การพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง : กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
การพยาบาล, หญิงตั้งครรภ์, ความดันโลหิตสูงรุนแรงขณะตั้งครรภ์, ภาวะครรภ์เป็นพิษรุนแรง, แบบแผนสุขภาพของกอร์ดอนบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษาเปรียบเทียบมารดาตั้งครรภ์แรก 2 ราย ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงรุนแรงขณะตั้งครรภ์ (Severe Preeclampsia) และหลังคลอด ที่เข้ารับการรักษาในห้องคลอด หอผู้ป่วยสูตินรีเวช และหอผู้ป่วยพิเศษสูติกรรม โรงพยาบาลกาฬสินธุ์ เพื่อศึกษาเปรียบเทียบปัญหา ความต้องการ และการวางแผนการพยาบาลตั้งแต่ระยะก่อนคลอด ระยะคลอด ระยะหลังคลอด จนถึงระยะวางแผนจำหน่าย รวบรวมข้อมูลจากการซักประวัติ การประเมินอาการ การตรวจร่างกาย และข้อมูลจากเวชระเบียนของผู้ป่วยและญาติ นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และกำหนดข้อวินิจฉัยทางการพยาบาลตามแนวคิดการประเมินแบบแผนสุขภาพ 11 แบบแผนของกอร์ดอน (Gordon’s 11 Functional Health Patterns) เพื่อวางแผนการพยาบาลและประเมินผลลัพธ์ทางการพยาบาลอย่างเป็นระบบ
ผลการศึกษา:
กรณีศึกษาที่ 1: มารดาตั้งครรภ์แรก วินิจฉัยมีภาวะความดันโลหิตสูงรุนแรงร่วมกับภาวะทารกในครรภ์ขาดออกซิเจน (Fetal hypoxia) จำเป็นต้องผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน ได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อควบคุมความดันโลหิตและป้องกันอาการชักด้วย Magnesium sulfate ร่วมกับการให้เลือดเพื่อแก้ไขภาวะซีด นอกจากนี้ยังตรวจพบภาวะไทรอยด์ทำงานเกิน (Hyperthyroidism) ร่วมด้วย ซึ่งได้รับการดูแลต่อเนื่องโดยทีมสหสาขาวิชาชีพ ผู้ป่วยตอบสนองต่อการรักษาได้ดี ไม่พบภาวะแทรกซ้อนรุนแรง มารดาและทารกจำหน่ายกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย
กรณีศึกษาที่ 2: มารดาตั้งครรภ์แรก อายุครรภ์ 34 สัปดาห์ วินิจฉัยมีภาวะความดันโลหิตสูงรุนแรง ได้รับการดูแลตามมาตรฐานในการป้องกันอาการชักด้วย Magnesium sulfate การควบคุมความดันโลหิตด้วยยาลดความดันทางหลอดเลือดดำ และการยุติการตั้งครรภ์โดยการผ่าตัดคลอดเมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ผลการรักษาพบว่ามารดาและทารกปลอดภัย ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง และสามารถจำหน่ายกลับบ้านได้ในสภาพดี
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานสถานการณ์อนามัยแม่และเด็กระดับประเทศ ปี พ.ศ. 2567. นนทบุรี: กรมอนามัย.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์. (2568). รายงานประจำปีและสถิติสุขภาพมารดาและทารก จังหวัดกาฬสินธุ์. กาฬสินธุ์: กลุ่มงานยุทธศาสตร์สาธารณสุข.
คณะกรรมการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ สาขาสูติกรรม. (2566). คู่มือแนวทางการดูแลสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง (Revised Edition). กรุงเทพฯ: สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี.

