การพัฒนาโปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ทางคลินิก และผลลัพธ์แบบองค์รวมในผู้ป่วย จิตเภทในชุมชน โรงพยาบาลพังโคน
คำสำคัญ:
โปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรม, ผู้ป่วยโรคจิตเภทในชุมชน, ผลลัพธ์ทางคลินิกและด้านองค์รวมบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลลัพธ์โปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ทางคลินิก และผลลัพธ์แบบองค์รวมในผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน โรงพยาบาลพังโคน ขั้นตอนดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 3 ระยะ 1) ระยะเตรียมการ 2) ระยะดำเนินการ และ 3) ระยะประเมินผลลัพธ์ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน ที่เข้ารับบริการในโรงพยาบาลพังโคน จำนวน 70 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่โปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ทางคลินิก และผลลัพธ์แบบองค์รวมในผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน ที่พัฒนาขึ้น แบบวัดความรู้ แบบสอบถามพฤติกรรมการใช้ยาจิตเภท และแบบประเมินผลลัพธ์ด้านคลินิก ใช้ระยะการดำเนินการ 15 เดือน เก็บข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน
ผลการวิจัย พบว่า โปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ทางคลินิก และผลลัพธ์ แบบองค์รวมในผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน โรงพยาบาลพังโคน ประกอบด้วย 2 ส่วนคือ 1) การบริบาลทาง เภสัชกรรมที่ดำเนินการในโรงพยาบาล 2) การบริบาลทางเภสัชกรรมที่ดำเนินการในชุมชน ผลลัพธ์ด้าน องค์รวม พบว่า 1) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาจิตเภท สูงกว่าก่อนการพัฒนาโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .001) 2) ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการใช้ยาจิตเภท สูงกว่าก่อนการพัฒนาโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .001) เช่นกัน ส่วนผลลัพธ์ด้านคลินิก พบว่า ระดับการเปลี่ยนแปลงอาการไม่พึงประสงค์ โดยรวมลดลงคือ ระดับการเปลี่ยนแปลงอาการไม่พึงประสงค์ พบเพียงการเปลี่ยนแปลง 2 ระดับ และระดับ 1 ร้อยละ 10.00 และ ร้อยละ 4.29 ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
He, H., Liu, Q., Li, N., Guo, L., Gao, F., Bai, L., . . . Lyu, J. (2020). Trends in the incidence and dalys of schizophrenia at the global, regional and national levels: Results from the Global Burden of Disease Study 2017. Epidermiology and Psychiatric Sciences, 29, e91.
Patanon K, Manit S. The parameters for calculating the burden of schizophrenia in Thailand. (2018) J Ment Health Thai. 26: 50-62
American Psychiatric Association. (2020). The american psychiatric association practice guideline for the treatment of patients with schizophrenia. Washington, DC: American Psychiatric Association. Retrieved from https://doi.org/10.5555/appi.books. 9780890424841.Schizophrenia00pre
Crismon, M. L., Kattura, R. S., & Buckley, P. F. (2017). Schizophrenia. In Pharmacotherapy: A pathophysiologic approach. New York: McGraw-Hill Education. Retrieved from https://accesspharmacy.mhmedical.com/content.aspx?aid=1149925821
Hasan, A., Falkai, P., Wobrock, T., Lieberman, J., Glenthøj, B., Gattaz, W. F., . . . Moller, H. J. (2017). World federation of societies of biological psychiatry (WFSBP) guidelines for biological treatment of schizophrenia -- A short version for primary care. International Journal of Psychiatry in Clinical Practice, 21(2), 82-90.
Barnes, T. R., Drake, R., Paton, C., Cooper, S. J., Deakin, B., Ferrier, I. N., . . . Yung, A. R. (2020). Evidence based guidelines for the pharmacological treatment of schizophrenia: Updated recommendations from the british association for psychopharmacology. Journal of Psychopharmacology, 34(1), 3-78.
โรงพยาบาลพังโคน. (2567). เวชระเบียนผู้ป่วยจิตเวชโรงพยาบาลพังโคน.
วาสนันท์ พลไพรินทร์. (2564). ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ทางคลินิก และผลลัพธ์แบบองค์รวมในผู้ป่วยจิตเภท. [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัญฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรพร ศุภโรจนอุดม, บัววรุณ ศรีชัยกุล, และ สงัด เชื้อลิ้นฟ้า. (2560) การพัฒนารูปแบบการบริบาลทางเภสัชที่บ้าน สำหรับผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนโรคไตเรื้อรัง ในเขตตำบลหนองแสง อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา, 18(3), 96-106. Retrieved from https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/106848
ปรียา ยุคันตวนิชชัย. (2564) ความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รับยาทางไปรษณีย์ของโรงพยาบาลอุดรธานี. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 5(10), 99-114.
ณภัคอร ช่วงสกุล. (2564) ผลการบริบาลทางเภสัชในผู้ป่วยที่ใช้ยาลิเทียม คลินิกจิตเวชโรงพยาบาลศรีสะเกษ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 36(3), 556-562.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (Eds.). (1988). The action research planner (3rd ed.). Geelong, Victoria: Deakin University Press.
Taro Yamane. (1973). Stotistics: on introductory analysis. New York: New York: Harper & Row.

