การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่นกับสมรรถนะทางวิชาชีพ และความพึงพอใจในงานของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลทั่วไป (M1) เขตสุขภาพที่ 8
คำสำคัญ:
การจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่น, สมรรถนะทางวิชาชีพ, ความพึงพอใจในงาน, พยาบาลวิชาชีพ, โรงพยาบาลทั่วไปบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่นกับสมรรถนะทางวิชาชีพและความพึงพอใจในงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลทั่วไป (M1) เขตสุขภาพที่ 8 กลุ่มตัวอย่างคือพยาบาลวิชาชีพ 215 คน จากโรงพยาบาลวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร และโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย คัดเลือกด้วยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเป็นมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ประกอบด้วย การจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่น สมรรถนะทางวิชาชีพ และความพึงพอใจในงาน ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน (S-CVI = 0.99) และมีค่าความเที่ยง Cronbach's alpha coefficient เท่ากับ 0.955, 0.973 และ 0.962 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า พยาบาลวิชาชีพรับรู้การจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่นโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.89, S.D. = 0.45) สมรรถนะทางวิชาชีพโดยรวมอยู่ในระดับสูงมาก (
= 4.39, S.D. = 0.47) และความพึงพอใจในงานโดยรวมอยู่ในระดับมาก (
= 3.73, S.D. = 0.59) การจัดอัตรากำลังแบบยืดหยุ่นมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับสมรรถนะทางวิชาชีพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .558, p < .01) และกับความพึงพอใจในงาน (r = .665, p < .01)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. State of the world's nursing 2020: investing in education, jobs and leadership [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2026 Jun 2]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240003279
Griffiths P, Saville C, Ball J, Dall'Ora C, Meredith P, Turner L, et al. Costs and cost-effectiveness of improved nurse staffing levels and skill mix in acute hospitals: a systematic review. Int J Nurs Stud. 2023;147:104601. doi:10.1016/j.ijnurstu.2023.104601.
สภาการพยาบาล. สถิติพยาบาลวิชาชีพ ประจำปี 2565. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2565. เข้าถึงเมื่อ: 2 มิ.ย. 2569. เข้าถึงได้จาก: https://www.tnmc.or.th
อุไรพร จันทะอุ่มเม้า. สถานการณ์กำลังคนด้านการพยาบาลในสถานบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2569. นนทบุรี: กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2569. เข้าถึงเมื่อ: 2 มิ.ย. 2569. เข้าถึงได้จาก: https://nursing.moph.go.th
วริทธิ์ตา จารุจินดา, ธัญญรัตน์ ประมวลวงษ์ธีร์, ณัฐธิดา หมั่นคติธรรม, วิลาวัลย์ เติมกลิ่นจันทน์. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะเหนื่อยล้าในการปฏิบัติงานของพยาบาลวิชาชีพในสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19. วารสารพุทธจิตวิทยา. 2569;11(2):316-28. Available from: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/299013
Fiedler FE. A contingency model of leadership effectiveness. Adv Exp Soc Psychol. 1964;1:149-190. doi:10.1016/S0065-2601(08)60051-9.
Atkinson J. Manpower strategies for flexible organisations. Pers Manage. 1984;16(8):28-31.
Saville CE, Griffiths P, Ball JE, Monks T. How many nurses do we need? A review and discussion of operational research techniques applied to nurse staffing. Int J Nurs Stud. 2019;97:7-13. doi:10.1016/j.ijnurstu.2019.04.015.
Griffiths P, Saville C, Ball J, Jones J, Pattison N, Monks T. Beyond ratios—flexible and resilient nurse staffing options to deliver cost-effective hospital care and address staff shortages: a simulation and economic modelling study. Int J Nurs Stud. 2020;104:103695. doi:10.1016/j.ijnurstu.2019.103695.
สภาการพยาบาล. สมรรถนะหลักของพยาบาลวิชาชีพ พ.ศ. 2561 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สภาการพยาบาล; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2 มิ.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก:
https://www.tnmc.or.th/images/userfiles/files/Competencies%20of%20Registratered%20Nurses(1).pdf
Benner P. From novice to expert. Am J Nurs. 1982;82(3):402-407. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6917683/
ธีรพร สถิรอังกูร, กนกพร แจ่มสมบูรณ์, วรรณระวี สมยา, และคณะ. การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการอัตรากำลังพยาบาลเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย: กรณีศึกษาจังหวัดราชบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562;28(6):839-852. Available from: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jph/article/view/205165
Maslow AH. A theory of human motivation. Psychol Rev. 1943;50(4):370-396. doi:10.1037/h0054346.
Lu H, Zhao Y, While A. Job satisfaction among hospital nurses: a systematic review. Int J Nurs Stud. 2019;94:21-31. doi:10.1016/j.ijnurstu.2019.01.011.
สำนักงานเขตสุขภาพที่ 8. รายงานสถานการณ์กำลังคนด้านสุขภาพ เขตสุขภาพที่ 8 ประจำปี 2567. อุดรธานี: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 8; 2567. https://r8way.moph.go.th/r8way
กองบริหารทรัพยากรบุคคล กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์สุขภาพ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Best JW, Kahn JV. Research in education. 10th ed. Boston: Pearson; 2006.
Polit DF, Beck CT. The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489-97. Available from: [https://doi.org/10.1002/nur.20147](https://doi.org/10.1002/nur.20147)
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 7th ed. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall; 2010.
Fukada M. Nursing competency: Definition, structure and development. Yonago Acta Med. 2018;61(1):1-7. doi:10.33160/yam.2018.03.001.
Herzberg F, Mausner B, Snyderman BB. The motivation to work. 2nd ed. New York: Wiley; 1959.
Nancarrow SA. Six principles to enhance health workforce flexibility in integrated care. Hum Resour Health. 2015;13:9. doi:10.1186/s12960-015-0009-7.
Wynendaele H, Gemmel P, Pattyn E, Myny D, Trybou J. What is the impact of self-scheduling on the patient, nurse and organization? A systematic review. J Adv Nurs. 2021;77(1):47-82. doi:10.1111/jan.14579.
Twigg DE, Whitehead L, Doleman G, El-Zaemey S. The impact of nurse staffing methodologies on nurse and patient outcomes: A systematic review. J Adv Nurs. 2021;77(12):4599-4611. doi:10.1111/jan.14909.
