การค้นหาอาการที่ไม่พึงประสงค์โดยใช้เครื่องมือส่งสัญญาณที่พัฒนาขึ้นสำหรับ สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี

Somjit  Phajaroen; Suchada  Kanankaeng; Yuwaphan  Anuwongnawarat

Authors

Somjit Phajaroen -
Suchada Kanankaeng -
Yuwaphan Anuwongnawarat -

Keywords:

Adverse drug events, Trigger tool, Substance use treatment inpatients, Extrapyramidal symptoms

Abstract

This survey research by retrospective study was conducted through medical record review of 316 inpatients admitted between January 1, 2020, and December 31, 2024. ADEs were identified using a trigger tool developed for the institutional context. Causality was assessed using Naranjo’s algorithm. Data were analyzed using descriptive statistics and multivariable logistic regression to determine factors associated with ADEs.

Results: The trigger tool demonstrated a positive predictive value of 67.7%. Thirteen triggers were identified, with T10–benztropine mesylate injection being the most frequent. Extrapyramidal symptoms (EPS) were the most common ADE, occurring in 39.9% of patients and primarily associated with antipsychotics, particularly haloperidol. Multivariable analysis showed that positive benzodiazepine screening was significantly associated with increased EPS risk (adjusted OR 3.55; 95% CI 1.18–10.66; p < 0.05). Younger age was independently associated with EPS. Higher methamphetamine levels showed a dose–response trend in univariable analysis but were not significant after adjustment. Most patients recovered (91.5%), and no fatal ADEs were observed.

References

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2567 [Internet]. 2567 [cited 2025 Jan 4]. Available from: https://ncmc.moph.go.th

สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. รายงานประจำปี 2567 [Internet]. 2567 [cited 2025 Jan 4]. Available from: http://www.pmnidat.go.th

Patel TK, Patel PB. Mortality among patients due to adverse drug reactions that lead to hospitalization: a meta-analysis. Eur J Clin Pharmacol. 2018;74:819–32.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 4. พิมพ์ครั้งแรก. กรุงเทพมหานคร: สรพ.; 2561. P. 99–111.

Meyer-Massetti C, Cheng CM, Schwappach DL, Paulsen L, Ide B, Meier CR, et al. Systematic review of medication safety assessment methods. Am J Health Syst Pharm. 2011;68(3):227–40. Doi:10.2146/ajhp100019

สุรวุฒิ ลีลหะกร. Trigger tool เครื่องมือในการค้นหาและติดตามระดับความปลอดภัยของผู้ป่วย [Internet]. กรุงเทพมหานคร: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล; 2562 [cited 2025 Jan 5]. Available from: http://www.bph.moph.go.th

อังกรู ภัทรากร, ศุภฤกษ์ นาคดิลก, และคณะ. คู่มือแนวทางการบำบัดฟื้นฟูผู้ใช้ยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน (CBTx). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร; 2564. P.14–6.

ธิดา นิงสานนท์, จันทิมา โยธา, บรรณาธิการ. แนวทางการปฏิบัติในการทำงานติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา. กรุงเทพฯ: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2551.

มังกร ประพันธ์วัฒนะ. นิยามและการจัดการเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ด้านยาเชิงบูรณาการ. กรุงเทพฯ: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2541.

สุนทร ปภานิธินันท์. ระบบเฝ้าระวังและติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (ADR) กับแนวคิดการพัฒนาเชิงระบบ [Internet]. [cited 2025 Jan 21]. Available from: https://ccpe.pharmacycouncil.org

Health Product Vigilance Center. Spontaneous reports of adverse drug reactions 2023 [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 21]. Available from: https://catalog.fda.moph.go.th

Yeesoonpan N, Tragulpiankit P, Kaeratigachakorn W, Uaviseswong T, Ningsananda T, Chaikledkaew U, et al. Detecting adverse drug events by trigger tool at a provincial hospital in Thailand. Thai J Pharm Pract. 2015;7:234–49.

Inprasit N, Tragulpiankit P, Rerkpattanapipat T, Chulavatnatol S. Testing of trigger tool for adverse drug reaction detection developed for a large teaching hospital in Thailand. Thai J Pharm Pract. 2020;12:643–55.

รติการณ์ พิทาคำ, ธนิสา กฤษฎาธาร, วรกมล ติยะประเสริฐกุล, รัชรินทร์ โพธิกุล. การค้นหาเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาโดยใช้เครื่องมือส่งสัญญาณ: นาล็อกโซน. เชียงใหม่เวชสาร. 2561;57(1):49–60.

Yeesoonpan N, Tragulpiankit P, Ningsananda T, AdCOPT working team. The pilot study of evaluation of IHI ADE trigger tool in Thai hospitalized patients: multicenter study (abstract). Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2011;20:349.

Rozich JD, Haraden CR, Resar RK. Adverse drug event trigger tool: a practical methodology for measuring medication-related harm. Qual Saf Health Care. 2003;12:194–200.

Mäkelä M, et al. Characterisations of adverse events detected in a university hospital: a retrospective medical record review study using the Global Trigger Tool. BMJ Open. 2014;4:e005092. doi:10.1136/bmjopen-2014-005092.

Valkonen V, Haatainen K, Saano S, Tiihonen M. Evaluation of Global trigger tool as a medication safety tool for adverse drug event detection—a cross-sectional study in a tertiary hospital. Eur J Clin Pharmacol. 2023;79:617–625. doi:10.1007/s00228-023-03483-0.

Gadde RS, Dhanenkula DT, Kammila S, Nelluri D, Polisetty M, Kaniganti S, et al. Trigger tool based detection of adverse drug reactions in a tertiary care teaching hospital: a prospective observational study. Indian J Pharm Pract. 2018;11:111–5.

Asavaroengchai S, Sriratanabana J, Hiransuthikul N, Supachutikul A. Identifying adverse events in hospitalized patients using global trigger tool in Thailand. Asian Biomed. 2009;3:545–50.

Sirisuwannarat S. Neuroleptic malignant syndrome: a review and report of six cases. 2563;16:1–23.

Berman BD. Neuroleptic malignant syndrome: a review for neurohospitalists. Neurohospitalist. 2011;1:41–7.

Rattay B, Benndorf RA. Drug-induced idiosyncratic agranulocytosis Infrequent but dangerous. Front Pharmacol. 2021;12:1–13.

สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล. การป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ; 2548.

Naranjo CA, Busto U, Sellers EM, Sandor P, Ruiz I, Roberts EA, et al. A method for estimating the probability of adverse drug reactions. Clin Pharmacol Ther. 1981;30:239–45.

Classen DC, et al. Global trigger tool shows that adverse events in hospitals may be ten times greater than previously measured. Health Aff (Millwood). 2011;30(4):581–9.

Rozich JD, et al. Practical application of the global trigger tool in identifying adverse events in a community hospital. Qual Saf Health Care. 2003;12(3):187–92.

Ali T, Sisay M, Tariku M, Mekuria AN, Desalew A. Antipsychotic-induced extrapyramidal side effects: a systematic review and meta-analysis of observational studies. PLoS One. 2021;16(9):e0257129. doi:10.1371/journal.pone.0257129.

Sharumathi SM, Bhavatharini S, Rinu MX, Arun KP, Deepalakshmi M. Extrapyramidal effects of first and second generation antipsychotics: a review. Int J Drug Dev Technol. 2023;13(4):1623-30.

Cruickshank CC, Dyer KR. A review of the clinical pharmacology of methamphetamine. Addiction. 2009;104(7):1085-99.

Galvañ J, Suárez-Campayo J, Ayora M, Gil S, Winter-van Rossum I, Berger G, et al. Extrapyramidal symptoms as early clinical predictors in first-episode schizophrenia and schizophreniform disorder: findings from the OPTiMiSE trial. Eur Neuropsychopharmacol. 2025;98:35-45.

Nwokike MO, Ghasi SI, Ogbonna AO, Ezenwaeze MN, Ezinwa AC. Extrapyramidal symptoms and novel antipsychotic drugs. Int Neuropsychiatr Dis J. 2022;17(4):1-7.

Jongkonnee C, Sitthinant T. Factors associated with preventable severe extrapyramidal symptoms from antipsychotic use identified using benztropine as a trigger tool. Thai Bull Pharm Sci. 2026;21(1):71-85