การพัฒนาชุดกิจกรรมป้องกันสมองเสื่อมในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง Barthel Activities of Daily Living :ADLอยู่ในช่วง 5 – 11 คะแนน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดอุตรดิตถ์
คำสำคัญ:
ชุดกิจกรรม, ป้องกันสมองเสื่อม, ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง Barthel Activities of Daily Living : ADLอยู่ในช่วง 5 – 11 คะแนน, การมีส่วนร่วมของชุมชนบทคัดย่อ
วิจัยเชิงสำรวจเพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมป้องกันสมองเสื่อมในผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง (Barthel Activities of Daily Living 5 - 11) โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนในจังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้เชี่ยวชาญที่มีความเชี่ยวชาญด้านการดูแลผู้สูงอายุ จำนวน 20 คนในชุมชน ได้แก่ ผู้บริหารองค์กร ผู้ปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้สูงอายุจำนวน 20 คน คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเกี่ยวกับกิจกรรมหรือแนวทางดำเนินงานด้านการป้องกันโรคสมองเสื่อม 2ส่วน 5ข้อ ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลหลังจากสัมภาษณ์ แบบ 3 เส้า (Triangulation) ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลมากกว่า 1 วิธี (Methodological Triangulation) คือการสัมภาษณ์เชิงลึก สังเกต การสัมภาษณ์ และศึกษาจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง สะท้อนข้อมูลกลับเพื่อตรวจสอบความถูกต้องสอดคล้อง วิเคราะห์อุปนัย (Analytic Induction) รวมกับวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) แล้วพัฒนาเป็นชุดกิจกรรมป้องกันสมองเสื่อม ได้จำนวน 9 กิจกรรม ประกอบด้วย 1) การกระตุ้นการรู้คิด2)โภชนบำบัด3)ออกกำลังกาย4).ดนตรีบำบัด5)กิจกรรมสุคนธบำบัด 6)ธรรมชาติบำบัด7) สัตว์บำบัด 8)รำลึกความทรงจำ และ9)สะท้อนคิด
เอกสารอ้างอิง
ณิชาภัทร มณีพันธ์ และคณะ. การพัฒนาชุดกิจกรรมภูมิปัญญาปราชญ์ชาวบ้านต่อการป้องกันภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565;15(3):85-98.
World Health Organization. Global action plan on the public health response to dementia 2017-2025. Geneva: WHO Document Production Services; 2017.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. จำนวนของผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป) จำแนกตามการประเมินภาวะสมองเสื่อม ปี 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 25 พ.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://data.thaihealth.or.th/nl/dataset/60plus-health/resource/b27639ab-ae70-4d05-a770-852d7b50ea5d
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์ . สรุปรายงานสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์. 2566
อาทิตยา สุวรรณ์. การพัฒนาองค์ความรู้ของผู้ดูแลในการจัดการปัญหาพฤติกรรมและจิตใจของผู้ป่วยสมองเสื่อม. วารสารวิชาการสมาคมอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย. 2567;13(1):36-49.
สาคร อินโท่โล. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูและการดูแลผู้สูงอายุภาวะสมองเสื่อม. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2563;43(1):65-77.
สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์ และคณะ. รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการดูแลระยะยาว (Long-term care) สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2561.
ชัชวาล วงค์สารี. สถานการณ์ของผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมในประเทศไทย: ประเด็นและแนวโน้มการดูแลทางการพยาบาล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2561;12(1):47-58.
นาเดียร์ มะนิ และคณะ. ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบานา อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี. วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข. 2567;2(1):64-78.
วิษณุ จันทร์สด. ประสิทธิผลของโปรแกรมการเพิ่มศักยภาพสมองเพื่อป้องกันภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชนเขตตำบลในเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2564;45(1):75-85.
สำราญ บุญรักษา. ผลของโปรแกรมกระตุ้นความจำและการฝึกสติต่อความจำของผู้สูงอายุสมองเสื่อมระดับเล็กน้อย. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2564;35(3):126-140.
สุรีรัตน์ ณ วิเชียร และคณะ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรู้ต่อความรู้ในการป้องกันสมองเสื่อมในผู้สูงอายุเทศบาลนครพิษณุโลก. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข. 2568;4(1):103-114.
พรธิภา ไกรเทพ. การออกกำลังกายกับการลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุหญิง. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562;28(4):650-659.
สายฝน อินศรีชื่น. ผลของกิจกรรมการพยาบาลโดยใช้สุวคนธบำบัดต่อคุณภาพการนอนหลับในผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2560;25(1):37-48.
สายใจ พันแพง.การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพชุมชน ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเด่นเหล็ก อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 2 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hpc2appcenter.anamai.moph.go.th/academic/web/files/2567/research/MA2567-005-01-0000001179-0000001801.pdf
