ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติด อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต, ภาวะซึมเศร้า, ผู้ดูแลผู้ป่วย, การเจ็บป่วยทางจิตบทคัดย่อ
การศึกษาเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง (survey research by cross-sectional study) มีเพื่อศึกษาระดับและความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตกับภาวะซึมเศร้า ในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติด จำนวน 100 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดย สถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและภาวะซึมเศร้า โดยใช้สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson’s Correlation Coefficient)
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้รวม (x̄ = 3.08) องค์ประกอบด้าน ความรู้ความเข้าใจในการมีสุขภาพจิตระดับที่ดีสูงสุด (x̄ = 3.33) โดยส่วนใหญ่ ร้อยละ 82.00 มีความรอบรู้ระดับดีมาก และส่วนใหญ่ร้อยละ 93.00 ไม่มีภาวะซึมเศร้า (x̄ = 1.08) ด้านความสัมพันธ์พบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตโดยรวมมีความสัมพันธ์ทางลบกับภาวะซึมเศร้าในระดับปานกลาง (r = -.374, p < .001) เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า การลดการตีตราต่อการเจ็บป่วยทางจิตมีความสัมพันธ์ทางลบกับภาวะซึมเศร้าสูงที่สุด (r = -.268, p < .01) รองลงมาคือความสามารถในการขอรับความช่วยเหลือ (r = -.220, p < .05) ส่วนความรู้เกี่ยวกับโรคและการรักษาไม่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้า (p > .05)
เอกสารอ้างอิง
เรียม นมรักษ์,วริยา จันทร์ขำ, หทัยชนก บัวเจริญ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ความแข็งแกร่งในชีวิต และภาวะซึมเศร้าในนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข. 2567; 4(2): e265694. 1-16
กัญญาวีณ์ โมกขาว, มนัสวี จำปาเทศ, สุกัญญา สุรังสี, ชะเอม มหากัณฑ์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลตนเองด้านจิตใจของประชาชน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566; 33(2): 85 – 96
กลุ่มสื่อสารและประชาสัมพันธ์ สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. ชวนรู้เท่าทันเสี่ยงสัญญาณเตือนโรคซึมเศร้า. 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 12 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=31922
กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการติดตามดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยจิตเวชสุรา ยา สารเสพติด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บริษัทพรอสเพอรัสพลัส จํากัด; 2563.
เทอดศักดิ์ เดชคง. สถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย ผ่านMental Health Check In. 2566. สำนักวิชาการสุขภาพจิตกรมสุขภาพจิต ได้รับการสนับสนุนทุนจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ผ่านสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวตักรรม (สกสว.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566.
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์. สื่อเทคโนโลยีแบบประเมินโรคซึมเศร้าออนไลน์ (9Q). [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.camri.go.th/th/knowledge/article/ar2/ar2-144
วิลาสินี พิศณุ, ธรรมนาถ เจริญบุญ. ภาวะซึมเศร้าและความรู้สึกเป็นภาระในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2562; 64(4): 317-336
ปัญญา ยืนยงตระกูล, พัชรินทร์ นินทจันทร์, โสภิณ แสงอ่อน, นันทิยา เอกอธิคมกิจ, ฐิติมา สงวนวิชัยกุล. ปัจจัยคัดสรรที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2566; 37(2): 1 – 21
กัลยา หนูคง. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลจิตใจของผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด. วารสารวิชาการและวิจัยยาเสพติด. 2568; 2(3): 43 -53
ทวีศักดิ์ กสิผล, พิจิตรา ชุณหฐิติธรรม, ชฎาภา ประเสริฐทรง, ชนิกา เจริญจิตต์กุล, ศิริยุพา นันสุนานนท์, อำพัน จารุทัสนางกูล. ประสบการณ์ของผู้ดูแลหลักในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภท. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2563; 13(1) : 102 -115
นุสรา นามเดช, พเยาว์ พงษ์ศักดิ์ชาติ, อรทัย สงวนพรรค. ความรอบรู้ทางสุขภาพจิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดสระบุรี. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2561; 11(3): 125 – 138
สมดี อนันต์ปฏิเวธ, ธัญญารักษ์ แสงบุญไทย, สุกัญญา แก่นงูเหลือม. การป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น: การเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิต. วารสารพยาบาลตำรวจ. 2565; 14(2): 389 - 398
บรรจง เจนจัดการ. ปัจจัยทํานายภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดจันทบุรี. วิทยานิพนธ์หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2561. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://buuir.buu.ac.th/bitstream/1234567890/7844/1/Fulltext.pdf
สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต. แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ประจำปีงบประมาณ 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://mhl.prdmh.com/
คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ปี 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh-elibrary.org/items/show/1787.
กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินภาวะซึมเศร้า. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 12 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/
ศุภวิชญ์ แสงอุดม. ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในนักเรียนแพทย์ทหาร. 2567. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการวิจัยและการจัดการด้านสุขภาพ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B., & Pollitt, P. (1997). “Mental health literacy”: a survey of the public's ability to recognize mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical journal of Australia, 166(4), 182-186. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.theprachakorn.com/newsDetail.php?id=694
อริสมันต์ ศิริลาภ. ประสบการณ์ชีวิตของผู้ดูแลหลักผู้ป่วยจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.
เสาวนีย์ คงนิรันดร, ดวงใจ วัฒนสินธุ์, ชนัดดา แนบเกสร. การวิจัยเชิงพรรณนาชนิดวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงทำนายกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา.;วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต.2561; 32(3): 118 -132 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/article/view/163110
