การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างวัคซีนใจในชุมชน กลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูง ในกลุ่มที่ควบคุมไม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลานวัว ตำบลกะหรอ อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

     การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลัง นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการณ์และผลกระทบด้านสุขภาพจิต พัฒนารูปแบบการเสริมสร้างวัคซีนใจในชุมชน และศึกษาการเปลี่ยนแปลงด้านความเครียดและภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านลานวัว ตำบลกะหรอ อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 45 ราย เครื่องมือประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความเครียด ST5 แบบประเมินภาวะซึมเศร้า 2Q แบบประเมินภูมิคุ้มกันทางใจในชุมชน และแนวคำถามการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา และ Paired t-test

     ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้มีปัญหาด้านสุขภาพจิต โดยมีความเครียดระดับมาก จำนวน 78 ราย (ร้อยละ 26.35) ความเครียดระดับสูงมาก จำนวน 27 ราย (ร้อยละ 9.12) และมีแนวโน้มเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้า จำนวน 89 ราย (ร้อยละ 30.07) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นเรียกว่า “วัคซีนไร้พุง” เป็นการบูรณาการแนวคิดวัคซีนใจในชุมชน 4ส 2ช ร่วมกับแนวคิดคลินิกไร้พุง 3อ. ประกอบด้วย การสร้างความปลอดภัย การสร้างความสงบ การสร้างความหวัง การสร้างความเข้าใจและให้โอกาส การใช้ศักยภาพชุมชน และการใช้สายสัมพันธ์ชุมชน ภายหลังได้รับรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)