The Relationship between Mental Health Literacy and Depression among Caregivers of Patients with Psychiatric and Substance Use Disorders in Tha Sae District, Chumphon Province.
Keywords:
Mental Health Literacy, Depression, Caregivers, Stigma ReductionAbstract
A survey research by cross-sectional study to determine the levels of mental health literacy and its relationship with depression among 100 caregivers of psychiatric and substance abuse patients. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics, including frequency, percentage, mean, and standard deviation. The relationship between mental health literacy and depression was analyzed using Pearson's correlation coefficient.
The findings indicated that the participants had a high overall mean score for mental health literacy (x̄ = 3.08). The highest-scoring dimension was "knowledge and understanding of maintaining good mental health" (x̄ = 3.33). Specifically, 82.00% of the sample demonstrated an excellent level of literacy, while the vast majority (93.00%) exhibited no signs of depression (x̄ = 1.08). Correlation Analysis: Overall mental health literacy showed a moderate negative correlation with depression (r = -.374, p < .001). Among the individual dimensions, "stigma reduction toward mental illness" had the strongest negative correlation with depression (r = -.268, p < .01), followed by "help-seeking efficacy" (r = -.220, p < .05). Notably, knowledge regarding mental disorders and their treatments showed no significant correlation with depression (p > .05).
References
เรียม นมรักษ์,วริยา จันทร์ขำ, หทัยชนก บัวเจริญ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ความแข็งแกร่งในชีวิต และภาวะซึมเศร้าในนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข. 2567; 4(2): e265694. 1-16
กัญญาวีณ์ โมกขาว, มนัสวี จำปาเทศ, สุกัญญา สุรังสี, ชะเอม มหากัณฑ์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลตนเองด้านจิตใจของประชาชน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566; 33(2): 85 – 96
กลุ่มสื่อสารและประชาสัมพันธ์ สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. ชวนรู้เท่าทันเสี่ยงสัญญาณเตือนโรคซึมเศร้า. 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 12 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=31922
กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการติดตามดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยจิตเวชสุรา ยา สารเสพติด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บริษัทพรอสเพอรัสพลัส จํากัด; 2563.
เทอดศักดิ์ เดชคง. สถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย ผ่านMental Health Check In. 2566. สำนักวิชาการสุขภาพจิตกรมสุขภาพจิต ได้รับการสนับสนุนทุนจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ผ่านสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวตักรรม (สกสว.) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566.
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์. สื่อเทคโนโลยีแบบประเมินโรคซึมเศร้าออนไลน์ (9Q). [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.camri.go.th/th/knowledge/article/ar2/ar2-144
วิลาสินี พิศณุ, ธรรมนาถ เจริญบุญ. ภาวะซึมเศร้าและความรู้สึกเป็นภาระในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2562; 64(4): 317-336
ปัญญา ยืนยงตระกูล, พัชรินทร์ นินทจันทร์, โสภิณ แสงอ่อน, นันทิยา เอกอธิคมกิจ, ฐิติมา สงวนวิชัยกุล. ปัจจัยคัดสรรที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภท. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2566; 37(2): 1 – 21
กัลยา หนูคง. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลจิตใจของผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด. วารสารวิชาการและวิจัยยาเสพติด. 2568; 2(3): 43 -53
ทวีศักดิ์ กสิผล, พิจิตรา ชุณหฐิติธรรม, ชฎาภา ประเสริฐทรง, ชนิกา เจริญจิตต์กุล, ศิริยุพา นันสุนานนท์, อำพัน จารุทัสนางกูล. ประสบการณ์ของผู้ดูแลหลักในครอบครัวผู้ป่วยจิตเภท. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2563; 13(1) : 102 -115
นุสรา นามเดช, พเยาว์ พงษ์ศักดิ์ชาติ, อรทัย สงวนพรรค. ความรอบรู้ทางสุขภาพจิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดสระบุรี. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2561; 11(3): 125 – 138
สมดี อนันต์ปฏิเวธ, ธัญญารักษ์ แสงบุญไทย, สุกัญญา แก่นงูเหลือม. การป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น: การเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิต. วารสารพยาบาลตำรวจ. 2565; 14(2): 389 - 398
บรรจง เจนจัดการ. ปัจจัยทํานายภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดจันทบุรี. วิทยานิพนธ์หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2561. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://buuir.buu.ac.th/bitstream/1234567890/7844/1/Fulltext.pdf
สำนักความรอบรู้สุขภาพจิต. แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ประจำปีงบประมาณ 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://mhl.prdmh.com/
คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ปี 2567. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 10 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh-elibrary.org/items/show/1787.
กรมสุขภาพจิต. แบบประเมินภาวะซึมเศร้า. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 12 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/
ศุภวิชญ์ แสงอุดม. ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในนักเรียนแพทย์ทหาร. 2567. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการวิจัยและการจัดการด้านสุขภาพ ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B., & Pollitt, P. (1997). “Mental health literacy”: a survey of the public's ability to recognize mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical journal of Australia, 166(4), 182-186. [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.theprachakorn.com/newsDetail.php?id=694
อริสมันต์ ศิริลาภ. ประสบการณ์ชีวิตของผู้ดูแลหลักผู้ป่วยจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.
เสาวนีย์ คงนิรันดร, ดวงใจ วัฒนสินธุ์, ชนัดดา แนบเกสร. การวิจัยเชิงพรรณนาชนิดวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงทำนายกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่มารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา.;วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต.2561; 32(3): 118 -132 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/article/view/163110
