Development of a Care Model for Dependent Elderly through the Participation of Network Partners in Khlong Yai District, Trat Province.
Keywords:
Dependent elderly people, Model development, ParticipationAbstract
This research was participatory action research (PAR) using mixed method for analysis. The purposes of this research were to explore the problems and needs in caring for dependent elderly individuals in Khlong Yai District, to develop a care model for dependent elderly individuals through the participation of network partners in Khlong Yai District, Trat Province, and to evaluate the implementation of the developed care model. The sample consisted of 128 participants, determined using Krejcie and Morgan’s sample size table and selected through purposive sampling. The participants represented five key sectors: public health, local government, civil society, social sector, and dependent elderly individuals. Research instruments included (1) interview forms, (2) questionnaires, (3) observation checklists, and (4) guidelines for reflective learning synthesis. Data were analyzed using percentages, means, and standard deviations. Differences in the ability to perform activities of daily living (ADL), measured by the Barthel ADL Index, were analyzed using the Paired Samples t-test. Qualitative data were analyzed using content analysis.
The research findings revealed that: (1) The problems and needs in elderly care in Khlong Yai District included limited access to public health services, particularly for bedridden patients and persons with disabilities. Population aging has forced caregivers to work outside the home, leaving less time for elderly care, which often falls on neighbors or family members. Additionally, most elderly individuals had relatively low incomes, and some lacked access to social rights and services due to missing identification documents, statelessness, or dual nationality. The support systems from relevant sectors were also insufficient and lacked comprehensive coverage. (2) After implementing the participatory elderly care model, the quality of life among dependent elderly individuals significantly improved to a good level, and their ADL scores increased significantly (p < 0.05). (3) Following implementation, the network partners in Khlong Yai District demonstrated the highest level of participation in the care of dependent elderly individuals.
References
World Economic Forum. The Global Risks Report 2025. 20th ed. Geneva: World Economic Forum; 2025.
World Health Organization. World health statistics 2024: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals. Geneva: WHO; 2024.
HelpAge International. Population Ageing in Lower- and Middle-income Countries. Celebrating 40 Years of HelpAge International. London: HelpAge International; 2024.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง; 2562.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตราด. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ จังหวัดตราด (HDC). ตราด: ร้านตราดการพิมพ์; 2564.
กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด. รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2565. จันทบุรี: กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด; 2565.
Augustin T, Bayen E, Locquet M, Ehses F, Giet D, Guillaume M, et al. Informal caregivers of dependent older adults: Their physical and mental health, social support, and needs. Arch Gerontol Geriatr. 2018;75:195–203.
Lu N, Zhang Y, Zhang M, Yang M, Cai J. Social support and quality of life among older adults with disabilities in rural China: A cross-sectional study. BMC Geriatr. 2020;20(1):1–9.
Wang H, Zhao Y, Zhang L, Wang J, Li X. Factors associated with hospitalization among community-dwelling older adults with disabilities in China. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(18):3317.
Krejcie RV, Morgan DE. Determining Sample Size for Research Activities. J Educ Psychol Meas. 1970;30(3):608–9.
อติญาณ์ ศรเกษตริน, อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, สถาพร แถวจันทึก, วารุณี เกตุอินทร์, วิไลวรรณ คมขำ. การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ตำบลธงชัย จังหวัดเพชรบุรี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2564;8(1):85–99.
วัทธิกร นาถประนิล, สุมัทนา กลางคาร, กษมา วงษ์ประชุม. การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพเพื่อป้องกันการขาดสารไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์ ตำบลรอบเมือง อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2565;4(2):177.
อภิชาติ สานุสันติ์, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์, วรพจน์ พรหมสัตยพรต. การพัฒนากระบวนการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลตำบลสำโรงพลัน อำเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2565;9(03):19.
ธนัชพร ปักษาพันธ์, สุคนธ์ทิพย์ บัวแดง. การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน ในเขตตำบลนาตาล อำเภอนาตาล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2567;3(2):24–38.
ยศ วัชระคุปต์, วรรณภา คุณากรวงศ์, พสิษฐ์ พัจนา, สาวิณี สุริยันรัตกร. ประสิทธิผลของบริการการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง: กรณีศึกษาจังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2561;12(4):608–24.
ชาญชัย เหลาสาร, กัลยา ไชยสัตย์, วชิราภรณ์ วิทยาขาว. การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงแบบมีส่วนร่วมของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเวียง ตำบลกระเดียน อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562;29(5):813–21.
นันทิกานต์ หวังจิ, อมรรัตน์ แสงสุวรรณ์. พัฒนารูปแบบการดูแลต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2565;9(1):241–56.
เบญจวรรณ ช่วยเต็ม, สุคนธา คงศีล, สุขุม เจียมตน, สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์, เพ็ญพักตร์ อุทิศ. การรับบริการดูแลระยะยาวและการสนับสนุนทางสังคมที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(2):S296–309.
ประเสริฐ เก็มประโคน, มณฑิชา เจนพานิชทรัพย์, วิไลพร คลีกร. การพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวและเข้าถึงบริการ สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง พื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(1):1–15.
นวรัตน์ ปัญจธนทรัพย์. การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพาตนเองในเขตอำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 2567 มิ.ย. 8]. เข้าถึงได้จาก: https://bkkthon.ac.th/home/user_files/department/department-24/files/2563/63_6.pdf
สิริธร บัวแก้ว, ปิยากร หวังมหาพร. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา. สหวิทยาการและความยั่งยืนปริทรรศน์ ไทย. 2562;8(2):241–8.
รัถยานภิศ รัชตะวรรณ, ธมลวรรณ แก้วกระจก, วรรณรัตน์ จงเขตกิจ, ปิยะพร พรหมแก้ว, ดาลิมา สำแดงสาร, ดลปภัฎ ทรงเลิศ. กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาสุขภาวะ. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้. 2561;11(1):231–8.
ขวัญชัย กาแก้ว, สุพิชญา ศุภพิพัฒน์. Age-friendly built environments สุขตามวัย: สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: กลุ่มวิจัยสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างเพื่อสุขภาวะ; 2560.
ธีรนันท์ วรรณศิริ, ดวงพร ผาสุวรรณ. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลผู้สูงอายุติดบ้านและติดเตียงในจังหวัดนครปฐม. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2564;8(2):34–53.
ละอองจันทร์ คำภิรานนท์, เสกสรร คงอาชีวกิจ, จำเนียร สุวรรณชาติ. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงแบบมีส่วนร่วมในชุมชน อำเภอวังสมบูรณ์ จังหวัดสระแก้ว. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(4):269–77.
อุบลวรรณา ภวกานันท์, ศรัณย์ กอสนาน. รูปแบบการมีส่วนร่วมในการสนับสนุนการปรับตัวทางสังคมของผู้สูงอายุโดยองค์กรเครือข่าย. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์. 2567;6(2):87–100.
