ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำในผู้ป่วย ที่ใช้สารแอมเฟตามีนและเข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
โปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจ, พฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ, ผู้ป่วยที่ใช้สารแอมเฟตามีนบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำในผู้ป่วยที่ใช้สารแอมเฟตามีนที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดตรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ใช้สารแอมเฟตามีน และเข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 25 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) โปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจ ประกอบด้วย 8 กิจกรรม ดำเนินกิจกรรมแบบกลุ่มในโรงพยาบาล ระยะเวลา 4 สัปดาห์ 2) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบประเมินพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ โดยเครื่องมือทั้ง 2 ส่วนผ่านการตรวจสอบตรงเชิงเนื้อหาด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 คน ค่าความเที่ยงของแบบประเมินพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ เท่ากับ .97 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติไคว์สแคว์ การทดสอบที และการวิเคราะห์การแปรปรวนแบบวัดซํ้า (Two-way repeated measurement ANOVA)
ผลการวิจัยพบว่า คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำของกลุ่มทดลองในระยะหลังหลังสิ้นสุดโปรแกรมฯ ติดตาม 1 เดือน และ 3 เดือน สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันการกลับไปเสพซ้ำในระยะหลังสิ้นสุดโปรแกรมฯ ติดตาม 1 เดือน และ 3 เดือน สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
อัจฉรา เกตุรัตนกุล, พรทิพย์ เอมอ่อน, และ อรนุช บุญสองชั้น. ผลของการประยุกต์ใช้โปรแกรมการให้คำปรึกษาแบบสร้างแรงจูงใจ เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (Pretreatment for Matrix Program) ของผู้ติดยาเสพติด ในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดชลบุรี. กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชลบุรี. [อินเตอร์เน็ต]. 2558 [สืบค้นเมื่อ 4 เม.ย. 68]; เข้าถึงจาก: https://he02.tci- thaijo.org/index.php/TJN/article/view/215329
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม. รายงานผลดำเนินงานตามแผนปฏิบัติราชการ ประจำปี. [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 10 เม.ย. 68]; เข้าถึงจาก: http://www.oncb.go.th.
อานนท์ จําลองกุล. แอมเฟตามีน: นิติเวชปริทัศน์. จุฬาลงกรณ์เวชสาร. 2559; 6(4): 399 – 12.
พันธุนภา กิตติรัตนไพบูลย์, นพพร ตันติรังสี, วรวรรณ จุฑา, อธิบ ตันอารีย์, ปทานนท์ ขวัญสนิท, และ สาวิตรี อัษณางค์กรชัย. ความชุกของโรคจิตเวชและปัญหาสุขภาพจิต: การสำรวจระบาดวิทยาสุขภาพจิตคนไทยระดับชาติ ปี พ.ศ.2556. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2560; 25(1): 1-19.
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. ข้อมูลผู้เข้ารับการบำบัดสารเสพติดแบบผู้ป่วยนอก ปี 2565 – 2567; 2567.
รายงานผลการดำเนินงานตามแบบรายงานบำบัดยารักษาของกระทรวงสาธารณสุข บสต.; 2567.
งานเวชระเบียนโรงพยาบาลห้วยยอด. รายงานสถิติประจำปีโรงพยาบาลห้วยยอด: โรงพยาบาลห้วยยอดจังหวัดตรัง; 2567.
สุพัตรา จันทร์สุวรรณ, วรางคณา จำปาเงิน, สุนทรี ขะชาตย์, ปวิดา โพธิ์ทอง, และเสาวลักษณ์ ศรีโพธิ์. ปัญหาและสาเหตุการกลับเป็นซ้ำของผู้ป่วยจิตเวชที่ใช้สารเสพติดในชุมชน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี. 2023; 6(2): 67 – 7.
กัญญา ภู่ระหงษ์. ปัจจัยที่มีผลต่อการเสพซ้ำของผู้ติดยาเสพติดในเขตจังหวัดปทุมธานี. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2561; 32(2): 23 – 40.
ธัญญาพร สายโน ปวีณา ลิมปิทีปราการ อรุณ บุญสร้าง ปัณฑิตา สุขุมาลย์ และพลากร สืบสำราญ. ผลของการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติดตามรูปแบบจิตสังคมบำบัดประยุกต์ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2021; 4(2): 78 – 8.
บุบผา บุญญามณี และ อรวรรณ หนูแก้ว. การพัฒนาโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการกำกับตนเองเพื่อการเลิกยาเสพติดของผู้ป่วยยาเสพติดแอมเฟตามีนในระยะฟื้นฟูสมรรถภาพ. ภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลธัญญารักษ์สงขลา สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สายสุดาโภชนากรณ์. รูปแบบการเสริมสร้างพลังอำนาจผู้ป่วยเสพติดและครอบครัวเพื่อป้องกันการกลับไปเสพซ้ำ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ. 2020; 5(12): 305-32.
กัณณิกา สิทธิพงษ์. แรงจูงใจในการเลิกยาเสพติดของผู้ป่วยในโรงพยาบาลธัญญารักษ์ขอนแก่น. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2560; 5(2): 217 – 38.
อัชฌา หร่ายลอย เทียนทอง หาระบุตร กชพร สายสุทธิ์ วรรณา ขวัญเมือง นฤมล ศรีอักษร และปัทมา กิติศรีวรพันธุ์. การพัฒนาโปรแกรมการบ าบัดทางจิตสังคมเพื่อลดพฤติกรรมก้าวร้าวในผู้ป่วยโรคจิตเภท. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2024; 38(1): 93 – 14.
มนทกานติ์ อุเต็น ดาราวรรณ ต๊ะปินตา. ผลของคู่มือการบําบัดทางความคิดและพฤติกรรมด้วยตนเองต่อการเสพซ้ำของผู้ป่วยโรคติดแอมเฟตามีน. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2024; 35(1): 168 – 80.
Miller WR, & Rollnick S. Motivational interviewing: Helping people change (4th edition ed.). Guilford press; 2023.
นรากร สารีแหล้. ปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการเลิกสารเสพติดของผู้ติดยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัด รักษาที่โรงพยาบาลธัญญารักษ์อุดรธานี. วารสารการพยาบาลสุขภาพและการศึกษา. 2018; 1(3), 35 – 42.
พรทิพย์ โชครุ่ง ภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์ ดวงใจ วัฒนสินธุ์ และเวทิส ประทุมศรี. ผลของโปรแกรมการรับรู้ความสามารถแห่งตนในการเลิกเสพยาต่อความตั้งใจในการเลิกเสพยาของผู้เสพติดสารแอมเฟตามีน. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล. 2016; 32(3): 37 - 50.
โยธิน ศิรินานันท์ ชนะพล ศรีฤาชา และวีณา อิศรางกูร ณ อยุธยา. ประสิทธิผลโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจต่อความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงและความต้องการ การรักษาของผู้เสพติดแอมเฟตามีน อำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2023; 9(2): 159 – 68.
Silverman MJ. Effects of group songwriting on motivation and readiness for treatment on patients in detoxification: A randomized wait-list effectiveness study. J Music Ther. 2012; 49(4): 414–429.
Polit DF, Beck CT. Essentials of Nursing Research: Appraising Evidence for Nursing Practice (8th Ed). Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia; 2012.
Miller WR. Motivational enhancement therapy with drug abusers. Department of psychology and center on alcoholism, substance abuse, and addiction (CASAA). The University of New Mexico; 1995.
Yang Q. Understanding the associations between adolescents’ exposure to e-cigarette information and vaping behavior through the theory of planned behavior. Health Commun. 2024; 39(4): 641- 51.
Wang L, Zhang Q, Cao MR, Wong PPW. Use and perceptions of electronic cigarettes among young Chinese generation: Expanding the theory of planned behavior. Int J Hum Manag Soc Sci. 2022; 5(1): 26-9.
Schwenker R Dietrich CE Hirpa S Nothacker M Smedslund G Frese T & Unverzagt. Motivational interviewing for substance uses reduction. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2023; 12(12): CD008063 DOI:10.1002/14651858.CD008063.pub3
อรวรรณ จุลวงษ์ ปราณี อ่อนศรี และอภิญญา อินทรรัตน์. ปัจจัยทำนายความสำเร็จของการเฝ้าระวังป้องกันยาเสพติดในบ้านพักกำลังพลกองทัพบก. วารสารพยาบาลทหารบก. 2016; 17(3): 178 - 86.
สุขุมาภรณ์ บุญญาสุ. ผลของแรงจูงใจ การให้คุณค่าและแรงสนับสนุนทางสังคมต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ยาเสพติด ของผู้เข้ารับการที่คลีนิคยาเสพติดโรงพยาบาลกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2024; 9(2), 458 – 89.
