การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยใช้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิต ระดับอำเภอ จังหวัดมุกดาหาร

ผู้แต่ง

  • กิตติศักดิ์ ประคองสิน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร
  • อรทัย ทองขัน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร

คำสำคัญ:

การพัฒนารูปแบบ, การส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย, เด็กปฐมวัย, คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.)

บทคัดย่อ

     การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research ) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยใช้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ  จังหวัดมุกดาหาร กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) ผู้ปกครองเด็กปฐมวัย หรือผู้ดูแลเด็กปฐมวัย และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย  รวบรวมข้อมูล เชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ Paired sample t-test  และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้ การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis)

     ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยใช้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จังหวัดมุกดาหาร  ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 การศึกษาบริบทของพื้นที่ ขั้นที่ 2 การดำเนินงาน ขั้นที่ 3 นำแผนไปสู่การปฏิบัติ ขั้นที่ 4 กำกับติดตาม ประเมินผล และขั้นที่ 5 ถอดบทเรียน วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค และปัจจัยแห่งความสำเร็จในการดำเนินงาน สรุปได้เป็น“ MUK–MUM Model” (โมเดลการดำเนินงานส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย จังหวัดมุกดาหาร) ส่งผลให้เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการอยู่ในเกณฑ์ปกติเพิ่มขึ้นในทุกด้าน และจำนวนเด็กที่มีภาวะสงสัยล่าช้าลดลงอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะด้านกล้ามเนื้อมัดเล็กและสติปัญญา เด็กปกติ เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 89.47  และด้านการเคลื่อนไหว ร้อยละ 79.16

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย. คู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (DSPM). กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2559.

กรมอนามัย. รายงานสถานการณ์พัฒนาการเด็กปฐมวัยประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.

ระบบฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย. รายงานสถานการณ์เด็กปฐมวัยประเทศไทย ปี 2562. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร. รายงานผลการดำเนินงานคัดกรองพัฒนาการเด็กปฐมวัย จังหวัดมุกดาหาร ปีงบประมาณ 2566. มุกดาหาร: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมุกดาหาร; 2566.

สถาบันพัฒนาอนามัยเด็กแห่งชาติ กรมอนามัย. รายงานการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2560.

Kemmis S, McTaggart R. The Action Research Planner. 3rd ed. Victoria: Deakin University Press; 1988.

อัจฉรา ผาดโผน. การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2561;7(2):219-250.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

ประคองสิน ก. ., & ทองขัน อ. . (2026). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยใช้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิต ระดับอำเภอ จังหวัดมุกดาหาร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(2), 1313–1323. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/297311