การพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค อำเภอโนนสุวรรณ จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, งานคุ้มครองผู้บริโภคบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค อำเภอโนนสุวรรณ จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม คือ 1) ภาคีเครือข่าย 18 คน และ 2) อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 232 คน สุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แนวทางการสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างเดือนตุลาคม 2568 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2569 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ Paired t-test โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค มี 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การพัฒนาความรู้และศักยภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 2) การสื่อสารและประชาสัมพันธ์ด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในชุมชน 3) การดำเนินงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในชุมชน และ 4) การสนับสนุนและการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ผลการประเมินผลรูปแบบ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค อยู่ในระดับปานกลาง (=19.53 S.D.=2.42) และการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค อยู่ในระดับมาก (
=2.37 S.D.=0.18 และหลังการพัฒนารูปแบบมีความรู้และการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001)
เอกสารอ้างอิง
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).(2024). Stronger consumer protections needed to address current and emerging harms consumers face online [Internet]. Paris: Available from: https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2024/10/stronger-consumer-protections-needed-to-address-current-and-emerging-harms-consumers-face-online.html
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD), European Union Intellectual Property Office (EUIPO).(2021). Global Trade in Fakes: A Worrying Threat. Paris: OECD Publishing; 2021.
World Health Organization.(2015). WHO estimates of the global burden of foodborne diseases: foodborne disease burden epidemiology reference group 2007-2015. Geneva: World Health Organization; 2015.
สภาองค์กรของผู้บริโภค.(2566). รายงานผลการดำเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภค ปี 2565 กรุงเทพฯ: สภาองค์กรของผู้บริโภค; 2566.
สภาองค์กรของผู้บริโภค.(2567). รายงานผลการดำเนินงานสภาองค์กรของผู้บริโภคต่อวุฒิสภา. กรุงเทพฯ: สภาองค์กรของผู้บริโภค; 2567
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือการปฏิบัติงานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Kemmis, S., & McTaggart, R.(1988). The action research planner (3rd ed.). Geelong, Victoria: Deakin University Press; 1988.
Daniel, W. W.(2010). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (9th ed.). Wiley; 2010.
Bloom BS.(1971). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. New York: David McKay; 1971.
Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1977.
สุภัททา ปิณฑะแพทย์.(2564). การสัมภาษณ์เพื่อการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม 2564; 1(3): 1-3.
Alamri, W. A.(2019). Effectiveness of qualitative research methods: interviews and diaries. International journal of English and cultural studies 2019; 2(1): 65-70.
สุพัตรา พรมมา, และคณะ.(2566). การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพในชุมชน. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2566;19(2):45-56.
กมลชนก บุญเกิด, และคณะ.(2565). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพในชุมชน. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31(4):678-689.
วิภาวดี ศรีสุข, และคณะ.(2567). ผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านด้านการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2567;42(1):101-112.
พรทิพย์ แก้วคำ, และคณะ.(2566). การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคในชุมชน. วารสารควบคุมโรค. 2566;49(3):345-356.
