ปัจจัยที่มีผลต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่มารับบริการที่ห้องผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลบุรีรัมย์ : การศึกษาแบบย้อนหลัง
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน, ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ, ความล่าช้าในการรักษา, ช่องทางด่วนโรคหลอดเลือดสมอง, โรงพยาบาลบุรีรัมย์บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจรูปแบบการศึกษาแบบย้อนหลัง (Retrospective study) มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ (Door-to-needle time > 60 นาที) ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่มารับบริการที่ห้องผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลบุรีรัมย์ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564 ถึงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดจำนวน 1,966 ราย ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนและระบบบันทึกข้อมูล Stroke fast track วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบไคสแควร์ และการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกพหุคูณ (Multiple Logistic Regression) ผลการศึกษาพบว่า อุบัติการณ์ผู้ป่วยได้รับยาล่าช้าเกินกว่าเป้าหมายคิดเป็นร้อยละ 62.7 ปัจจัยเสี่ยงอิสระที่ส่งผลต่อความล่าช้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ได้แก่ การมารับบริการโดยไม่ได้ผ่านระบบส่งต่อ (Non-referral) (aOR = 20.86, 95% CI: 8.22 - 52.90), ระดับความรุนแรงของอาการ (NIHSS) ที่น้อยกว่า 5 คะแนน (aOR = 2.35, 95% CI: 1.92 - 2.87), และระยะเวลาตั้งแต่มาถึงจนได้รับการประเมินโดยแพทย์นานกว่า 15 นาที (aOR = 2.07, 95% CI: 1.38 - 3.11)
เอกสารอ้างอิง
Prabhakaran S, Ruff I, Bernstein RA, et al. 2026 guideline for the early management of patients with acute ischemic stroke: A guideline from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2026; 57(Online).
Berge E, Whiteley W, Audebert H, et al. European Stroke Organisation (ESO) guidelines on intravenous thrombolysis for acute ischaemic stroke. European Stroke Journal. 2021; 6(1): I–LXII.
ทิพย์มาศ พบสุข. ปัจจัยที่มีผลต่อระยะเวลาการให้ยาละลายลิ่มเลือดในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันในโรงพยาบาลชลบุรี. วารสารโรงพยาบาลชลบุรี. 2563; 45(3): 191-198.
พิมพ์กมล เสียงวัฒนะ. ปัจจัยที่มีผลต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่มารับบริการที่โรงพยาบาลโพธาราม จังหวัดราชบุรี. วารสารแพทย์ เขต 4-5. 2566; 42(5): 563-574.
สินจัตุรัส ว. ปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อความล่าช้าในการให้ยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ rt-PA ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาตามแนวทาง Stroke Fast Track ที่โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2569; 8(1): e280114.
Fonarow GC, Smith EE, Saver JL, et al. Improving door-to-needle times in acute ischemic stroke: The design and rationale for the American Heart Association/American Stroke Association’s Target: Stroke initiative. Stroke. 2011; 42(10): 2983-2989.
พ่วงพูน ช, ดอเลาะ อ, บุตรมาตา ว. การลดระยะเวลาให้ยาละลายลิ่มเลือดโดยใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองช่องทางด่วนโรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์. วารสารสมาคมโรคหลอดเลือดสมองไทย. 2566; 22(1): 5.
Mikulík R, Kadlecová P, Czlonkowska A, et al. Factors influencing in-hospital delay in treatment with intravenous thrombolysis. Stroke. 2012; 43(6): 1578-1583.
Saver JL, Fonarow GC, Smith EE, et al. Time to treatment with intravenous tissue plasminogen activator and outcome from acute ischemic stroke. JAMA. 2013; 309(23): 2480-2488.
