Results of the health literacy program for preventing complications of diabetic patients at Ban Nong Hin Subdistrict Health Promotion Hospital, Nong Hin Subdistrict, Nong Kung Sri District, Kalasin Province.
Keywords:
Health literacy, access to health information and services, diabetic patients, health literacy promotion program, diabetes complicationsAbstract
This research is an action research with a two-group pretest-posttest design, with 30 participants, divided into an experimental group and a comparison group. The study was conducted with diabetic patients at Ban Nong Hin Subdistrict Health Promotion Hospital, Nong Kung Si District, Kalasin Province. The research instruments were a health literacy assessment form and a self-care behavior questionnaire for diabetic patients, with reliability values of 0.89 and 0.73, respectively. Data were analyzed using frequency distribution, percentage, mean, standard deviation, independent t-test, and paired t-test, with a statistical significance level of 0.05.
The results of the study found that after the experiment, the experimental group had significantly increased health literacy scores (t = 5.162, p-value < 0.000) in all dimensions, especially health communication, health information decision-making, and media literacy. Self-care behaviors were significantly improved (t=5.208, p-value<0.000), especially quitting smoking, abstaining from alcohol, and taking medication on time as prescribed by the doctor. However, exercise and foot care behaviors should still be further promoted. The mean scores of both knowledge and health behaviors of the experimental group were significantly higher than those of the comparison group.
References
กรมควบคุมโรค. (2563) เปลี่ยนวิกฤตเบาหวานด้วยพลังแห่งการพยาบาล.สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2568 เข้าถึงได้จาก https://ddc.mophgo.th/brc/news.php?news=15591&deptcode=brc&news_views=704
กรมอนามัย สำนักโภชนาการ.(2564). กินอย่างไรเมื่อเป็นเบาหวาน การเลือกผลไม้กับผู้ป่วยโรคเบาหวาน. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2568 เข้าถึงได้จากhttps://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/infographic/1292
กรมควบคุมโรค สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ. (2564). คู่มือ กระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ.สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1188920211018040126.pdf
กรมควบคุมโรค สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ.(2565). มุ่งเน้นการให้ความรู้เรื่องโรคเบาหวาน แก่ผู้ป่วยเบาหวานและผู้ดูแลด้วย. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2568 เข้าถึงได้จากhttps://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=29611&deptcode=brc&news_views=2
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2554). การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.สืบค้นเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก http://do11.new.hss.moph.go.th:8080/fileupload_doc/2019-09-03-118-2840655.pdf
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, และดวงเนตร ธรรมกุล. (2558). การเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในประชากรผู้สูงวัย. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2558. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จากhttps://so05.tci-thaijo.org/index.php/QLLJ/article/view/240263
จิรภัค สุวรรณเจริญ, ช่อเอื้อง อุทิตะสาร, อนุรักษ์ เร่งรัด, วัยวุฑฒ์ อยู่ในศิล และจิตรา ดุษฎีเมธา. (2564). การศึกษาพฤติกรรมทางสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ตำบลหนองแวง อำเภอวัฒนานคร จังหวัด สระแก้ว. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี.สืบค้นเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://he01.tcithaijo.org/index.php/pck/article/download/248650/169911/
บุญชม ศรีสะอาด. (2558). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุริยาสาส์น.สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก http://library.christian.ac.th/opac/showsearch_bk.php?pointer=T033700
พิมพ์ลักษณ์ รังษีภโนดร, ชัชวาล วงค์สารี และอัมพร เจียงวิริชัยกูร.(2561).การประยุกต์ใช้ทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็มในการดูแลป้องกันการเกิดแผลที่เท้า ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปีที่ 12 ฉบับที่ 3 (2561): กันยายน-ธันวาคม.สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://he01.tcithaijo.org/index.php/EAUHJSci/article/view/158169
พูนทรัพย์ สมกล้า, ลลิตา คําวิชิต และอภิญญา ศัตรูพินาศ. (2566).ผลของโปรแกรมการดูแลตนเองบนพื้นฐานทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็มและการมีส่วนร่วมของครอบครัวต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 วารสารวิชาการแพทย์เขต 11ปีที่ 37 ฉบับที่ 4 ประจําเดือน ตุลาคม–ธันวาคม 2566.สืบค้นเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://he02.tcithaijo.org/index.php/Reg11MedJ/article/view/266102/182338
ภคภณ แสนเตชะ.(2564). ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลแม่ปืม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จากhttps://updc.up.ac.th/items/dbae3ae4-5a5c-4b19-a47e-54a412475459
มะยุเรีย รุ่งเจริญอารีจิตต์ (2567) ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสาหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านแหงใต้ อำเภองาว จังหวัดลำปาง. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ)46 ปีที่34 ฉบับที่2 เดือนพฤษภาคม –สิงหาคม 2567.สืบค้นเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จากhttps://thaidj.org/index.php/NRTC/article/view/15632/12363
รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์ (Pender’s Health Promoting Model) ฉบับปรับปรุง 2006 .สืบค้นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://www.gotoknow.org/posts/115422
วินัฐ ดวงแสนจันทร์, สิริลักษณ์ สุทธรัตนกุล และประมาณ กิริรัมย์.(2565).ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพต่อพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2.วารสารการพยาบาล,71(2),28-37,2565.สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJN/article/view/252236/175906
วิมลรัตน์ ผลวิบูลย์ .(2567).ได้ทำการศึกษาพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่มีโรคร่วม สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://he02.tcithaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/264214
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช กุมารี. (2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน2560. สืบค้นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://drive.google.com/file/d/1M2QULeZoLEhkMexgMK6t-MvgvfQZe90S/view
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.(2561). ทางเลือกสุขภาพ ลด หวาน มัน เค็ม มองหาสัญลักษณ์.สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2568 เข้าถึงได้จาก https://oryor.com/media/infoGraphic/media_printing/1534?ref=search
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย.(2561).โรคเบาหวาน คืออะไร. สืบค้นเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2568 เข้าถึงได้จาก https://www.dmthai.org/new/index.php/sara-khwam-ru/sahrab-bukhkhlthawpi/health-information-and-articles/health-information-and-articles-2561/2018-diabates-31
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับเบาหวาน2566. สืบค้นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จากhttps://drive.google.com/file/d/1OAIDiCyGsJYA1-wTAxoOu6yL_YL9c7IG/view
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์.(2567) ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์ เขตสุขภาพที่ 7. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://hdc.moph.go.th/ksn/public/standard-report-detail/137a726340e4dfde7bbbc5d8aeee3ac3
อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2558). สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร:วิทยพัฒน์.สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://libebook.kku.ac.th/items/602cb18d-0190-4e6a-9f3c-1a432ebc1b85
อัจฉรา สุวรรณนาคินทร์.(2559).คู่มือการพยาบาล การดูแลเท้าเพื่อป้องกันการเกิดแผลในผู้เป็นเบาหวาน.สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://www2.si.mahidol.ac.th/division/nursing/sins/attachments/article/251/sins_nursing_manual _2560_11.pdf
อังศินันท์ อินทรกำแหง. (2557). การสร้างและพัฒนาเครื่องมือความรอบรู้ด้านสุขภาพของคนไทย.สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก http://bsris.swu.ac.th/upload/268335.pdf
อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ.(2563) ได้ทำการศึกษาพฤติกรรมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จังหวัดนครสวรรค์ สืบค้นเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2567 เข้าถึงได้จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JCDLQ/article/view/244538

