ผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตโดยใช้กระบวนการกลุ่มต่อความเครียดและภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก
คำสำคัญ:
วัยรุ่นตอนต้น, ภาวะซึมเศร้า, ความเครียด, ทักษะชีวิต, กระบวนการกลุ่มบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตโดยใช้กระบวนการกลุ่มต่อระดับความเครียดและภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมในระยะก่อนทดลอง หลังทดลอง และติดตามผล 4 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น อ.บ้านนา จ.นครนายก จำนวน 64 คน สุ่มจับคู่เข้ากลุ่มทดลอง (n=32) แบ่งเป็นกลุ่มละ 8 คน เข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมทักษะชีวิตโดยใช้กระบวนการกลุ่ม 8 ครั้ง ครั้งละ 90 นาที ใน 4 สัปดาห์ และกลุ่มควบคุม (n=32) ได้รับการดูแลปกติ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ SPST-20, Thai PHQ-A และ STAI Y-2 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณา Chi-square, Fisher's exact, Pairwise McNemar's, Repeated Measures ANOVA และ Friedman test
ผลการวิจัย กลุ่มทดลองมีสัดส่วนความเครียดที่ระดับสูงลดลงจากร้อยละ 44.4 เหลือร้อยละ 0.0 ในระยะหลังทดลองและติดตามผล (p<.05) ต่างจากกลุ่มควบคุมที่ยังพบในระดับสูง ร้อยละ 21.9 ในระยะติดตามผล ด้านภาวะซึมเศร้า กลุ่มทดลองมีสัดส่วนผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 21.9 เป็นร้อยละ 96.9 หลังทดลอง และร้อยละ 87.5 ระยะติดตามผล (p<.001) ส่วนกลุ่มควบคุมพบระดับปานกลางเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 28.1 ในระยะติดตามผล ผล Repeated Measures ANOVA พบอิทธิพลร่วมระหว่างกลุ่มและเวลา (Group × Time Interaction) ต่อคะแนนเฉลี่ยความเครียดและภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001)
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2567 [Internet]. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 19 สิงหาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/download/รายงานภาวะสังคมไทยไตรม-3/
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. (2568). รายงานผลการสำรวจภาวะอารมณ์ของวัยรุ่นไทย ปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 10 สิงหาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก mahidol.ac.th วัยรุ่นไทย.pdf
โสภา ชอยโชติ, วิลเลียม ดับเบิลยู. เฮลที่ 3, จินตนา ศรายุทธพิทักษ์, กมลวรรณ ตั้งธนกานนท์. (2023). การศึกษาแบบภาคตัดขวางเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นไทย. วารสารสังคมศาสตร์เกษตรศาสตร์ 2023; 44 (2): 509–516.
Thanachoksawang C, Arphorn S, Jarupat Maruo S, Punneng S, Ishimaru T, Bangkadanara G. Psychological distress among high school students in Bangkok, Thailand. Health Psychol Res. 2024;12:120045. doi: 10.52965/001c.120045.
Tullius JM, De Kroon MLA, Almansa J, Reijneveld SA. Adolescents' mental health problems increase after parental divorce, not before, and persist until adulthood: A longitudinal TRAILS study. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2022;31(6):969–78. ) https://doi.org/10.1007/s00787-020-01715-0
Wang F, Lu J, Lin L, Cai J, Xu J, Zhou X. Impact of parental divorce versus separation due to migration on mental health and self-injury of Chinese children: a cross sectional survey. Child Adolesc Psychiatry Ment Health. 2021;15(1):71.
World Health Organization. Life skills education for children and adolescents in schools. 2nd rev ed. Geneva: World Health Organization; 2020.
Sherif Y, Azman AZF, Awang H, Mokhtar SA, Mohammadzadeh M, Alimuddin AS. Effectiveness of life skills intervention on depression, anxiety and stress among children and adolescents: a systematic review. Malays J Med Sci. 2023;30(3):42–59.
Tuckman BW, Jensen MA. Stages of small-group development revisited. Group Organ Stud. 1977;2(4):419–27.
Yalom ID, Leszcz M. The theory and practice of group psychotherapy. 6th ed. New York: Basic Books; 2020.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009;41(4):1149–60.
Mahatnirunkul S, Pumpaisalchai W, Tapanya P. The construction of Suanprung Stress Test for Thai population. Chiang Mai: Suanprung Hospital, Department of Mental Health, Ministry of Public Health; 1997.
Panyawong W, Pavasuthipaisit C, Santitadakul R. Validation of the Thai version of the Patient Health Questionnaire for Adolescents (PHQ-A) in adolescent psychiatric patients. Int J Child Dev Ment Health. 2020;8(1):1–10.
Spielberger CD, Sydeman SJ. State-Trait Anxiety Inventory and State-Trait Anger Expression Inventory. In: Maruish ME, editor. The use of psychological testing for treatment planning and outcome assessment. Hillsdale: Lawrence Erlbaum Associates; 1994. p. 292–321.
Eamsupasit S, Nontasak T, Barry J. The development of Thai State-Trait Anxiety Inventory for Children. Bangkok: Chulalongkorn University; 1992.
Mohammadzadeh M, Awang H, Kadir Shahar H, Ismail S. Improving emotional health and self-esteem of Malaysian adolescents living in orphanages through Life Skills Education program: A multi-centre randomized control trial. PLoS One. 2020;14(12):e0226606.
Dapari R, Mohamad Bashaabidin MS, Hassan MR, Che Dom N, Syed Abdul Rahim SS, Wan Mahiyuddin WR. Health education module based on Information–Motivation–Behavioural Skills (IMB) for reducing depression, anxiety, and stress among adolescents in boarding schools: A clustered randomised controlled trial. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(22):15362.
