ตรวจสอบความเที่ยงตรงของแบบสอบถามภาวะขาดวิตามินดีฉบับแปลภาษาไทย โดยเปรียบเทียบกับระดับ 25-ไฮดรอกซีวิตามินดีในเลือดในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
คำสำคัญ:
วิตามินดี, แบบสอบถามคัดกรอง, ความแม่นยำเชิงวินิจฉัย, 25(OH)D, โรคเรื้อรังบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแบบสอบถามภาวะขาดวิตามินดีฉบับภาษาไทย โดยใช้กระบวนการแปลแบบ forward–backward translation และประเมินความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ จากนั้นทดสอบเครื่องมือในกลุ่มนำร่องได้แก่ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน ก่อนทำการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างและทำการทดสอบซ้ำ (Test-retest) โดยทำการศึกษาในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มารับบริการ ณ กองตรวจโรคผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
ผลการศึกษาพบว่าแบบสอบถามมีความตรงเชิงเนื้อหาในระดับดีเยี่ยม (S-CVI/Ave = 0.918) และความเที่ยงของการวัดซ้ำสูงมาก (ICC = 0.983, Cronbach’s alpha = 0.991) รวมถึงมีความคลาดเคลื่อนมาตรฐานของการวัดต่ำมากเมื่อเทียบกับช่วงคะแนนรวมของแบบสอบถาม (SEM = 0.55)
เอกสารอ้างอิง
Charoenngam N, Sriussadaporn S. Prevalence of inadequate vitamin D status in ambulatory thai patients with cardiometabolic disorders who had and had no vitamin D supplementation. J Med Assoc Thai [Internet]. 2018 [cited 2026 Mar 22];101(6):739–52. Available from: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/46605
Cui A, Zhang T, Xiao P, Fan Z, Wang H, Zhuang Y. Global and regional prevalence of vitamin D deficiency in population-based studies from 2000 to 2022: a pooled analysis of 7.9 million participants. Front Nutr. 2023 Mar 17;10:1070808. doi:10.3389/fnut.2023.1070808
Mullikapipat T, Dumrongwongsuwinai N, Vallibhakara O, Rattanasiri S, Vallibhakara SAO, Wajanavisit W, et al. Simple prediction model for vitamin D deficiency in women with osteoporosis or risk factors for osteoporosis in Thailand. J Clin Transl Endocrinol. 2024 Dec;38:100377. doi: 10.1016/j.jcte.2024.100377
Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an endocrine society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011 Jul;96(7):1911-30. doi: 10.1210/jc.2011-0385
Chevalley T, Brandi ML, Cashman KD, Cavalier E, Harvey NC, Maggi S, et al. Role of vitamin D supplementation in the management of musculoskeletal diseases: update from an European society of clinical and economical aspects of osteoporosis, osteoarthritis and musculoskeletal diseases (ESCEO) working group. Aging Clin Exp Res. 2022 Oct 26;34(11):2603-23. doi: 10.1007/s40520-022-02279-6
Lee JH, Kim YA, Kim YS, Lee Y, Seo JH. Association between vitamin D deficiency and clinical parameters in men and women aged 50 years or older: a cross-sectional cohort study. Nutrients. 2023 Jul 5;15(13):3043. doi: 10.3390/nu15133043
Demay MB, Pittas AG, Bikle DD, Diab DL, Kiely ME, Lazaretti-Castro M, et al. Vitamin D for the prevention of disease: an endocrine society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2024 Jul 12;109(8):1907-47. doi: 10.1210/clinem/dgae290
Grant WB. Vitamin D and viral infections: infectious diseases, autoimmune diseases, and cancers. In: Advances in food and nutrition research [Internet]. Elsevier; 2024 [cited 2026 Mar 22]. p. 271-314. Available from: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/
S1043452623001018 doi: 10.1016/bs.afnr.2023.12.007
Chailurkit L, Aekplakorn W, Ongphiphadhanakul B. Regional variation and determinants of vitamin D status in sunshine-abundant Thailand. BMC Public Health. 2011 Dec;11(1):853-9. doi: 10.1186/1471-2458-11-853
Bolek-Berquist J, Elliott ME, Gangnon RE, Gemar D, Engelke J, Lawrence SJ, et al. Use of a questionnaire to assess vitamin D status in young adults. Public Health Nutr. 2009 Feb;12(2):236-43. doi: 10.1017/S136898000800356X
Valer-Martinez A, Sayon-Orea C, Martínez Hernandez JA, De La Fuente-Arrillaga C, Pérez De Rojas J, Barcones F, et al. Forecasting levels of serum 25-hydroxyvitamin D based on dietary intake, lifestyle and personal determinants in a sample of Southern Europeans. Br J Nutr. 2023 Nov 28;130(10):1814-22. doi: 10.1017/S0007114523000946
Cook LS, Moon BL, Dong Y, Neilson HK. Reliability of self-reported sun exposure in Canadian women and estimation of lifetime exposure to vitamin D from sun and diet. Public Health Nutr. 2013;17(4):747-55. doi: 10.1017/S136898001300178X
LeFevre ML, On Behalf Of The U.S. Preventive Services Task Force. Screening for vitamin D deficiency in adults: U.S. preventive services task force recommendation statement. Ann Intern Med. 2015 Jan 20;162(2):133–40. doi:10.7326/M14-2450
