Capacity Development of Village Health Volunteers and Community Leaders in Colorectal Cancer Screening among At-Risk Populations at Ban Lueam Subdistrict Health Promoting Hospital.
Keywords:
colorectal cancer, colorectal cancer screening, fecal occult blood test, colonoscopy access, community network participationAbstract
This quasi-experimental research employed a one-group pretest–posttest design, applying the systems theory framework in conjunction with the nursing process. The study population consisted of 34 village health volunteers and community leaders at Ban Lueam Subdistrict Health Promoting Hospital, Mueang District, Udon Thani Province. Data were collected using a validated questionnaire reviewed by three experts (IOC = 0.67–1.00), with reliability confirmed using Kuder–Richardson 20 (KR-20 = 0.75). Descriptive statistics and paired t-tests were applied, with the level of statistical significance set at 0.05.
The results showed that most participants were female (85.3%), with an average age of 57.2 years, and nearly half had attained secondary education (47.1%). After the training, the mean knowledge score increased from 9.2 (SD = 0.9) to 9.6 (SD = 0.7), with a mean difference of 0.4 (SD = 0.8), which was statistically significant (p = 0.004). This indicates that the training program effectively improved participants’ knowledge of colorectal cancer screening.
In terms of satisfaction, participants reported a very high level of satisfaction, with an overall mean score of 9.9 (SD = 0.4). The highest-rated aspects included content comprehensiveness, appropriateness of training format, expertise of lecturers, and confidence in applying the knowledge (97.1%–100.0%).
References
World Health Organization. Colorectal cancer. [internet]. (date access 9 Nov 2024). Available from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/colorectal-cancer
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์. ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 5 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก:https://www.nci.go.th/th/cancer_record/cancer_rec1.html
สุพจน์ พงศ์ประสบชัย, ทวีศักดิ์ แทนวันดี, สถาพร มานัสสถิตย์, บรรณาธิการ. Clinical Practice in Gastroenterology. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กรุงเทพเวชสาร; 2557.
กระทรวงสาธารณสุข. นโยบายกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 7 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.skho.moph.go.th/web/adm/uploads/agenda/14d6105d-5.1-aw-68-v15.pdf
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. สปสช.ร่วมรณรงค์ 'วันต่อต้านโรคมะเร็งแห่งชาติ' สิทธิประโยชน์บัตรทอง "คัดกรอง 4 โรคมะเร็ง" [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nhso.go.th/news/3840
อัญชลี สามงามมี, ถาวรัฐ เรือนโรจน์รุ่ง, พัชยา โพธิ์ทอง, รัชนีวรรณ จันทร์สว่าง, วริศรา จับไหว. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงของประชาชนในจังหวัดสุโขทัย [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.lpch.go.th/km/uploads/20230530111314113481.pdf
ปัณณวัฒน์ โม้เวียง, ชนัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการตัดสินใจมาตรวจยืนยันมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง โดยการส่องกล้อง (Colonoscopy) อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 10 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/145284
โรงพยาบาลอุดรธานี. สรุปรายงานข้อมูลอัตราป่วยและเสียชีวิตจากมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงปี 2563 -2567. อุดรธานี: กลุ่มงานการพยาบาลชุมชน, ศูนย์ข้อมูลสารสนเทศ โรงพยาบาลอุดรธานี; 2567.
โรงพยาบาลอุดรธานี. สรุปรายงานข้อมูลผู้รับบริการผู้ป่วยนอก ศัลยกรรม ปี 2563-2567. อุดรธานี: กลุ่มงานผู้ป่วยนอก ศัลยกรรม, ศูนย์ข้อมูลสารสนเทศ โรงพยาบาลอุดรธานี; 2567.
โรงพยาบาลสกลนคร เขตสุขภาพที่ 8. สรุปผลการประชุมคณะทำงานพัฒนาระบบบริการสุขภาพเพื่อขับเคลื่อนนโยบายมะเร็งครบวงจร(Cancer Warrior) มุ่งเน้น 5 โรค เขตสุขภาพที่ 8. วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2567. ห้องประชุม โรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี. 2567
ปาริฉัตร จันทร์ดำ. ผลการใช้แนวปฏิบัติการเข้าถึงการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงประชาชนกลุ่มเสี่ยง โดยเครือข่ายมีส่วนร่วม หน่วยบริการปฐมภูมิโรงพยาบาลอุดรธานี. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี 2568; 33 : 125-136
กฤษณา ภูพลผัน, นวลละออ แสงสุข, ชมสุภัค ครุฑกะ, บุญมี พันธ์ไทย. การพัฒนาโปรแกรมฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะในการปฏิบัติงานของพี่เลี้ยงอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 8 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MKHJ/article/view/204976
ลัฆวี ปิยะบัณฑิตกุล. เอกสารประกอบการบรรยายเรื่อง General System Theory. ขอนแก่น: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; [ปีที่พิมพ์ไม่ปรากฏ].
Benjamin Bloom. Mastery learning [internet]. 1971 [cited 2024 Nov 03]. Available from: http://www.ibe.unesco.org/sites/default/files/bloome.pdf
ศิริโสภา ภูสีนา, วีณา อิศรางกูร ณ อยุธยา, นฤมล สินสุพรรณ. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและการป้องกันโรคมะเร็งลาไส้ใหญ่และลำไส้ตรงของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลพระลับ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น.[อินเทอร์เน็ต]. (เข้าถึงเมื่อ 18 สิงหาคม2568); เข้าถึงได้จากhttps://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/3008
ชนิศา เสนคราม. การพัฒนารูปแบบการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรง ในอำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์:การวิจัยและพัฒนา.[อินเทอร์เน็ต]. (เข้าถึงเมื่อ19 ตุลาคม 256). เข้าถึงได้จากhttps://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/283238/188301
ศุภิสรา สุวรรณชาติ, ธิดารัตน์ นิ่มกระโทก, ระดับความรู้และความต้องการข้อมูลเรื่องโรคมะเร็งลําไส้ใหญ่และไส้ตรงของประชาชน. [อินเทอร์เน็ต]. (เข้าถึงเมื่อ 8 สิงหาคม 2568); 3 เข้าถึงได้จากhttps://he02.tci-thaijo.org/index.php/Jolbcnm/article/view/257077/175921
กิตศราวุธ ขวัญจรี, ชวิน สุวรรณชาติชัยและสุธี รัตนมงคลกุล. ผลของการเสริมสร้างความสามารถของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการส่งเสริมการศึกษาแบบสหวิชาชีพในชุมชนที่มีส่วนร่วม.[อินเทอร์เน็ต]. (เข้าถึงเมื่อ17 ตุลาคม 2566). เข้าถึงได้จาก https://www.ijme.net/archive/16/effect-of-enhancing-village-health-volunteer-ability/?ref=linkout

