การพัฒนารูปแบบบริการแพทย์แผนไทยแบบบูรณาการเพื่อการบำบัดผู้ป่วยยาเสพติด ติดสุรา และผู้ต้องการเลิกบุหรี่ ในคลินิกจิตเวชและยาเสพติดโรงพยาบาลดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
แพทย์แผนไทย, การบำบัดยาเสพติด, การเลิกบุหรี่, การบริการแบบบูรณาการบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และความต้องการ พัฒนารูปแบบบริการแพทย์แผนไทยแบบบูรณาการ และประเมินคุณภาพกับประสิทธิผลของรูปแบบสำหรับผู้ป่วยยาเสพติด ผู้ติดสุรา และผู้ต้องการเลิกบุหรี่ในคลินิกจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วย 169 ราย ประกอบด้วยผู้ป่วยยาเสพติด 54 ราย ผู้ติดสุรา 61 ราย และผู้ต้องการเลิกบุหรี่ 54 ราย เครื่องมือประกอบด้วยแบบประเมินความเครียด ความอยากเสพ ความร่วมมือในการรักษา สุขภาพองค์รวม และความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Paired t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษา: รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ การคัดกรองและประเมินผู้ป่วย การวางแผนบริการรายบุคคล การให้หัตถการและสมุนไพรตามข้อบ่งใช้ การให้คำแนะนำ การติดตามร่วมกับทีมสหวิชาชีพ และการประเมินผลกับส่งต่อ ผลการประเมินคุณภาพโดยรวมอยู่ในระดับสูงมาก (4.68±0.27) ภายหลังใช้รูปแบบ คะแนนความเครียดลดลงจาก 31.24±6.87 เป็น 18.63±5.94 คะแนน และคะแนนความอยากเสพลดลงจาก 7.48±1.42 เป็น 3.26±1.31 คะแนน ขณะที่คะแนนความร่วมมือในการรักษาเพิ่มขึ้นจาก 6.92±1.88 เป็น 11.08±1.37 คะแนน และคะแนนสุขภาพองค์รวมเพิ่มขึ้นจาก 2.94±0.41 เป็น 4.21±0.36 คะแนน โดยแตกต่างจากก่อนใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ผู้ป่วยร้อยละ 88.8 เข้ารับบริการอย่างน้อย 4 ครั้ง และมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับสูงมาก (4.57±0.38)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization.(2019). Global status report on alcohol and health. Geneva: WHO; 2019.
World Health Organization.(2022). World drug report and global health estimates. Geneva: WHO; 2022.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.(2566). รายงานสถานการณ์ยาเสพติดประเทศไทย. กรุงเทพฯ: ป.ป.ส.; 2566.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.(2565). รายงานสถานการณ์การสูบบุหรี่และผลกระทบสุขภาพ. กรุงเทพฯ: สสส.; 2565.
Chaitep N, Wattanapailin S.(2020). Effects of Thai traditional massage on stress reduction. J Thai Tradit Altern Med. 2020;18(2):45–56.
Phumthum M, et al.(2021). Herbal steam therapy and autonomic nervous system regulation. J Ethnopharmacol. 2021;270:113–120.
Ngamwongwan S.(2017). Clinical safety and detoxification effects of Thunbergia laurifolia. Thai J Herbal Med. 2017;12(1):23–31.
Sripaiboonkij N, Boonyaprapa S.(2016). Effectiveness of Vernonia cinerea in smoking cessation. J Thai Tradit Altern Med. 2016;14(3):102–110.
Dossey BM, Keegan L.(2016). Holistic nursing: A handbook for practice. 7th ed. Burlington: Jones & Bartlett; 2016.
Snyder M, Lindquist R.(2014). Complementary and alternative therapies in nursing. 8th ed. New York: Springer; 2014.
Engel GL.(1977). The need for a new medical model: a challenge for biomedicine. Science. 1977;196(4286):129–136.
Prochaska JO, DiClemente CC.(1983). Stages and processes of self-change of smoking. J Consult Clin Psychol. 1983;51(3):390–395.
Borrell-Carrio F, Suchman AL, Epstein RM.(2004). The biopsychosocial model 25 years later. Ann Fam Med. 2004;2(6):576–582.
Polit DF, Beck CT.(2021). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2021.
World Health Organization.(2010). Community-based rehabilitation guidelines. Geneva: WHO; 2010.
Puttarak P, Pornpanyanukul P, Meetam T, Bunditanukul K, Chaiyakunapruk N.(2018). Efficacy and safety of Vernonia cinerea (L.) Less. for smoking cessation: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complement Ther Med. 2018;37:37-42.
Khoramdad M, Vahedian-Azimi A, Karimi L, Rahimi-Bashar F, Amini H, Sahebkar A.(2023). Role of herbal medication in tobacco cessation treatment: a systematic review and meta-analysis. Addict Health. 2023;15(3):1-15.
วีระชัย ตันศิริ.(2557). การเปรียบเทียบประสิทธิผลของหญ้าดอกขาว (Vernonia cinerea (L.) Less.) กับบูโพรพิออนในการเลิกบุหรี่. วารสารการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. 2557;2(1):1-15.
วีระชัย ตันศิริ.(2558). การศึกษานำร่องประสิทธิผลของหญ้าดอกขาว (Vernonia cinerea (L.) Less.) ระยะเวลา 4 สัปดาห์ในการเลิกบุหรี่. วารสารการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. 2558;3(1-2):1-11.
ศรีมรกต ผ่องใจ, ใจหนุน จิราภรณ์, สนามทอง ปัทมา, หงษ์ทอง ยุพิน, แสวงดี ปราโมทย์, อัครวัชรางกูร วัลลภ.(2556). ประสิทธิภาพของการช่วยเลิกบุหรี่โดยพยาบาลในประเทศไทย. วารสารพยาบาล. 2556;62(1):32-43.
