ประสิทธิผลของโปรแกรมการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง ในตำบลทุ่งคลอง อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์
คำสำคัญ:
พัฒนาการเด็กปฐมวัย, การมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง, โปรแกรมส่งเสริมพัฒนาการบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในตำบลทุ่งคลอง อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ และเปรียบเทียบพัฒนาการของเด็กก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม การศึกษาใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง ดำเนินการระหว่างเดือนสิงหาคมถึงตุลาคม 2567 กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยเด็กปฐมวัยอายุ 3-5 ปี จำนวน 60 คน และผู้ปกครอง 60 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างเกี่ยวกับปัญหาและความต้องการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 2) โปรแกรมส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย 3) แบบประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัย DSPM ของกรมอนามัย 4) แบบประเมินความรู้และพฤติกรรมการส่งเสริมพัฒนาการเด็กสำหรับผู้ปกครอง และ 5) แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์เด็กอายุ 3-5 ปี สำหรับผู้ปกครอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการทดลองด้วยสถิติ Paired t-test ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรม เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในทุกด้าน ได้แก่ ด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคม และสติปัญญา โดยด้านภาษาและการสื่อสารมีพัฒนาการสูงสุด ความฉลาดทางอารมณ์โดยรวมของเด็กดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะด้านความสุข นอกจากนี้ ผู้ปกครองมีความรู้และทักษะในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) พร้อมทั้งมีส่วนร่วมมากขึ้น ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมนี้มีประสิทธิผลในการพัฒนาเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้าน จึงควรขยายระยะเวลาดำเนินการและติดตามผลระยะยาว พัฒนาสื่อและเทคโนโลยีสนับสนุนการเรียนรู้ และส่งเสริมการประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับย่อ). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ; 2560.
World Health Organization. Developmental difficulties in early childhood: prevention, early identification, assessment and intervention in low- and middle-income countries: a review. Turkey: WHO Turkey Country Office and CEECIS Regional Office; 2012.
หนึ่งฤทัย เกื้อเอียด, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, สมเกียรติยศวรเดช. สถานการณ์และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพัฒนาการของเด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี: การทบทวนวรรณกรรม. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2561;5(1):281-96.
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถิติประชากรและสาธารณสุข พ.ศ. 2562. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.
สำนักพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ. รายงานฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย ประจำปี 2566. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สถาบันพัฒนาอนามัยเด็กแห่งชาติ. รายงานการสำรวจพัฒนาการเด็กปฐมวัยไทย ประจำปี 2566. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพด้านพัฒนาการเด็กปฐมวัย. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
สำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564-2570. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ; 2564.
โรงพยาบาลคำม่วง. รายงานพัฒนาการเด็กปฐมวัย อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ ประจำปี 2567. กาฬสินธุ์: โรงพยาบาลคำม่วง; 2567.
จุฬาลักษณ์ ยะวิญชาญ, วิชาภรณ์ คันทะมูล, ระบอบ เนตรทิพย์. ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์และเสริมสร้างวินัยเชิงบวกในเด็กปฐมวัยโดยครอบครัวมีส่วนร่วม อำเภอปัว จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ 2562;6(1).
พิสมัย แข็งแรง. ผลของโปรแกรมส่งเสริมพัฒนาการและเสริมสร้างวินัยเชิงบวกโดยครอบครัวมีส่วนร่วมส่งผลต่อความฉลาดทางด้านสติปัญญา ความฉลาดทางด้านอารมณ์และพฤติกรรมของเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาการเด็กเล็กในเขตตำบลหัวช้าง อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมสุขภาพ 2567;5(1).
รุ้งทิวา จันทร์งาม, รุ่งนภา พรหมสาขา ณ สกลนคร. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมพัฒนาการและสร้างวินัยเชิงบวกโดยครอบครัวมีส่วนร่วมต่อความรู้และทักษะของผู้ปกครองในการส่งเสริมพัฒนาการและความฉลาดทางอารมณ์เด็กปฐมวัย อำเภอบ้านแพง จังหวัดนครพนม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566;8(3).
จิตติมา ทรงมัจฉา. ประสิทธิผลของโปรแกรมการส่งเสริมพัฒนาการและสร้างวินัยเชิงบวกในเด็กปฐมวัยโดยครอบครัวมีส่วนร่วม ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี. ราชบุรี: สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์; 2566.
