การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปากเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการใช้รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปากสำหรับเด็กปฐมวัยโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างถูกคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวนทั้งหมด 256 คน การพัฒนารูปแบบแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์และค้นหาปัญหาฟันผุในเด็กปฐมวัย 2) พัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก 3) ดำเนินการตามรูปแบบที่พัฒนาและร่วมมือกับครอบครัวและชุมชน 4) ประเมินผลการใช้รูปแบบในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก โดยมีเครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบตรวจสภาวะฟันผุ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ paired sample t-test เปรียบเทียบผลก่อนและหลังการใช้รูปแบบ

     ผลการศึกษาหลังการใช้รูปแบบส่งเสริมสุขภาพช่องปากพบว่า ค่าเฉลี่ยจำนวนฟันผุลดลงเล็กน้อยแต่ไม่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ปริมาณคราบจุลินทรีย์ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p=0.003) รวมถึงคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้ ความตระหนัก และพฤติกรรมในการดูแลสุขภาพฟันเด็กปฐมวัยของผู้ปกครองที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p<0.001)