ปัจจัยทำนายการกำเริบเฉียบพลันของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา โรงพยาบาลพนมสารคาม
คำสำคัญ:
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, ภาวะกำเริบเฉียบพลัน, ปัจจัยทำนาย, MMRC score, ความสม่ำเสมอในการใช้ยาบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์การวิจัยนี้เพื่อศึกษาปัจจัยทางประชากรศาสตร์ พฤติกรรม และทางคลินิก ที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วย COPD ที่ได้รับการดูแลที่โรงพยาบาลพนมสารคาม ดำเนินการศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจแบบย้อนหลัง (Survey research by Retrospective Study) โดยการทบทวนเวชระเบียนของผู้ป่วย COPD จำนวน 255 ราย ที่ได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมวิจัยหลังจากการกรองตามเกณฑ์ที่เข้มงวด ผลลัพธ์หลักคือการเกิด AE ที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลหรือพบที่แผนกฉุกเฉิน ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึง 30 กันยายน 2567 วิเคราะห์ปัจจัยทำนายด้วยสถิติ Multivariable Logistic Regression
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยทั้งหมด 255 ราย พบว่ามีภาวะกำเริบเฉียบพลันสูงถึง 119 ราย (ร้อยละ 47) ผลการวิเคราะห์พบว่า ปัจจัยทำนายที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ประวัติการมีภาวะกำเริบเฉียบพลันในปีที่ผ่านมา (AOR = 5.50; 95% CI: 3.50–8.60; P < 0.001*), ประวัติปอดอักเสบในช่วง 1 ปี (AOR = 3.50; 95% CI: 1.60–7.60; P = 0.002*), ความร่วมมือในการใช้ยาในระดับ Poor (AOR = 3.00; 95% CI: 1.50–6.00; P = 0.002*), MMRC score ตั้งแต่ 2 ขึ้นไป (AOR = 2.60; 95% CI: 1.70–4.00; P < 0.001*) และ ภาวะหลอดลมโป่งพองร่วม (Bronchiectasis) (AOR = 2.20; 95% CI: 1.20–4.10; P = 0.011*)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization (WHO).(2023). Chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Geneva: WHO; 2023.
Mirza S, Anjum H, Kiani IG, Ali SA, Hashim MA, Afzal MA.(2020). Impact of Acute Exacerbations of COPD on Quality of Life and Healthcare Cost. J Ayub Med Coll Abbottabad. 2020;32(4):534-7.
Wedzicha JA, Seemungal RA.(2007). COPD exacerbations: defining their relevance and prevention. Eur Respir J. 2007;30(6):1206-13.
Soler-Cataluña JJ, Martínez-García MA, Saura RM, Sánchez E, Agustín AG.(2005). Factors associated with severe COPD exacerbations. Respir Med. 2005;99(9):1086-93.
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD).(2024) Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2024 Report.
โรงพยาบาลพนมสารคาม.(2567). ข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2566-2567. (Unpublished Data).
Han YM, Lee YJ, Yun JH, et al.(2017). Predictors of acute exacerbation in patients with COPD: a systematic review and meta-analysis. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2017;12:215-27.
ชมขวัญ แก้วพลงาม, ณัฐวดี อินทแสน, ภานุพงษ์ อุ่นเรือนงาม, ปาริชาติ นิยมทอง.(2565). ปัจจัยพยากรณ์ที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารโรงพยาบาลแพร่. 2565; 30(1): 99-111.
Sapey E, Stockley RA. (2013). COPD exacerbations--2: aetiology. Thorax. 2013;68(9):864-71.
Ni Y, Shi G, Yu Y, Hao J, Chen T, Song H.(2015). Clinical characteristics of patients with chronic obstructive pulmonary disease with comorbid bronchiectasis: a systemic review and meta-analysis. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2015;10: 1465–75.
Almeida S, Calheiros P.(2019). Adherence to inhaled therapy in COPD: a systematic review. J Bras Pneumol. 2019;45(3):e20180252.
