ประสิทธิผลของการอบรมเชิงปฏิสัมพันธ์ต่อความรู้เรื่องการคัดกรองมะเร็งลำใส้ใหญ่และลำไส้ตรงโดยการตรวจหาเลือดแฝงในอุจจาระของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

Adulkrit Nata

Authors

Adulkrit Nata -

Keywords:

Interactive training, Village Health Volunteers (VHVs), Colorectal cancer screening, Fecal Immunochemical Test (FIT), Primary health care system

Abstract

This study aimed to evaluate the effectiveness of an interactive training program in enhancing knowledge and skills related to colorectal cancer screening using the FIT test among village health volunteers (VHVs). A quasi-experimental study was conducted among 40 VHVs in Mae Ramat, Tak. Participants were randomly assigned to either an experimental group receiving interactive training or a control group receiving lecture-based training (20 participants per group). Research instruments included a training program, a pre- and post-training knowledge test, and a skills assessment form for colorectal cancer screening. Data were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics to compare knowledge scores within and between groups.

The results from the 40 participants showed that, after the training, the experimental group demonstrated significantly higher knowledge scores than the control group (17.40 ± 1.10 vs. 14.25 ± 0.79, respectively; p < 0.001). Regarding screening skills, the experimental group achieved significantly higher total scores compared with the control group (p < 0.001). When analyzed by individual components, the experimental group scored significantly higher in explaining bowel preparation for FIT, demonstrating stool collection using a container, and collecting specimens using the FIT kit (p < 0.05). No statistically significant differences were observed between the two groups in basic knowledge explanation or in post-intervention satisfaction scores (p = 0.078).

References

Roshandel G, Ghasemi-Kebria F, Malekzadeh R. Colorectal cancer: epidemiology, risk factors, and prevention. Cancers (Basel). 2024;16(8).

Arnold M, Sierra MS, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. Global patterns and trends in colorectal cancer incidence and mortality. Gut. 2017;66(4):683–691.

Lohsiriwat V, Chaisomboon N, Pattana-Arun J. Current colorectal cancer in Thailand. Ann Coloproctol. 2020;36(2):78–82.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถาบันมะเร็งแห่งชาติ; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 24 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nci.go.th/e_book/hos_cancer_registry2020/index.html

Kittrongsin K, Chaikledkaew U. Economic evaluation of colorectal cancer screening: a systematic review. Mahidol Univ J Pharm Sci. 2014;14(2):31–38.

Virani S, Bilheem S, Chansaard W, Chitapanarux I, Daoprasert K, Khuanchana S, et al. National and subnational population-based incidence of cancer in Thailand assessing cancers with the highest burdens. Cancers (Basel). 2017;9(8):108.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือการดำเนินงานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ปีงบประมาณ 2564 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 24 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://osm.hss.moph.go.th/uploads/OIT/O10_3.pdf

ภานุพงศ์ สารรัตน์, ภัทร์พร สุทธิกุล. บทบาทอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค: กรณีศึกษาชุมชนบ้านหัวเวียง ตำบลสบตุ๋ย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 24 เม.ย. 2568];11(2):210–225. เข้าถึงได้จาก: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/husoskru/article/download/267642/178849

กองส่งเสริมระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ. แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2564–2565 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 24 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://phcn.hss.moph.go.th/fileupload_doc/2021-02-26-7-21-3590506.pdf

Sararak M. Empowerment of village health volunteers (VHV). J Ubon Ratchathani Univ. 2010;12(2):39–48.

อำพิกา คันทาใจ, เดชา ทำดี, ศิวพร อึ้งวัฒนา. ผลของการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ต่อความรู้ การปฏิบัติการคัดกรอง และการให้คำแนะนำในการป้องกันโรคมะเร็งลำไส้ในอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2564;31(1):22–34.

Yardley S, Teunissen PW, Dornan T. Experiential learning: transforming theory into practice. Med Teach. 2012;34(2):161–164. doi:10.3109/0142159X.2012.643264

Freeman S, Eddy SL, McDonough M, Smith MK, Okoroafor N, Jordt H, et al. Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proc Natl Acad Sci U S A. 2014;111(23):8410–8415. doi:10.1073/pnas.1319030111

Knowles MS, Holton EF, Swanson RA. The adult learner: the definitive classic in adult education and human resource development. 8th ed. New York: Routledge; 2015.

Yilmaz D, Ozturk H, Bilik O. The effect of interactive training on nurses’ knowledge, practice and confidence in breast cancer early detection. Eur J Oncol Nurs. 2020;47:101758. doi:10.1016/j.ejon.2020.101758

Othman NH, Rebolj M, Rejali Z, et al. Can self-sampling or interactive education increase cervical cancer screening uptake among Malaysian women? Asian Pac J Cancer Prev. 2012;13(3):695–699. doi:10.7314/APJCP.2012.13.3.695

Bernard R. Fundamentals of biostatistics. 5th ed. Belmont (CA): Duxbury; 2000. p.384–385.

Bloom BS. Taxonomy of educational objectives. New York: David McKay Company; 1975.

Kolb DA. Experiential learning: experience as the source of learning and development. New Jersey: Prentice-Hall; 1984. p.41.

Dorri S, Farahani MA, Maserat E, Haghani H. Effect of role-playing on learning outcome of nursing students based on the Kirkpatrick evaluation model. J Educ Health Promot. 2019;8:1–7.

Yu M, Kang K. Effectiveness of a role play simulation program involving the SBAR technique: a quasi-experimental study. Nurse Educ Today. 2017;53:41–47. doi:10.1016/j.nedt.2017.04.002

สุชาดา สวนนุ่ม, วิภาพร สิทธิสาตร์, ธิติรัตน์ ราศิริ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการคัดกรองโรคเบาหวาน. J Boromarajonani Coll Nurs Suphanburi. 2567;7(1):51–67.

นิดา มีทิพย์, เดชา ทำดี, ประพิมพ์ พุทธิรักษ์กุล. ผลของการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ต่อความรู้และการปฏิบัติการคัดกรองโรคความดันโลหิตสูงของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. พยาบาลสาร. 2559;43(5):104–115.

จันทร์จิรา อินจีน, วิภาพร สิทธิสาตร์, จันทิมา นวะมะวัฒน์, ปริญดา ศรีธราพิพัฒน์. การพัฒนาสมรรถนะการคัดกรองโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน: การสังเคราะห์งานวิจัยอย่างเป็นระบบ. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 2562;12(5):2100–2115.

Chyung SY, Hutchinson D, Shamsy JA. Evidence-based survey design: ceiling effects associated with response scales. Perform Improv. 2020;59(6):6–13. doi:10.1002/pfi.21920

Rosenstock IM. Historical origins of the health belief model. Health Educ Monogr. 1974;2(4):328–335.