การพัฒนาโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารโดยใช้การนับคาร์บเพื่อลดความเสี่ยงโรคเบาหวานในบุคลากรสาธารณสุขกลุ่มเสี่ยง อำเภอลำดวน จังหวัดสุรินทร์
คำสำคัญ:
การนับคาร์บ, พฤติกรรมการบริโภคอาหาร, โรคเบาหวาน, บุคลากรสาธารณสุข, โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารโดยใช้การนับคาร์บ เพื่อลดความเสี่ยงโรคเบาหวานในบุคลากรสาธารณสุขกลุ่มเสี่ยง อำเภอลำดวน จังหวัดสุรินทร์ กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรสาธารณสุขกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวาน จำนวน 40 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารโดยใช้การนับคาร์บ ระยะเวลา 8 สัปดาห์ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคอาหาร แบบทดสอบความรู้เรื่องการนับคาร์โบไฮเดรต แบบประเมินความพึงพอใจ เครื่องชั่งน้ำหนัก เครื่องวัดส่วนสูง และเครื่องตรวจระดับน้ำตาลในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Paired t-test
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เรื่องการนับคาร์บเพิ่มขึ้นจาก 10.85 เป็น 17.42 คะแนน และคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพิ่มขึ้นจาก 38.27 เป็น 50.63 คะแนน ขณะที่ระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารลดลงจาก 112.48 เป็น 101.26 มก./ดล. และค่าดัชนีมวลกายลดลงจาก 27.14 เป็น 25.98 กก./ม² โดยแตกต่างจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ความพึงพอใจต่อโปรแกรมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.64 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.48
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2567). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังประเทศไทย ปี 2567. สำนักโรคไม่ติดต่อ กรม
อนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
ภาณุวัฒน์ สมบูรณ์ และคณะ. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของ
บุคลากรสาธารณสุข. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 19(2), 45–59.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอลำดวน. (2567). รายงานผลการตรวจสุขภาพบุคลากรสาธารณสุข ประจำปี
งบประมาณ 2567. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอลำดวน.
American Diabetes Association. (2023). Standards of care in diabetes—2023. Diabetes Care,
(Suppl 1), S1–S156. https://doi.org/10.2337/dc23-S001
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory.
Prentice-Hall.
Evert, A. B., Dennison, M., Gardner, C. D., Garvey, W. T., Lau, K. H. K., MacLeod, J., ... & Yancy,
W. S. (2019). Nutrition therapy for adults with diabetes or prediabetes: A consensus
report. Diabetes Care, 42(5), 731-754.
Hertzog, M. A. (2008). Considerations in determining sample size for pilot studies. Research in
Nursing & Health, 31(2), 180-191.
The Belmont Report. (1979). Ethical principles and guidelines for the protection of human
subjects of research. The National Commission for the Protection of Human Subjects of
Biomedical and Behavioral Research.
Warshaw, H. S., Powers, M. A., & Bales, S. (2020). Practical carbohydrate counting: A how-to-
teach guide for health professionals. American Diabetes Association.
World Health Organization. (2023). Global report on diabetes. World Health Organization.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
