ปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะหลักของทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
สมรรถนะหลัก, ความฉลาดทางอารมณ์, ทันตแพทย์, โรงพยาบาลชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับความฉลาดทางอารมณ์และสมรรถนะหลัก และ (2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะหลักของทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มตัวอย่างคือทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 78 คน คำนวณตามสูตรของ Krejcie และ Morgan ได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 3 ส่วน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 78.21 อายุเฉลี่ย 35.71 ปี มีระยะเวลาในการปฏิบัติงานเฉลี่ย 9.81 ปี ความฉลาดทางอารมณ์โดยรวมอยู่ในระดับสูง (M = 3.91, SD = 0.410) โดยด้านการตระหนักรู้ในอารมณ์ตนสูงสุด (M = 4.12) และด้านทักษะทางสังคมต่ำสุดอยู่ในระดับปานกลาง (M = 3.63) สมรรถนะหลักโดยรวมอยู่ในระดับดี (M = 4.01, SD = 0.432) โดยด้านการบริการที่ดีสูงสุด (M = 4.36) ขณะที่ด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์และด้านการสั่งสมความเชี่ยวชาญในงานอาชีพต่ำสุดเท่ากัน (M = 3.81) ความฉลาดทางอารมณ์โดยรวมเป็นตัวพยากรณ์หลัก (β = .738, p < .001) ขณะที่อายุเป็นตัวพยากรณ์รอง (β = .219, p = .002) ส่วนตัวแปรประชากรศาสตร์อื่นไม่เข้าสู่สมการ ทั้งสองตัวแปรร่วมกันอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 64.80 (Adjusted R² = .648, F = 71.765, p < .001)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global oral health status report: towards universal health coverage for oral health by 2030 [Internet]. World Health Organization; 2022. Available from: https://www.who.int/team/noncommunicable-diseases/global-status-report-on-oral-health-2022
Kassebaum NJ, Bernabé E, Dahiya M, Bhandari B, Murray CJL, Marcenes W. Trends in the global, regional, and national burden of oral conditions from 1990 to 2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet. 2025;405(10482):897-910. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)02811-3
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานสรุปผลการดำเนินงานตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการวิสามัญ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568. เข้าถึงจาก: https://spd.moph.go.th/
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. ข้อมูลทรัพยากรสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช; 2568.
ศูนย์อนามัยที่ 11. รายงานการประชุมติดตามการดำเนินงานตามตัวชี้วัด ครั้งที่ 7 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2567. เข้าถึงจาก: https://hpc11.anamai.moph.go.th/
สำนักทันตสาธารณสุข. รายงานการประชุมขับเคลื่อนงานทันตสาธารณสุข ครั้งที่ 6/2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2568. เข้าถึงจาก: https://dental.anamai.moph.go.th/
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. คู่มือสมรรถนะหลักข้าราชการพลเรือน: คำอธิบายและตัวอย่างพฤติกรรมบ่งชี้. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน; 2553.
Salovey P, Mayer JD. Emotional intelligence. Imagin Cogn Pers. 1990;9(3):185-211. https://doi.org/10.2190/DUGG-P24E-52WK-6CDG
Goleman D. Emotional intelligence: why it can matter more than IQ. New York (NY): Bantam Books; 1995.
Farah-Franco SM, Fung B, Taylor LC, Chui B, Islamoglu H, Stevenson RD. Emotional intelligence and academic performance: a retrospective study of ten dental classes. J Dent Educ. 2025;89(4):548-66. https://doi.org/10.1002/jdd.13788
พุทธรักษา สุมงคลธนกุล. ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์และสมรรถนะหลักของทันตบุคลากรในจังหวัดเชียงราย [การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2563.
วิลาวัลย์ พุตติ. การศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับสมรรถนะหลักของบุคลากรโรงพยาบาลบ้านโป่ง. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล. 2562;4(3):e0066.
จิริสุดา บัวผัน. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานตามสมรรถนะหลักของทันตแพทย์ในโรงพยาบาลชุมชนเขตสาธารณสุขที่ 12. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2554;16(6):679-92.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas. 1970;30(3):607-10. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;22(140):1-55.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice Hall; 1977.
วนารัตน์ ชิณพันธ์, เรณุการ์ ทองคำรอด, เปรมฤทัย น้อยหมื่นไวย. ความสุขในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลศรีนครินทร์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 2568;9(3):e280849.
Mehralian G, Bordbar S, Bahmaei J, Yusefi AR. Examining the impact of emotional intelligence on job performance with the mediating role of clinical competence in nurses: a structural equation approach. BMC Nurs. 2025;24:384. https://doi.org/10.1186/s12912-025-03002-2
เสาวลี รอดการ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะหลักของบุคลากรที่ปฏิบัติงานโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดพังงา. วารสารสมาคมนวัตกรรมการพยาบาลและสุขภาพ. 2568;1(2):e6684.
กัญญวณัฏฐชนก เผ่าพันธ์, กำพล เข็มทอง, ฉัตรปวีณ์ เมษะพงศ์ศรี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการพัฒนาสมรรถนะของบุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2568;4(1):287-99.
Powell C, Brown T, Yap Y, Hallam K, Takac M, Quinlivan T, et al. Emotional intelligence training among the healthcare workforce: a systematic review and meta-analysis. Front Psychol. 2024;15:1437035. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1437035
Benner P. From novice to expert: excellence and power in clinical nursing practice. Menlo Park (CA): Addison-Wesley; 1984.
Al Jabri F, Kvist T, Turunen H. Core competencies of healthcare professionals in Oman: research and evidence-based practice needs attention. Nurs Open. 2023;10(4):2053-65. https://doi.org/10.1002/nop2.1453
Bronfenbrenner U. The ecology of human development: experiments by nature and design. Cambridge (MA): Harvard University Press; 1979.
พงศกร อินทร์เอี่ยม, ประจักร บัวผัน, สุรชัย พิมหา. คุณลักษณะส่วนบุคคลและสุนทรียทักษะภาวะผู้นำที่มีผลต่อการปฏิบัติงานตามมาตรฐานงานบริการการแพทย์แผนไทยของแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่ 7. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2566;16(2):97-116.
