การศึกษาลักษณะทางคลินิกที่มีความสัมพันธ์กับสารเสพติดในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ณ ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย
คำสำคัญ:
สารเสพติด, ผู้ป่วยฉุกเฉิน, ห้องฉุกเฉิน, การคัดแยกผู้ป่วยฉุกเฉินบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับการใช้สารเสพติดของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ณ ห้องฉุกเฉิน และเพื่อศึกษาลักษณะทางคลินิกที่มีความความสัมพันธ์กับการใช้สารเสพติดกับผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ณ ห้องฉุกเฉิน เป็นการศึกษาวิจัยเชิงสำรวจแบบย้อนหลัง ดำเนินการ ณ แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย โดยรวบรวมข้อมูลเวชระเบียนย้อนหลัง 4 ปี ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 ประชากรเป้าหมาย คือ ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา ณ แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉิน ที่ได้รับการบันทึกรหัสการวินิจฉัยโรคตามระบบ ICD-10-TM ในกลุ่ม F10–F19 มีกลุ่มตัวอย่างที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือกทั้งสิ้น 126 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติไคสแควร์
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยฉุกเฉินมีลักษณะทางคลินิกโดยอาการและระดับความรุนแรง อาการนำที่พบมากที่สุดคือ กลุ่มคลุ้มคลั่ง จิตเวชร้อยละ 32.54 และใจสั่น แน่นหน้าอกร้อยละ 27.78 ส่วนใหญ่ไม่มีโรคประจำตัวร้อยละ 42.86 แต่มีโรคจิตเวชร่วมร้อยละ 32.54 เมื่อคัดแยกตามเกณฑ์คัดแยกระดับความเร่งด่วนของผู้ป่วยฉุกเฉิน พบระดับเร่งด่วน มากที่สุดร้อยละ 46.83 รองลงมาคือเร่งด่วนมาก ร้อยละ 35.71 สารเสพติดและผลตรวจ พบว่าประวัติใช้กลุ่มยาบ้ามากที่สุดร้อยละ 45.24 ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบสารเสพติดร้อยละ 38.89 (เป็นกลุ่มยาบ้ามากที่สุด ร้อยละ 22.22) และตรวจไม่พบร้อยละ 61.11 ผลการดูแลผู้ป่วนส่วนใหญ่ได้รับการรับไว้รักษาในโรงพยาบาลร้อยละ 57.94 และให้กลับบ้านร้อยละ 32.54 และปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อาชีพและประวัติการใช้สารเสพติด มีความสัมพันธ์กับผลตรวจสารเสพติดทางห้องปฏิบัติการอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ขณะที่โรคประจำตัว อาการสำคัญ ระดับความเร่งด่วน และประวัติการใช้สารเสพติด มีความสัมพันธ์กับผลการดูแลรักษาอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05)
เอกสารอ้างอิง
United Nations: Office on Drugs and Crime. Thailand: Moving from punishment to treatment of people who use drugs [Internet]. 2023 [cited 2026 Sep 19]. Available from: //www.unodc.org/unodc/en/frontpage/2023/August/thailand_-moving-from-punishment-to-treatment-of-people-who-use-drugs.html
กรมประชาสัมพันธ์. ยาเสพติดส่งผลกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันอย่างไร ? [อินเตอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 19 กันยายน 2569]. เข้าถึงจาก: https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/31/iid/352687
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. ร้อยละของผู้ป่วยยาเสพติดเข้ารับการบำบัดรักษาและติดตามดูแลต่อเนื่อง 1 ปี ปีงบประมาณ 2569 [อินเตอร์เน็ต]. 2569 [เข้าถึงเมื่อ 19 กันยายน 2569]. เข้าถึงจาก: https://ncmc.moph.go.th/home/
Modesto-Lowe V, Brooks D, Petry N. Methadone Deaths: Risk Factors in Pain and Addicted Populations. J Gen Intern Med. 2010;25(4):305–9. doi:10.1007/s11606-009-1225-0
Shanno MW, Borron SW, Burns MJ. Emergency Management of Poisoning. Haddad and Winchester’s Clinical Management of Poisoning and Drug Overdose. 2007;13–61. doi:10.1016/B978-0-7216-0693-4.50007-4
Efstratiadis G, Voulgaridou A, Nikiforou D, Kyventidis A, Kourkouni E, Vergoulas G. Rhabdomyolysis updated. Hippokratia. 2007;11(3):129–37.
Kosmadakis G, Michail O, Georgoulias C, Filiopoulos V, Papadopoulou P, Michail S. Acute Kidney Injury Due to Rhabdomyolysis in Narcotic Drug Users. Int J Artif Organs. 2011;34(7):584–8. doi:10.5301/IJAO.2011.8509
Cunningham P, Barnes A, Mohamoud S, Allen L, Talbert J, Jarlenski MP, et al. Follow-up After ED visits for Opioid Use Disorder: Do They Reduce Future Overdoses? J Subst Abuse Treat. 2022;142:108807. doi:10.1016/j.jsat.2022.108807
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. สถิติจำนวนผู้มารับบริการที่หน่วยอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน จำแนกตามประเภทโรคและช่วงอายุ จำแนกตามกลุ่มโรค. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์; 2567.
แผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉิน. บริการห้องฉุกเฉิน [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์; 2567. เข้าถึงจาก: https://kcmh.chulalongkornhospital.go.th/dept/department-of-emergency-medicine-th/
Moe J, Koh J, Ma JA, Pei LX, MacLean E, Keech J, et al. Screening for harmful substance use in emergency departments: a systematic review. Int J Emerg Med. 2024;17(1):52. doi:10.1186/s12245-024-00616-2
Beckerleg W, Hudgins J. Substance Use-related Emergency Department Visits and Resource Utilization. West J Emerg Med. 2022;23(2):166–73. doi:10.5811/westjem.2022.1.53834
วิภาดา พิศพรรณ, อัจฉรา ทองภู, เมตตา เขียวแสวง, เจตจำนงค์ เสือใจ, กษมณฑ์ อร่ามวาณิชย์, สาทริยา ตระกูลศรีชัย. การใช้สารเสพติดที่เกี่ยวข้องการรักษาในห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลรามาธิบดี. วารสารเวชศาสตร์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 19 กันยายน 2569];2(2):1–16. เข้าถึงจาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJEM/article/view/247313
รุจิรา อาภาบุษยพันธุ์, สำเนา นิลบรรพ์, นันทา ชัยพิชิตพันธ์, ญาดา จีนประชา, จรุณรักษ์ ยี่ภู่. การพัฒนามาตรฐานการพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะฉุกเฉินทางยาเสพติด. วารสารพยาบาลทหารบก [อินเตอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 19 กันยายน 2569];20(1):72–82. เข้าถึงจาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/184860
กระทรวงสาธารณสุข. บัญชีจําแนกโรคระหว่างประเทศ ฉบับประเทศไทย (อังกฤษ – ไทย) ICD-10-TM for PCU : ตารางการจัดกลุ่มและดรรชนีรหัสหัตถการ [อินเตอร์เน็ต]. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ; 2553. น. 113. เข้าถึงจาก: https://share.google/sPu7DtQEx4HLD9gqX
กรมการแพทย์. MOPH ED. Triage [อินเตอร์เน็ต]. พิมพ์ครั้งที่ 2. กระทรวงสาธารณสุข; 2561. น. 25. เข้าถึงจาก: https://www.dms.go.th/backend//Content/Content_File/Population_Health/Attach/25621021104459AM_44.pdf?contentId=18326
Hsieh CY, Hsu JY, Yang CC. Predictive factors for severe outcomes in substance abuse-related emergency visits: A 5-year retrospective analysis at a medical center in Taiwan. J Chin Med Assoc. 2024;87(1):40–7. doi:10.1097/JCMA.0000000000001020
วชิราภรณ์ สอระสัน. การพัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชใช้สารเสพติดและญาติผู้ดูแล อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 19 กันยายน 2569];8(1):346–59. เข้าถึงจาก: https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/1306

