Development of a pharmaceutical care model for insulin-dependent diabetes patients in the Phang Khon District healthcare network.
Keywords:
Pharmaceutical care model, insulin-dependent diabetes patients, healthcare networkAbstract
This study was action research aimed at developing and evaluating a pharmaceutical care model for insulin-dependent diabetes patients within the Phang Khon District Healthcare Network. The research process was conducted in three phases.The study included 44 insulin-dependent diabetic patients, utilizing a developed pharmaceutical care model, a knowledge questionnaire, a practice assessment, and clinical outcome measures as research instruments. Both quantitative and qualitative data were meticulously collected and subsequently analyzed using descriptive and inferential statistics to discern the impact of the intervention.
The findings revealed that the developed pharmaceutical care model for insulin-dependent diabetes patients in the Phang Khon District Healthcare Network comprised two key components: 1) in-hospital pharmaceutical care processes, and 2) technology-mediated pharmaceutical care services. Following the implementation of the model, it was found that: 1) the average knowledge scores regarding insulin injection were significantly higher than pre-intervention levels (p < .001), and 2) the average practice scores for insulin injection also demonstrated a significant improvement (p < .001). Regarding clinical outcomes, both Fasting Plasma Glucose (FPG) and Hemoglobin A1c (HbA1c) levels significantly decreased compared to the baseline (p < .001). Furthermore, adverse drug reactions associated with insulin use declined, with the prevalence of hypoglycemia and lipohypertrophy reported at 15.90% and 18.19%, respectively.
References
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2566). กรมควบคุมโรค รณรงค์วันเบาหวานโลก 2566 มุ่งเน้นให้ความรู้ประชาชน ถึงความเสี่ยงโรคเบาหวาน และหากตรวจพบก่อนจะลดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้[อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 20 สิงหาคม 2566].เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/odpc7/news.php?news=38426&deptcode=odpc7
อัญชนา พีดขุนทด. (2566). การบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับการรักษาด้วยยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลบ้านด่าน. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีษะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 38(1),237-46
Sapra A, Bhandari P. [Updated 2023 Jun 21]. Diabetes. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK551501/
Zadhoush, F.; Sadeghi, M.; Pourfarzam, M. (2015). Biochemical changes in blood of type 2 diabetes with and without metabolic syndrome and their association with metabolic syndrome components. Journal of Research in Medical Sciences 20(8), 763-770. DOI: 10.4103/1735-1995.168383
Ohiagu, F. O., Chikezie, P. C., & Chikezie, C. M. (2021). Pathophysiology of diabetes mellitus complications: Metabolic events and control. Biomedical Research and Therapy, 8(3), 4243-4257.
Farmaki, P., Damaskos, C., Garmpis, N., Garmpi, A., Savvanis, S., & Diamantis, E. (2020). Complications of the type 2 diabetes mellitus. Current cardiology reviews, 16(4), 249–251. https://doi.org/10.2174/1573403X1604201229115531
สรรเสริญ มะลิทอง, ปนัดดา ฮูเซ็น, วนิดา พีรพัฒนโภคิน, นิตยา ภาพสมุทร, และปริญดา จันทร์บรรเจิด.(2567). ประสิทธิผลของการบริบาลทางเภสัชกรรม เรื่องการใช้ยาฉีดอินซูลินต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2 โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี. [เข้าถึงเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://nrh.nopparat.go.th/academic/public/files
ธีรานาฏ ศรีวิราศ. (2567). ผลงานวิจัยและแลกเปลี่ยนความรู้ด้านการสาธารณสุขผลการประเมินความรู้และทักษะของผู้ป่วยก่อน-หลังได้รับคำปรึกษาการใช้ยาฉีดอินซูลินในการเยี่ยมบ้านโดยเภสัชกรในเขต รพ.สต.นาสะแบง อำเภอศรีวิไล จังหวัดบึงกาฬ. [เข้าถึง เมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://bkpho.moph.go.th/public/files
จิราวัฒน์ สุวัตธิกะ. (2566). ผลของการบริบาลเภสัชกรรมร่วมกับการติดตามการใช้ยาทางไกลโดยประยุกต์ใช้ระบบหมอพร้อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ปากกาฉีดอินซูลิน อําเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ. วารสารการศึกษาและวิจัยการสาธารณสุข, 1(2), 122-139.
พัทร์วรินท์ ศรลัมพ์, ณัฐธิดา เวทนาสุข, และรณกฤต ทีทา. (2567). ผลของการบริบาลเภสัชกรรมร่วมกับการติดตามการใช้ยาทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ําตาลไม่ได้ โรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 4(1), e267221. [เข้าถึงเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/267211/183035
Iftinan, G. N., Elamin, K. M., Rahayu, S. A., Lestari, K., & Wathoni, N. (2023). Application,benefits, and limitations of telepharmacy for patients with diabetes in the outpatient setting. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 16, 451–459. https://doi.org/10.2147/JMDH.S400734
ประริเนตร เดชวรวาทิน, พุทธิพงศ์ อารีรัตน์, พีระศักดิ์ คําสงค์. (2567). การประเมินผลการบริบาลเภสัชกรรมต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลอากาศอํานวย. วารสารวิชาการสุขภาพและสิ่งแวดล้อม, 2(2), 3430. [เข้าถึงเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/AJHE/article/view/3430/2637
โรงพยาบาลพังโคน. (2567). ข้อมูลผู้ป่วยเบาหวาน ปี พ.ศ. 2567
Kemmis, S and Mc taggart, (1990). The action research planner. (3re ed) Victoria: Deakin University Press.
