EFFECT OF THE PROGRAM TO CHANGE BEHAVIOR TO PREVENT LIVER FLUKE DISEASE AMONG PEOPLE AT RISK IN THE THAI-CAMBODIAN BORDER AREA, PHU SING DISTRICT, SISAKET PROVINCE

Authors

  • Wattana Supan -
  • Aree Butsorn collegue of medecine and public health, Ubo Ratchathani University

Keywords:

Program, Behavior, Liver fluke disease, Thai-Cambodian border area

Abstract

     The purpose of this quasi-experimental study was to examine the effects of a behavioral modification program on the prevention of opisthorchiasis among at-risk populations residing in the Thai–Cambodian border areas of Phusing District, Sisaket Province. The sample consisted of 82 participants, divided equally into an experimental group and a comparison group (41 participants each). The experimental group comprised at-risk individuals in Phu Sing District, while the comparison group included at-risk individuals in Khun Han District, Sisaket Province. The experimental group received a researcher-developed program for a duration of 12 weeks, whereas the comparison group received the usual program. Data were collected twice—before and after the intervention—between 10 September 2025 and 10 December 2025. Data were analyzed using descriptive statistics including frequency, percentage, mean, standard deviation, median, and the 25th and 75th percentiles. Differences within groups were examined using paired t-tests, and differences between groups were analyzed using ANCOVA, with the level of significance set at 0.05.

     The results showed that, prior to the intervention, the experimental and comparison groups differed significantly in mean scores of perceived barriers at the 0.05 significance level. After controlling for baseline scores, the experimental group demonstrated significantly higher mean scores than the comparison group in knowledge of liver fluke infection, attitudes toward disease prevention, perceived susceptibility, perceived severity, perceived benefits, perceived barriers, social support, intention to prevent the disease, self-efficacy, and preventive behaviors related to liver fluke infection (p < 0.05).

References

องค์การอนามัยโลก. (2565). World Health Statistics 2025. Geneva: World Health Organization.

แผนยุทธศาสตร์เขตสุขภาพที่ 10. (2567). แนวทางการควบคุมโรคในเขตสุขภาพ.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2563). รายงานสถานการณ์โรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กรมควบคุมโรค.

กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. (2563). ข้อมูลโรคพยาธิใบไม้ตับในประเทศไทย.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2559). แผนยุทธศาสตร์ทศวรรษกำจัดปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ปี พ.ศ. 2559-2568. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7. (2564). รายงานผลการดำเนินงานโครงการอีสานปลอดพยาธิ ปีงบประมาณ 2564. ขอนแก่น: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7.

สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10. (2564). สรุปผลการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี เขตสุขภาพที่ 10. อุบลราชธานี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (2564). รายงานประจำปี 2564 งานควบคุมโรคติดต่อ. ศรีสะเกษ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ.

สมาน อารีย์. (2566). ผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับของประชาชนกลุ่มเสี่ยง ตำบลบุสูง อำเภอวังหิน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(3), 417-425.

Kaewpitoon, S. J., Rujirakul, R., Wakkuwattapong, P., Benjaoran, F., Norkaew, J., Kujapun, J., Ponphimai, S., Chavenkun, W., Kompor, P., Padchasuwan, N., & Kaewpitoon, N. (2016). Development of a health education modification program regarding liver flukes and cholangiocarcinoma in high-risk areas of Nakhon Ratchasima province using self-efficacy and motivation theory. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 17(6), 2947–2951.

ปรัชญา รักษานา. (2562). ผลของโปรแกรมสุขศึกษาเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับในนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 อำเภอโนนแดง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการ สคร. 9, 25(2), 45-55.

ศุภกานต์ กันสูง, & สุคนธ์ทิพย์ บัวแดง. (2566). ผลของการสร้างการมีส่วนร่วมและแรงสนับสนุนทางสังคมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับและโรคมะเร็งท่อน้ำดี. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ, 2(3), 130-136.

อัจฉราพรรณ ชั่งยนต์, และชัยธัช จันทร์สมุด. (2564). ผลของการส่งเสริมเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคเพื่อป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(1), 25-31.

นิภาพร ปัญญาทิพย์, อักษรา ทองประชุม, และกรรณิการ์ ณ ลำปาง. (2564). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลตนเองต่อความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพชุมชน, 1(2), 14-21.

Lemeshow, Stanley. WHO ; Date. Chichester [England] ; New York : J. Wiley for the World Health Organization, 1990. ; Description. xii, 239 p. : ill.

ธนกร จันทาคึมบง, ชาญชัยณรงค์ ทรงคาศรี, & พงษ์สวัสดิ์ รัตนแสง. (2557). การประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 23(5), 822-831.

ศิวัชญ์ ทองนาเมือง, & รุจิรา ดวงสงค์. (2555). ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยการประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคม เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับและโรคมะเร็งท่อน้ำดีในนักเรียนประถมศึกษา อำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัย มข. (บศ.), 12(2), 80-89.

กิตติศักดิ์ ประครองใจ, สุมัทนา กลางคาร, และสมศักดิ์ ศรีภักดี. (2564). การพัฒนารูปแบบการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับแบบมีส่วนร่วม ตำบลพรสาราญ อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 7(4), 87-97.

Panithanang, B., Srithongklang, W., Kompor, P., Pengsaa, P., Kaewpitoon, N., Wakkhuwattapong, P., & Kaewpitoon, S. J. (2018). The Effect of Health Behavior Modification Program for Liver Fluke Prevention among the Risk Group in Rural Communities, Thailand. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 19(9), 2673–2680. https://doi.org/10.22034/APJCP.2018.19.9.2673

Kaewpitoon, S. J., Thanapatto, S., Nuathong, W., Rujirakul, R., Wakkuwattapong, P., Norkaew, J., & Kaewpitoon, N. (2016). Effectiveness of a Health Educational Program Based on Self-Efficacy and Social Support for Preventing Liver Fluke Infection in Rural People of Surin Province, Thailand. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 17(3), 1111–1114. https://doi.org/10.7314/APJCP.2016.17.3.1111

Padchasuwan, N., Kaewpitoon, S. J., Rujirakul, R., Wakkuwattapong, P., Norkaew, J., Kujapun, J., & Kaewpitoon, N. (2016). Modifying Health Behavior for Liver Fluke and Cholangiocarcinoma Prevention with the Health Belief Model and Social Support Theory. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 17(8), 3721–3725. https://doi.org/10.14456/apjcp.2016.160

ปัญญาพร ชมบ้านแผ้ว และปวีณา ลิมปิทีปราการ. (2565). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับตามทฤษฎีการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลงของประชาชน ตำบลโคกสะอาด อำเภอน้ำขุ่น จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสุขภาพและสาธารณสุขศึกษา, 29(1), 1-15.

สมชาย บุญตะวัน. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับประชาชนกลุ่มเสี่ยงตำบลบ้านไทย อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 4(2), 268010.

Downloads

Published

2025-12-31

How to Cite

Supan, W. ., & Butsorn, A. (2025). EFFECT OF THE PROGRAM TO CHANGE BEHAVIOR TO PREVENT LIVER FLUKE DISEASE AMONG PEOPLE AT RISK IN THE THAI-CAMBODIAN BORDER AREA, PHU SING DISTRICT, SISAKET PROVINCE. Journal of Environmental Education Medical and Health, 10(4), 1193–1202. retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/290760