Factors Influencing Oral Health Literacy among Village Health Volunteers in Nakhon Pathom Province
Keywords:
Oral care behavior, Oral heath literacy, Village Health VolunteersAbstract
The objectives this research were to explore (1) personal factors and oral health care behaviors, (2) the level of oral health literacy, and (3) the influence of personal characteristics and oral health care behaviors on oral health literacy among village health volunteers (VHVs) in Nakhon Pathom province.
This research using a cross-sectional survey design was conducted in a sample of 371 participants selected from 10,360 VHVs in Nakhon Pathom. The research tool was a questionnaire with a content validity value of 0.95; and the reliability values of the oral health care behavior questionnaire and the oral health literacy questionnaire were 0.76 and 0.87, respectively. The data were analyzed to determine frequency distribution, percentage, mean, standard deviation and stepwise multiple regression statistics.
The results showed that, among the participants: (1) most of them were females with an average age of 56.7 years, completed primary school, worked as farmers, had an average income of 5,001–10,000 baht per month, had no underlying diseases, had been VHVs for 12.5 years on average, received oral health information through one channel, and had overall oral health care behaviors at a very good level; (2) they had overall oral health literacy at a good level; and (3) their personal characteristics, including being female and bachelor's degree graduates, receiving oral health information from more than three channels, and oral health care behaviors, could predict oral health literacy of VHVs in Nakhon Pathom by 13.7%, with a significant level of 0.05.
References
กระทรวงสาธารณสุข. (2566). ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ (Health Data Center). สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2566 จาก https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index.php
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2560). คู่มือมาตรฐานงานสาธารณสุชมูลฐาน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กองสุขศึกษา. (2560). แนวทางการดำเนินงานสุขศึกษาและพฤติกรรมสุขภาพ ปีงบประมาณ 2561: การส่งเสริมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. นนทบุรี: กองสุขศึกษา.
กองสุขศึกษา. (2561). การเสริมประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ กลุ่มเด็กและเยาวชน อายุ 7–14 ปี และกลุ่มประชาชนที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป (ฉบับปรับปรุง ปี 2561). ม.ป.ท.: กองสุขศึกษา.
ดาวรุ่ง เยาวกูล. (2565). ความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในเขตสุขภาพที่ 6. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(1), 257–272.
ทรรศนีย์ บุญมั่น. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
เมธินี คุปพิทยานันท์ & วรวิทย์ ใจเมือง. (2555). การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปาก. ใน เมธินี คุปพิทยานันท์ & สุพรรณี ศรีวิริยกุล (บ.ก.), การสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ประตู...สู่สุขภาพที่ดีในทุกช่วงวัยของชีวิต (หน้า 22–27). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
รอซีกีน สาเร๊ะ, คันธมาทน์ กาญจนภูมิ, & กัลยา ตันสกุล. (2564). ความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพกับการดูแลสุขภาพช่องปากของวัยรุ่นตอนต้นในจังหวัดยะลา. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 3(3), 27–39.
รุ่งเพ็ชร บุญทศ, จริญาณี สวัสดี, จันทร์จิรา อุดมผล, ธัญชนก สงแจ้ง, & ศิณารักษ์ บุญศิริ. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ความสามารถตนเองกับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลบ้านปึก อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. วารสารทันตาภิบาล, 31(2), 65–76.
ศิริรัตน์ รอดแสวง. (2559). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ในเขตตำบลทุ่งทอง อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ “นเรศวรวิจัย” ครั้งที่ 12: วิจัยและนวัตกรรมกับการพัฒนาประเทศ, 21–22 กรกฎาคม 2559, มหาวิทยาลัยนเรศวร, หน้า 786–797.
สำนักทันตสาธารณสุข. (2554). คืนความสุข คืนรอยยิ้ม ผู้สูงวัย ฒ.ฟันดี [สื่อแผ่นพลิก]. กรุงเทพฯ: สำนักทันตสาธารณสุข.
สำนักทันตสาธารณสุข. (2561). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สามเจริญพานิชย์.
อนุพงษ์ สอดสี. (2561). การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพช่องปากของนักเรียนประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
อภิชาติ สบายใจ. (2567). ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับการปฏิบัติงานด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในเขตสุขภาพที่ 6 [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
อรรณพร ผาเจริญ. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของประชากรก่อนสูงวัย (50–59 ปี) ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
แก้วใจ มาลีลัย, ปณวัตร กิ่งมาลา, ชาลินี พสุนนท์, ธณัติฐา แก้วกันยา, วัชรพงษ์ เบญมาตย์, & อัมพิกา พ่อบาล. (2563). ความรู้และเจตคติต่อการดูแลสุขภาพช่องปากของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในเขตพื้นที่บริการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบัววัด อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(4), 51–60.
Daniel, W. W. (1995). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (6th ed.). New York: Wiley & Sons.
Mohammadi, T. M., Malekmohammadi, M., Hajizaman, H. R., & Mahan, S. A. (2018). Oral health literacy and its determinants among adults in Southeast Iran. European Journal of Dentistry, 12(3), 439–442. https://doi.org/10.4103/ejd.ejd_429_17
World Health Organization. (1998). Health promotion glossary. Geneva: WHO.
