ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ เขตอำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก

ผู้แต่ง

  • สมพงค์ คำสาร คณะเภสัชศาสตร์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
  • ศโลชา เชื้อดี คณะเภสัชศาสตร์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
  • คณิตศักดิ์ จันทราพิพัฒน์ คณะเภสัชศาสตร์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
  • พุฒิพงศ์ มากมาย คณะสหเวชศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น
  • วลัยลักษณ์ วิทย์กิตติลักษณ์ คณะเภสัชศาสตร์ วิทยาลัยนอร์ทเทิร์น

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ, การใช้ยาสมุนไพร, ความรู้, ทัศนคติ, การรับรู้ด้านสุขภาพ

บทคัดย่อ

      การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีกับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุเขตอำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก ประชากรคือ ผู้สูงอายุเขตอำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก ปีงบประมาณ พ.ศ.2568 จำนวน 1,651 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลคือ แบบสอบถาม ประกอบด้วย 5 ส่วน ได้แก่ คุณลักษณะส่วนบุคคล ความรู้ ทัศนคติ การรับรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพร การตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และนำไปทดลองใช้เพื่อวิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค 0.815 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า ความรู้มีคะแนนเฉลี่ยในระดับสูง (84.32%) ทัศนคติมีคะแนนเฉลี่ยในระดับสูง (90.68%) และการรับรู้ด้านสุขภาพมีคะแนนเฉลี่ยในระดับสูง (88.98%) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุเขตอำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ประกอบด้วย ความรู้ (r=0.158, P-value=0.015) ทัศนคติ (r=0.334, P-value<0.001) และการรับรู้ด้านสุขภาพ (r=0.125, P-value=0.034) ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). สถิติผู้สูงอายุ ณ วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2562. แยกตามตำบล. สืบค้นจาก http://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/238.

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2562). รายงานประจำปี 2562 กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. สืบค้นจาก http://www.dtam.moph.go.th/EBook/DTAM_Report_2562/DTM_Report_2562.pdf

จินต์จุฑา จุ้ยเลี่ยน, ฉันทนา แสงเพชร, นันทิชา ทองช่วย, ธัญญ์นลิน ไกรนรา, สิตา ฤทธิ์ธาธรรม. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรของผู้สูงอายุในชุมชนบ้านนาทราย จังหวัดนครศรีธรรมราช. Thai Bull Pharm Sci; 20(2): 209-222.

ชวภณ พุ่มพงษ์, ทัศพร ชูศักดิ์. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในตำบลทองเอน อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์; 17(2): 89-103.

ธีระ แสงสุรเดช. (2567). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรบรรเทาอาการปวดเมื่อกล้ามเนื้อของประชาชนที่มารับบริการที่โรงพยาบาลวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้ว. Open Access วันที่เผยแพร่: 19 สิงหาคม พ.ศ.2567

วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า. (2564). การสำรวจสุขภาพของประชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ.2562-2563. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.

สาโรจน์ เพชรมณี, จินตนา เพชรมณี, ศิราสรณ์ บรรจงเกลี้ยง, อัจฉรา สีแสง, ศรัญญา สีทอง. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรของประชาชน ชุมชนประตูช้างตก ตำบลไทยบุรี อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี; 4(2): 5-22.

Ajzen, I., Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Best, John W. (1977). Research is Evaluation. (3rded). Englewod cliffs: N.J. Prentice Hall.

Bloom, B.S. (1975). Taxonomt of Education. David McKay Company Inc., New York.

Daniel W.W. (2010). Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences. (9th ed). New York: John Wiley & Sons.

Green, L.W., Kreuter, M.W. (1991). Health Promotion Planning: An Educational and Environment Approach. California: Mayfield Publishing.

Orem, D. E. (2001). Nursing: Concepts of practice (4th ed.). St. Louis: Mosby Year Book.

Rosenstock, I.M. (1974). Historical originals of the Health Belief Model. Health Education Monographs, 2: 1-9.

Schwartz, N.E. (1975). Nutritional knowledge, attitudes, and practices of high school graduates. Journal of the American Diaveteic Association, 66(1): 28-31.

Thurstone, L.L. (1970). Reading in Attitude Theory and Measurement. New York: John Wiley and Sons, Inc.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

คำสาร ส. ., เชื้อดี ศ., จันทราพิพัฒน์ ค., มากมาย พ., & วิทย์กิตติลักษณ์ ว. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ยาสมุนไพรในการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ เขตอำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(2), 1586–1592. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/297484