Health Literacy Factors Related to E-cigarette Smoking Preventive Behaviors Among Early Adolescents in Phra Yuen District, Khon Kaen Province.
Keywords:
Health Literacy, Early Adolescents, E-cigaretteAbstract
This survey research aimed to study e-cigarette health literacy and the relationship between e-cigarette health literacy and E-cigarette Smoking Preventive Behaviors among early adolescents in Phra Yuen District, Khon Kaen Province. The sample of 165 junior high school students of the administration of educational opportunity expansion school in Phra Yuen District, Khon Kaen Province was selected using purposive sampling. The research instruments included an E-cigarette Health Literacy Questionnaire and an E-cigarette Smoking Preventive Behaviors Questionnaire. A Cronbach's alpha coefficient for the E-cigarette Health Literacy Questionnaire was .89 and .91. Data were collected from May to August 2025 and analyzed using descriptive statistics and Pearson’s Product Moment Correlation Coefficient.
The study results revealed that most participants (78.19%) reported a high level of e-cigarette health literacy (𝑥̅=72.11, SD=9.16). In addition, overall e-cigarette health literacy was significantly and positively correlated with e-cigarette use at a moderate level (r = .468, p = <.001).
References
สำนักงานสถิติแห่งชาติ.(2560). การสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
World Health Organization.(2024). Global Youth Tobacco Survey (GYTS) Thailand 2022. Geneva: WHO; 2024.
กรมควบคุมโรค.(2566). รายงานสถานการณ์การใช้บุหรี่ไฟฟ้าในนักเรียนไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
ศูนย์วิจัยเพื่อการควบคุมยาสูบ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.(2564). รายงานสถานการณ์การใช้บุหรี่ไฟฟ้าในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น.(2565). รายงานสถานการณ์การใช้บุหรี่ไฟฟ้า จังหวัดขอนแก่น ปี 2565. ขอนแก่น: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น.
โรงพยาบาลพระยืน.(2566). รายงานการเฝ้าระวังพฤติกรรมเสี่ยงในวัยรุ่น อำเภอพระยืน ปี 2566. ขอนแก่น: โรงพยาบาลพระยืน.
สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์, ภัศรา จงขจรพงษ์, วิชช์ เกษมทรัพย์, Stephen Hamann, เนาวรัตน์ เจริญค้า, นิทัศน์ ศิริโชติรัตน์, วศิน พิพัฒนฉัตร.(2566). ผลกระทบของนิโคตินต่อการพัฒนาสมองในวัยรุ่น. วารสารกุมารเวชศาสตร์. 2566;62(3):45-58.
Chen X, Yu B, Wang Y, Li F, Stanton B.(2016). E-cigarette use and subsequent cigarette smoking among adolescents. Pediatrics. 2016;138(1):e20160379.
Centers for Disease Control and Prevention.(2023). E-cigarette use among youth and young adults. Atlanta: CDC.
Hammond D, Reid JL, Rynard VL, Fong GT, Cummings KM, McNeill A, Hitchman SC, Thrasher JF, Goniewicz ML, Bansal-Travers M, O'Connor RJ, Levy D, Borland R.(2019). Exposure to e-cigarette marketing and youth use. Tobacco Control. 2019;28(2):e34-e41.
World Health Organization.(2015). Health literacy toolkit for low- and middle-income countries. Geneva: WHO.
Nutbeam D.(2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine. 2008;67(12):2072-2078.
พรนภา หอมสินธุ์, อรวรรณ ฆ้องต้อ, ชลลดา ไชยกุลวัฒนา, วิกานต์ดา โหม่งมาตย์.(2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ในเยาวชนไทย. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 2563;50(2):123-135.
สถิติประชากร อำเภอพระยืน จังหวัดขอนแก่น.(2567). รายงานข้อมูลประชากร ปี 2567. ขอนแก่น: ที่ว่าการอำเภอพระยืน.
อุไร จักษ์ตรีมงคล.(2564). การพัฒนาแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับวัยรุ่นไทย. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วิกานต์ดา โหม่งมาตย์.(2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนชายชั้นประถมศึกษาตอนปลาย อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข.(2561). การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2561 [สืบค้นเมื่อ 2568 ก.ย. 29]. เข้าถึงได้จาก: https://www.scribd.com/document/linkhed-pdf
Sheldon Cohen, Toni L.(1979). Orbuch. Social support and health outcomes: theoretical perspectives. Social Science & Medicine. 1979;13A:45-54.
อิทธิพล โพธิ์ทองคำ.(2554). หลักการวัดและประเมินผลทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Don Nutbeam.(2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine. 2008;67(12):2072–2078.
ธนะวัฒน์ รวมสุก, สุรินธร กลัมพากร, ทัศนีย์ รวิวรกุล, ทัศนีย์ อรรถารส, อารยา ทิพย์วงศ์, นภิสรา ธีระเนตร, จิราภรณ์ อนุชา.(2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษาสถาบันอุดมศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลทหารบก. 2565;23(2):357-363.
ขนิษฐา สนเท่ห์, ช่อทิพย์ แตงพันธ์, สุพัตรา เชาว์ไวย.(2568). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 7 ขอนแก่น. 2568;17(2):111-123.
World Health Organization.(2021). Global school-based student health survey: fact sheet Thailand 2021 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2021 [cited 2025 Sep 28]. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/ncds/ncd-surveillance/datareporting/thailand/2021_thailand_gshs_fact_sheetada1f3cd-2ee4-4258-a01fb40873aaf988.pdf
ธัชชา ไชยพันธ์, ปรัชญาพร ธิสาระ, ชาลิณี ไฝคำ, กันยรัตน์ แสนจันทร์, สุกัญญา สุขติเวชพงศ์.(2568). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในเขตภาคเหนือตอนบน. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ. 2568;26(3):1-14.
