ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของเบาหวานขณะตั้งครรภ์ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเลิงนกทา
คำสำคัญ:
เบาหวานขณะตั้งครรภ์, ความชุกของโรค, ปัจจัยเสี่ยง, หญิงตั้งครรภ์บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบย้อนหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะดังกล่าวในหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเลิงนกทา กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยหญิงตั้งครรภ์จำนวน 1,226 ราย ที่เข้ารับบริการฝากครรภ์และคลอด ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ถึง 30 กันยายน 2568 เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนโดยใช้แบบบันทึกข้อมูล และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ และร้อยละ และสถิติไคสแควร์
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อายุ 20–29 ปี (ร้อยละ 52.20) เป็นการตั้งครรภ์ครั้งแรก (ร้อยละ 42.14) และไม่มีประวัติเคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (ร้อยละ 99.02) พบภาวะน้ำหนักเกินตามค่า BMI ร้อยละ 8.24 มีน้ำตาลในปัสสาวะระหว่างตั้งครรภ์ ร้อยละ 1.06 และมีประวัติญาติลำดับที่ 1 เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ร้อยละ 17.45 ส่วนใหญ่มีการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี (ร้อยละ 87.36) และประกอบอาชีพรับจ้าง เกษตรกรรม หรืออื่น ๆ (ร้อยละ 54.24) ความชุกของเบาหวานขณะตั้งครรภ์เท่ากับร้อยละ 7.01 (86 ราย) จากหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการคัดกรองทั้งหมด การวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงพบว่า อายุ ประวัติเคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ การมีน้ำตาลในปัสสาวะระหว่างตั้งครรภ์ และประวัติญาติลำดับที่ 1 เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 มีความสัมพันธ์กับการเกิดเบาหวานขณะตั้งครรภ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ขณะที่ประวัติการตั้งครรภ์ ค่า BMI ระดับการศึกษา และอาชีพ ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
Bano S, Agrawal A, Asnani M, Das V, Singh R, Pandey A, Kumar N, Ali W. Correlation of insulin resistance in pregnancy with obstetric outcome. J Obstet Gynaecol India. 2021;71(5):495-500.
Hanafee A, Suthon S, Innang S, Songlilitchuwong S, Masuwan N, Narkdontri T, et al. Comparison of maternal characteristics and clinical parameters in Thai pregnant women with and without gestational diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract. 2025;226:1-7.
Songthamwat M, Champawong R, Songthamwat S, Norsuwan S, Maleerat P, Na Nan C, et al. Universal early gestational diabetes mellitus screening: A prospective multicenter study in Thailand. J Med Assoc Thai. 2025;108:464-469.
Lowe WL Jr, Scholtens DM, Kuang A, Linder B, Lawrence JM, Lebenthal Y, et al. Hyperglycemia and adverse pregnancy outcome follow-up study (HAPO FUS): Maternal gestational diabetes mellitus and childhood glucose metabolism. Diabetes Care. 2019;42(3):372-380.
จรินทิพย์ สมประสิทธิ์, เด่นศักดิ์ พงศ์โรจน์เผ่า, อธิตา จันทรเสนานนท์. ผลของปัจจัยเสี่ยงที่แตกต่างกันต่อผลการตรวจคัดกรองภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์. ธรรมศาสตร์เวชสาร. 2550;7(3):199-204.
มานพ เลิศสาครศิริ. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่โรงพยาบาลลำปาง. ลำปางเวชสาร. 2553;29(2):87-95.
ณัฐนันท์ วารีเศวตสุวรรณ, สุชาดา กรเพชรปาณี. การตรวจสอบเฝ้าระวังอุบัติการณ์ของโรคเบาหวานขณะ ตั้งครรภ์โดยใช้แผนภูมิควบคุม p ปรับแก้. วิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา. 2562;17(2):111-133.
Ghamri K. Prevalence and risk factors of confirmed gestational diabetes mellitus among pregnant women with prior positive screening: A case-control study. Cureus. 2024;16(5):1-10.
Kiani F, Saei M, Naz G, Sayehmiri F, Sayehmiri K, Zali H. The risk factors of gestational diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis study. Int J Womens Health Reprod Sci. 2017;5(4):1-11.
Kouhkan A, Najafi L, Malek M, Baradaran HR, Hosseini R, Khajavi A, Khamseh ME. Gestational diabetes mellitus: Major risk factors and pregnancy-related outcomes: A cohort study. Int J Reprod Biomed. 2021;19(9):827-836.
Plows JF, Stanley JL, Baker PN, Reynolds CM, Vickers MH. The pathophysiology of gestational diabetes mellitus. Int J Mol Sci. 2018;19(11):1-21.
Sweeting A, Wong J, Murphy HR, Ross GP. A clinical update on gestational diabetes mellitus. Endocr Rev. 2022;43(5):763-793.
Agbozo F, Abubakari A, Narh C, Jahn A. Accuracy of glycosuria, random blood glucose and risk factors as selective screening tools for gestational diabetes mellitus in comparison with universal diagnosing. BMJ Open Diabetes Res Care. 2018;6(1):1-13.
Rayanagoudar G, Hashi AA, Zamora J, Khan KS, Hitman GA, Thangaratinam S. Quantification of the type 2 diabetes risk in women with gestational diabetes: A systematic review and meta-analysis of 95,750 women. Diabetologia. 2016;59(7):1403-1411.
Li W, Wang Y, Shen L, Song L, Li H, Liu B, et al. Association between parity and obesity patterns in a middle-aged and older Chinese population: A cross-sectional analysis in the Tongji-Dongfeng cohort study. Nutr Metab (Lond). 2016;13:1-8.
