HEALTH LITERACY AND PREVENTIVE BEHAVIORS FOR PM2.5 AMONG HIGH SCHOOL STUDENTS IN A MULTICULTURAL AREA OF MUEANG MAE HONG SONS DISTRICT, MAE HONG SON PROVINCE.
Keywords:
Health Literacy, Preventive Behaviors, PM2.5, Multicultural Society, Mae Hong SonAbstract
This survey research by cross-sectional study aimed to examine the level of health literacy and preventive behaviors regarding the health impacts of PM2.5 exposure and to identify factors associated with preventive behaviors among upper secondary school students in a multicultural area of Mueang Mae Hong Son District, Mae Hong Son Province. The sample consisted of 302 students in grades 10–12 selected using stratified random sampling. Data were collected using a structured questionnaire validated for content validity and reliability. Data were analyzed using descriptive statistics, Chi-square test, and multiple regression analysis.
The results showed that most participants had a high level of perception and attitudes toward living in a multicultural society (54.3%). However, health literacy and PM2.5 preventive behaviors were at a moderate level (59.9% and 59.6%, respectively). Factors significantly associated with preventive behaviors included school attended, beliefs regarding PM2.5 pollution, sources of health information, and frequency of receiving information about particulate matter. Multiple regression analysis indicated that health literacy significantly predicted PM2.5 preventive behaviors (R² = 0.166, p < .001), particularly in terms of access to health information and the ability to use health information for decision-making.
References
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 เชียงใหม่.(2567). ระบบเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพจากภาวะหมอกควัน: ติดตามสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 22 พ.ย. 68]. เข้าถึงจาก: https://smogepinorth.ddc.moph.go.th/dashboard/pm25
World Health Organization.(2021). WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2021 [cited 2025 November 22].
กระทรวงสาธารณสุข.(2568 ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC): ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 22 พ.ย. 68]. เข้าถึงจาก: https://hdc.moph.go.th/msn/public/standard-subcatalog/67473ea582306d345ce1bb44b06ba2e9
American Lung Association.(2021). State of the air 2021 [Internet]. 2021 [cited 2025 November 22]. Available from: https://www.lung.org/getmedia/17c6cb6c-8a38-42a7-a3b0-6744011da370/sota-2021.pdf
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน.(2564). กลุ่มชาติพันธุ์จังหวัดแม่ฮ่องสอน [อินเทอร์เน็ต]. แม่ฮ่องสอน: กระทรวงวัฒนธรรม; 2564 [สืบค้นเมื่อ 22 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://anyflip.com/igekm/feqa/basic
Berry JW.(2005). Acculturation: Living successfully in two cultures. Int J Intercult Relat. 2005;29(6):697–712.
Nutbeam D.(2000). Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International. 2000;15(3):259-267.
กองส่งเสริมความรอบรู้และสื่อสารสุขภาพ กรมอนามัย.(2565). คู่มือการดำเนินงานโรงเรียนรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literate School) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565 [สืบค้นเมื่อ 22 พ.ย. 68]. เข้าถึงจาก: https://hp.anamai.moph.go.th/th/manuals-of-official/download/?did=209064&id=91024&reload=
Health and Vulnerable Populations Research Center.(2023). Health belief model [Internet]. 2023 [cited 2025 November 22]. Available from: https://hvresearch.org/wp-content/uploads/2023/04/Health-Belief-Model_FINAL_New-Template.pdf
Bandura A.(2023). Social cognitive theory: an agentic perspective on human nature. Hoboken: Wiley; 2023.
Krejcie RV, Morgan DW.(1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30(3):607-610.
สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.(2564). คู่มือกระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2564 [สืบค้นเมื่อ 22 พ.ย. 68]. เข้าถึงจาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1188920211018040126.pdf
พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร, พระคมสัน เจริญวงค์, พระปลัดวีระศักดิ์ ธีรงฺกุโร, พิเชฐ ทั่งโต, ผดุง วรรณทอง, เอนก ใยอินทร์.(2567). พหุวัฒนธรรม: วิถีชีวิต ศิลปะ วัฒนธรรมและศาสนาในอาเซียน. พระนครศรีอยุธยา: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย; 2567.
สรวิชญ์ สิทธิยศ, ปฏิพัทธ์ วงค์เรือง, ประจวบ แหลมหลัก.(2566). ความรอบรู้ด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมการป้องกัน PM2.5 ของเยาวชนพื้นที่สูงในช่วงเผาในที่โล่งในจังหวัดพะเยา ประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2566;9(1):9-20.
ตรีรยา ศาลางาม, ฐิตาภรณ์ เหลืองวิลัย, วัฒน์ชัย จรูญวรรธนะ, ธนรักษ์ ผลิพัฒน์, เจษฎา คุณโน.(2567). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมต่อการป้องกันฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5): การศึกษาเชิงสำรวจเขตหนองแขม กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย. วารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง. 2567;8(2):81.
