แบบจำลองสมการโครงสร้างของความรอบรู้ด้านสุขภาพดิจิทัลและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการสนับสนุนการจัดการโรคเรื้อรังในผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

Narunart  Yuenyong; Wanasara  Chaoniyom; Chanya  Saungsanao

Authors

Narunart Yuenyong -
Wanasara Chaoniyom -
Chanya Saungsanao -

Keywords:

digital health literacy, participation, social support, village health volunteers, chronic disease self-management support, older adults

Abstract

This study aimed to develop and examine a structural equation model of digital health literacy, participation, social support, self-efficacy, and role perception influencing chronic disease self-management support behaviors among village health volunteers (VHVs) caring for older adults. A survey research by cross-sectional design was employed. The participants were 636 VHVs in Khlong Luang District, Pathum Thani Province, Thailand. Data were collected using a structured questionnaire covering six major constructs and analyzed using descriptive statistics, Pearson’s correlation coefficients, confirmatory factor analysis, and structural equation modeling.

The results showed that social support had the highest mean score (Mean = 4.27, SD = 0.45), followed by role perception (Mean = 4.24, SD = 0.49). All study variables were positively correlated with chronic disease self-management support behaviors (p < .001), with participation demonstrating the strongest correlation (r = .563). Structural equation modeling showed that social support (β = .531, p < .001) and digital health literacy (β = .199, p < .001) had significant positive direct effects on participation. Participation (β = .265, p = .004) and role perception (β = .211, p = .036) had significant positive direct effects on chronic disease self-management support behaviors. Digital health literacy and social support also contributed to support behaviors through participation, indicating the important mediating role of participation in translating individual and social resources into practice. The model explained 79.8% of the variance in participation and 40.0% of the variance in chronic disease self-management support behaviors.

References

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2567 [อ้างถึง 5 ม.ค. 2569]. Available from: https://www.nso.go.th/nsoweb/strorage/survey_detail/2025/20241209145003_27188.pdf

World Health Organization. Decade of healthy ageing: baseline report [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2026 Jan 5]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240017900

Jiang X, Wang L, Leng Y, Xie R, Li C, Nie Z, et al. The level of electronic health literacy among older adults: a systematic review and meta-analysis. Arch Public Health. 2024;82:204.

Sainimnuan S, Preedachitkul R, Petchthai P, Paokantarakorn Y, Siriussawakul A, Srinonprasert V. Low prevalence of adequate eHealth literacy and willingness to use telemedicine among older adults: cross-sectional study from a middle-income country. J Med Internet Res. 2025;27:e65380.

Kim K, Shin S, Kim S, Lee E. The relation between eHealth literacy and health-related behaviors: systematic review and meta-analysis. J Med Internet Res. 2023;25:e40778.

Wang Y, Song Y, Zhu Y, Ji H, Wang A. Association of eHealth literacy with health promotion behaviors of community-dwelling older people: the chain mediating role of self-efficacy and self-care ability. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(10):6092.

ไพชยนต์ ชาจันดา, ภูวสิทธิ์ ภูลวรรณ, กาญจนา วงษ์สวัสดิ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ด้านสุขภาพดิจิทัลของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอพรเจริญ จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2569;12(1):25-35.

น้ำฝน วีรภัทรธาดากุล, ปัญจมาพร รัตนหน. การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านไฮ่ อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2568;10(2):104-12.

Dinh TTH, Bonner A. Exploring the relationships between health literacy, social support, self-efficacy and self-management in adults with multiple chronic diseases. BMC Health Serv Res. 2023;23(1):923.

ยมนา ชนะนิล, สุนันทา ครองยุทธ, ณัฐนันท์ คำพิริยะพงศ์, อรทัย บุญชูวงศ์ และเพ็ญพักตร์ ไชยสงเมือง. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะเจ็บป่วยเรื้อรังในชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข;34(2):125-37.

พันธะกานต์ ยืนยง, ญาณันธร กราบทิพย์, ชัญณัชชา บุญรัตน์. ความรอบรู้ดิจิทัลที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ). 2568;35(2):10-20.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. รายงานข้อมูลอำเภอคลองหลวง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2568 [อ้างถึง 5 ก.พ. 2569]. Available from: https://url.in.th/IrvvK

Yamane T. Statistics: an introductory analysis. 3rd ed. New York: Harper & Row; 1973.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):259-67.

Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1981.

Pitchalard K, Moonpanane K, Wimolphan P, Singkhorn O, Wongsuraprakit S. Implementation and evaluation of the peer-training program for village health volunteers to improve chronic disease management among older adults in rural Thailand. Int J Nurs Sci. 2022;9(3):328-33. doi:10.1016/j.ijnss.2022.06.011.

Theeranut, A., Methakanjanasak, N.,tchalard, K., Moonpanane, K., Wimolphan, P., Singkhorn, O., & Wongsuraprakit, S. (2022). Implementation and evaluation of the peer-training program for village health volunteers to improve chronic disease management among older adults in rural Thailand. International Journal of Nursing Sciences, 9(3), 328–333.

Wang H, Yang L, Hu D, Tu X, Hu Y, Tang M, et al. Social participation and digital health literacy among older adults in the community: the mediating roles of self-efficacy and technophobia. J Am Med Dir Assoc. 2026;27(4):106111. doi:10.1016/j.jamda.2026.106111.