ประสิทธิผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบคีตะมวยไทย ในกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
กลุ่มเสี่ยง, โรคเบาหวาน, การออกกำลังกาย, คีตะมวยไทยบทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการออกกำลังกายแบบคีตะมวยไทยต่อแรงจูงใจในการออกกำลังกาย พฤติกรรมการออกกำลังกาย ดัชนีมวลกาย และระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานที่มีระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ระหว่าง 100-125 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร อายุ 35-59 ปี ในจังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่างถูกสุ่มแบบง่ายเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน เก็บข้อมูลโดย สมุดบันทึกสุขภาพ เครื่องวัดระดับน้ำตาลในเลือด และ แบบสอบถามแรงจูงใจและพฤติกรรมการออกกำลังกาย วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบที
ผลการวิจัยพบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีแรงจูงใจและพฤติกรรมการออกกำลังกายดีกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนดัชนีมวลกายของกลุ่มทดลองมีค่าน้อยกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่หลังการทดลองดัชนีมวลกายของกลุ่มทดลองไม่แตกต่างกับกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และกลุ่มทดลองมีระดับน้ำตาลในเลือดน้อยกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมและน้อยกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas 10 th ed. Brussels, Belgium: IDF, 2023.
วิชัย เอกพลากร, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2564.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรค NCDs: เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2562. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2563.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี. รายงานดัชนีสถานะสุขภาพ: อัตราป่วยและความชุกของโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ (โรคเบาหวาน) ปีงบประมาณ 2560-2567 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 13 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/ubn/public/
สำนักงานเขตสุขภาพที่ 10. ยุทธศาสตร์ ปี 2566-2570 [อินเทอร์เน็ต]. อุบลราชธานี: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 10; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 13 พฤษภาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://healthregion10.moph.go.th/health-strategy/
Diabetes Prevention Program Research Group. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. N Engl J Med. 2002;346(6):393-403.
Deci EL, Ryan RM. Self-determination theory. In: Van Lange PAM, Kruglanski AW, Higgins ET, editors. Handbook of theories of social psychology. London: Sage; 2012. p. 416–36.
กระทรวงสาธารณสุข, กรมอนามัย. ชวนมาออกกำลังกาย สุขภาพดี ด้วย #คีตะมวยไทย [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 13 พฤษภาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/video-knowledges/keta/
Division of Physical Activity & Health, Department of Health, Ministry of Public health. (2013). Exercised Prescription. Bangkok: Printing Agricultural Cooperative Federation of Thailand. [In Thai]
นิตยา มลอยู่พะเนา. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการออกกำลังกายสำหรับผู้สูงอายุที่เสี่ยงต่อโรคเบาหวานในอำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. เลย: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2565 (2022).
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol, 1932:140:1-55.18. Best JW, Kahn JM. Research in education, 9th ed. Boston: Allyn and Bacon; 2003
พงศา โพชัย, สรณัติ์ ลลิควงศา, ชนาธินาถ ทองมาท. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการออกกำลังกายของบุคลากรสถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง. วารสารวิจัยและวิชาการป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง. 2567;9(1):119-29.
วรรณภาภรณ์ จงกลาง, นาฏนภา หีบแก้ว ปัดชาสุวรรณ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ของกลุ่มวัยทำงาน อำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2564;14(3):71-82.
ชลดา ผลศิริ, ปราณี นามประดิษฐ์, ชัชวาล โภโค, ประภัสสร เจริญนาม, พงษ์เสฐียร เหลืองอลงกต. การพัฒนารูปแบบการป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงชุมชนเขาพูลทอง ม.11 ต.ปะตง อ.สอยดาว จ.จันทบุรี. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย. 2567;6(1):16-30.
ปิยะรัตน์ ระดาฤทธิ์. ปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการตนเองด้านสุขภาพของประชาชนวัยทำงานกลุ่มเสี่ยงต่อโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในตำบลเหล่าทอง อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ; 2567 (2024). รายงานการวิจัย.
นาฎอนงค์ แฝงพงษ์, และคณะ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของประชาชนตำบลขามใหญ่. อุบลราชธานี: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี; 2560 (2017). รายงานการวิจัย.
นิคม แก้วน้ำอ่าง. ความเชื่อด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานของกลุ่มเสี่ยง อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์. ใน: รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 2 ประจำปี พ.ศ. 2566. พิษณุโลก: ศูนย์อนามัยที่ 2 พิษณุโลก กรมอนามัย; 2566. หน้า 45-52.
American College of Sports Medicine. ACSM's guidelines for exercise testing and prescription. 8th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2009.
อารีย์ แสงศรี, วาริณี เอี่ยมสวัสดิกุล, ชื่นจิตร โพธิศัพท์สุข. ผลของโปรแกรมพัฒนาพฤติกรรมป้องกันโรคเบาหวานกลุ่มเสี่ยง อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร. วารสารพยาบาล. 2564;70(4):1-10.
สุพัตรา เชาว์ไวย, วิราพร สืบสุนทร, กิตติพงษ์ เรือนเพ็ชร, นงพิมล นิมิตรอานันท์. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะของตนต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายแบบก้าวตามตารางของกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2567;30(1):123-36.
กิ่งเพชร แก้วสิงห์. ผลของโปรแกรมพัฒนาพฤติกรรมป้องกันโรคเบาหวานกลุ่มเสี่ยง อำเภอพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2562 (2019).
ระวีวรรณ เลิศวัฒนารักษ์, สุทิน ศรีอัษฎาพร. ตำราโรคเบาหวาน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์; 2559 (2016).
พัชราวรรณ จันทร์เพชร, เพชรัตน์ ศิริสุวรรณ, ฉัตรลดา ดีพร้อม. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน ในเขตพื้นที่ตำบลเมืองไพร อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2563;27(1):52-62.
อุดมศักดิ์ แก้วบังเกิด, สุภาพร แนวบุตร, ยุวยงค์ จันทรวิจิตร. ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยคีตะมวยไทยต่อดัชนีมวลกาย เส้นรอบเอว และสมรรถภาพทางกาย ของบุคคลวัยทำงานที่มีภาวะน้ำหนักเกิน. วารสารการพยาบาล การผดุงครรภ์ และวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2565;40(2):35-44.
Smith AD, Crippa A, Woodcock J, Brage S. Physical activity and incident type 2 diabetes mellitus: a systematic review and dose–response meta-analysis of prospective cohort studies. Diabetologia. 2016;59(12):2527-45.
Giacca A, Groenewoud Y, Tsui E, McClean P, Zinman B. Glucose production, utilization, and cycling in response to moderate exercise in obese subjects with NIDDM. Diabetes. 1998;47(11):1763-70.
ณัฐชนน ผุยนวล, นิสากร กรุงไกรเพชร, สมสมัย รัตนกรีฑากุล. ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองด้านการออกกำลังกายด้วยวิธีรำวงย้อนยุคต่อระดับน้ำตาลในเลือดและสมรรถภาพทางกายในกลุ่มผู้เสี่ยงสูงโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2561;26(3):42-53.
ดรุณี วรนาม, และคณะ. ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร พฤติกรรมการออกกำลังกาย และระดับน้ำตาลในเลือดของประชาชนกลุ่มเสี่ยงสูงโรคเบาหวาน อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี. ชลบุรี: โรงพยาบาลบางละมุง; 2564 (2021). รายงานการวิจัย
