ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการรับสัมผัสฝุ่นละอองที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ของผู้สูงอายุอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ
คำสำคัญ:
ปัจจัย, พฤติกรรม, ฝุ่นละอองที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน , ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการรับสัมผัสฝุ่นละอองที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM 2.5) ของผู้สูงอายุในอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุจำนวน 332 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ระหว่างวันที่ 15 มีนาคม 2569 ถึง วันที่ 31 พฤษภาคม 2569 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา หาความสัมพันธ์รายตัวแปรโดยการวิเคราะห์หาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการรับสัมผัสฝุ่นละอองที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนโดยการวิเคราะห์ Multiple Linear Regression แบบ Stepwise
ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันการรับสัมผัสฝุ่นละอองที่มีขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM 2.5) ของผู้สูงอายุในอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ประกอบด้วย 7 ปัจจัย คือ พฤติกรรมสุขภาพ เศรษฐกิจ การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร สถานภาพสมรส ด้านทัศนคติ อายุ และระดับการศึกษาประถมศึกษาหรือต่ำกว่า โดยสามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของพฤติกรรมการป้องกันการรับสัมผัสฝุ่น PM 2.5 ของผู้สูงอายุอำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ได้ร้อยละ 59.4 (R2=0.594) ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กระทรวงสาธารณสุข. (2564). แนวทางการเฝ้าระวังและป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพจากฝุ่น PM2.5. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานสถานการณ์ฝุ่นละออง PM2.5 ของประเทศไทย ปี 2567. กระทรวงสาธารณสุข.
World Air Quality Report. (2024). 2024 world air quality report. IQAir.
Pun, V. C., Kazemiparkouhi, F., Manjourides, J., & Suh, H. H. (2017). Long-term PM2.5 exposure and respiratory, cardiovascular, and cancer mortality in older adults. Environmental Pollution, 229, 444–450. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2017.06.075
สุภาวดี ศรีสวัสดิ์. (2565). ความเชื่อพื้นถิ่นและพฤติกรรมการเผาในพื้นที่เกษตรที่ส่งผลต่อปัญหาฝุ่น PM2.5 ในภาคเหนือของประเทศไทย.
ณัฐวุฒิ พิพัฒน์. (2564). การประยุกต์ใช้แอปพลิเคชัน FireD ในการจัดการปัญหาการเผาในพื้นที่ภาคเหนือ.
พรพรรณ สกุลคู และธนาวุธ โนราช. (2564). ความเชื่อเกี่ยวกับหมอกควันและผลกระทบต่อพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในภาคเหนือของประเทศไทย.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (2568). รายงานสถานการณ์โรคที่เกี่ยวข้องกับมลพิษทางอากาศ จังหวัดศรีสะเกษ ปี 2565–2567.
สุวรรณ วลัยเสถียร. (2563). ปัจจัยด้านรายได้กับการเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันฝุ่น PM2.5 ของประชาชน.หัทยา มาลัยเจริญ และคณะ. (2565). อายุและพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากฝุ่นละอองขนาดเล็กของผู้สูงอายุไทย.
Liu, T., Chen, Y., & Zhang, W. (2021). Effects of air quality index message framing on preventive behaviors toward PM2.5 exposure.
อัญชลี งามจันทร์ทิพย์ และคณะ. (2568). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนของผู้สูงอายุในชุมชน.
Likert, R. (1967). The method of constructing and attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Readings in attitude theory and measurement (pp. 90–95). Wiley.
Kim, J., Lee, H., & Park, S. (2019). Health perception and preventive behavior toward PM2.5 exposure among older adults.
นิธิภัทร์ เศรษฐศาศวัต. (2562). ปัจจัยด้านเศรษฐกิจกับพฤติกรรมการป้องกันฝุ่น PM2.5 ของประชาชนในเขตเมือง. ปรียานุช แสงทอง. (2563). แรงสนับสนุนทางสังคมกับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ.
Li, X., Wang, Y., & Zhao, L. (2022). Economic disparities and access to PM2.5 protective equipment among vulnerable populations.
Amanda Giang, M., Delmas, M., et al. (2020). Air quality information and behavioral responses to particulate matter exposure.
เกศินี อิ่มแมน และคณะ. (2566). อายุและพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากฝุ่นละอองขนาดเล็กของผู้สูงอายุไทย.
