ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรที่ปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, ข้าวเกษตรอินทรีย์, เกษตรกรบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรที่ปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม กลุ่มตัวอย่างคือ เกษตรกรที่เป็นสมาชิกวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่การปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม จำนวน 327 คน การสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ไคสแควร์และสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน
กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 81.65 มีอายุอยู่ในช่วง 50-59 ปี ร้อยละ 37.00 สถานภาพสมรส ร้อยละ 70.03 สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 54.43 มีจำนวนสมาชิกในครัวเรือน 3-4 คน ร้อยละ 58.41 มีการออมและมีหนี้สิน ร้อยละ 71.86 เป็นสมาชิกวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่การปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ 4-6 ปี ร้อยละ 41.59 ลักษณะการถือครองที่ดิน มีที่ดินเป็นของตัวเอง ร้อยละ 73.09 แหล่งเงินทุนในการทำการเกษตร โดยใช้ทุนตัวเอง ร้อยละ 50.46 กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 86.50 มีคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรพบว่า จำนวนสมาชิกในครัวเรือน จำนวนปีที่เป็นสมาชิกวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่การปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ ลักษณะการถือครองที่ดิน และแหล่งเงินทุนในการทำการเกษตร มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเสริมสร้างกับคุณภาพชีวิตกับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรที่ปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม พบว่า ด้านการดำเนินชีวิตในชุมชน ด้านความมั่นคงปลอดภัยในด้านเศรษฐกิจ ด้านการประกอบอาชีพตามแนวทางนาแปลงใหญ่ ด้านความสมดุลระหว่างระหว่างชีวิตการทำงาน ด้านการใช้เวลาว่าง และปัจจัยรวม มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตกับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรที่ปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05
เอกสารอ้างอิง
สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย. ผลพยากรณ์การผลิตข้าว ปี 2560-2565 [ออนไลน์]. 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2566]. จาก http://www.thairiceexporters.or.th/production.htm.
สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย. Rice Export Quantity and Value [ออนไลน์]. 2565. [สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2566]. จาก http://www.thairiceexporters.or.th/statistic_2022.html.
กรมส่งเสริมการเกษตร. ถอดบทเรียนการส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่ ปี 2559 [ออนไลน์]. 2559. [สืบค้นเมื่อ 6 มิถุนายน 2566]. จาก http://www.bigfarm.doae.go.th/?page_id=41.
กมลรัตน์ ถิระพงษ์. นโยบายเกษตรแปลงใหญ่กับบริบทของภาคเกษตรไทยในปัจจุบัน. ในเอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ สาขาเศรษฐศาสตร์ ประจำปี 2560 (หน้า 49-64). กรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยรามคำแหง. 2561.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement 1970; 30: 607-10.
Likert, R. A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology 1932; 140: 1–55.
Best, J.W. Research in Education, 4 th ed. New Jersey: Prentice- Hall Inc. 1981.
พัชนี ยมาภัย. คุณภาพชีวิตเกษตรกรในจังหวัดนครสวรรค. วิทยานิพนธคหกรรมศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 2550.
พลากร สัตย์ซื่อ และปุรวิชญ์ พิทยาภินันท์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงคุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางจากปัญหาราคายางพาราตกต่ำในอำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2561; 37(3):71-84.
ฤทัยรัตน์ เตี้ยเนตร และเมตตา เร่งขวนขวาย. คุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้ปลูกมะพร้าวน้ำหอมที่เข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ ในอำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม 2565; 9(2): 423-438
ทิพวัลย์ รามรง และสิริกร กาญจนสุนทร. ความสุขของชาวนา กรณีศึกษาชาวนาสมาชิกเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก พบว่าปัจจัยด้านสังคมมีความสัมพันธ์กับความสุขของชาวนา. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ 2562; 46(2): 162-185.
