ผลของการใช้สื่อวีดิทัศน์ต่อความพร้อมของผู้ป่วยก่อนรับการให้ยาระงับความรู้สึกเพื่อส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ ที่คลินิกประเมินผู้ป่วยก่อนให้ยาระงับความรู้สึก โรงพยาบาลมหาสารคาม
คำสำคัญ:
สื่อวีดิทัศน์, ความพร้อมของผู้ป่วย, การส่องกล้องลำไส้ใหญ่, การให้ยาระงับความรู้สึก, ความวิตกกังวล, การผ่าตัดแบบวันเดียวกลับบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้เกี่ยวกับการเตรียมตัวก่อนและหลังการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ความวิตกกังวลก่อนรับการให้ยาระงับความรู้สึก และความพร้อมของผู้ป่วยระหว่างกลุ่มที่ได้รับข้อมูลผ่านสื่อวีดิทัศน์กับกลุ่มที่ได้รับการให้ข้อมูลตามปกติ รวมทั้งประเมินความพึงพอใจต่อสื่อวีดิทัศน์ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มารับบริการส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ ณ คลินิกประเมินผู้ป่วยก่อนให้ยาระงับความรู้สึก โรงพยาบาลมหาสารคาม จำนวน 100 ราย คัดเลือกแบบสะดวก แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 50 ราย ได้รับข้อมูลผ่านสื่อวีดิทัศน์ร่วมกับคำแนะนำตามแนวปฏิบัติ และกลุ่มควบคุม 50 ราย ได้รับการให้ข้อมูลด้วยวาจาตามแนวปฏิบัติปกติ เครื่องมือประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินความวิตกกังวล State Anxiety Scale ฉบับภาษาไทย แบบประเมินความพร้อมของผู้ป่วย และแบบประเมินความพึงพอใจ มีค่าความเชื่อมั่น Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.84, 0.88, 0.87 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test, Independent t-test และ ANCOVA โดยควบคุมคะแนนก่อนทดลอง กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง (8.42 ± 1.21 เทียบกับ 4.58 ± 1.36; t = 26.18, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (6.32 ± 1.54; t = 7.56, p < .001) คะแนนเฉลี่ยความวิตกกังวลหลังการทดลองของกลุ่มทดลองลดลงจากก่อนทดลอง (34.58 ± 6.42 เทียบกับ 50.52 ± 7.44; t = -28.99, p < .001) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (45.44 ± 7.87; t = -7.56, p < .001) ส่วนคะแนนเฉลี่ยความพร้อมหลังการทดลองของกลุ่มทดลองสูงกว่าก่อนทดลอง (67.20 ± 5.43 เทียบกับ 51.28 ± 6.32; t = 31.76, p < .001) และสูงกว่ากลุ่มควบคุม (53.86 ± 5.65; t = 12.04, p < .001) ผล ANCOVA ยืนยันความแตกต่างระหว่างกลุ่มหลังควบคุมคะแนนก่อนทดลองในทุกตัวแปร (p < .001, partial η² = 0.534–0.775) ความพึงพอใจโดยรวมต่อสื่อวีดิทัศน์อยู่ในระดับมากที่สุด (43.96 ± 4.12 จากคะแนนเต็ม 50)
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.(2566). ข้อเสนอแนะด้านการพัฒนาระบบบริการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับและการผ่าตัดแผลเล็ก. นนทบุรี: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.(2568). ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ; 2568.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.(2568). แนวทางการตรวจคัดกรอง วินิจฉัย และรักษาโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก. กรุงเทพฯ: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ; 2568.
American Society of Anesthesiologists.(2018). Task Force on Moderate Procedural Sedation and Analgesia. Practice guidelines for moderate procedural sedation and analgesia 2018: A report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Moderate Procedural Sedation and Analgesia. Anesthesiology. 2018;128(3):437-479.
Ye Z, Chen J, Xuan Z, Gao M, Yang H.(2020). Educational video improves bowel preparation in patients undergoing colonoscopy: a systematic review and meta-analysis. Ann Palliat Med. 2020;9(3):671-680.
Chen G, Zhao Y, Xie F, Shi W, Yang Y, Yang A, et al.(2021). Educating outpatients for bowel preparation before colonoscopy using conventional methods vs virtual reality videos plus conventional methods: a randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2021;4(11):e2135576.
Tom K, Phang PT.(2022). Effectiveness of the video medium to supplement preoperative patient education: A systematic review of the literature. Patient Educ Couns. 2022;105(7):1878-1887.
Spielberger CD.(1983). Manual for the State-Trait Anxiety Inventory: STAI Form Y. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press; 1983.
Mayer RE.(2014). Cognitive theory of multimedia learning. In: Mayer RE, editor. The Cambridge handbook of multimedia learning. 2nd ed. New York: Cambridge University Press; 2014. p.43-71.
