การพัฒนามาตรฐานการใช้ยาของหน่วยบริการที่รับส่งต่อเฉพาะด้านการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ คลินิกพยาบาลชุมชนอบอุ่น จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

      การวิจัยแผนการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียว วัดก่อนและหลัง (One Group Pre-test - Post-test Design) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัญหาการใช้ยา พัฒนามาตรฐานการใช้ยาในด้านความรู้ ทัศนคติ และการเลือกใช้ยาของผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ และประเมินการยอมรับเว็บแอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้นสำหรับช่วยในการเลือกใช้ยา ดำเนินการในกลุ่มผู้ประกอบวิชาชีพในคลินิกพยาบาลชุมชนอบอุ่น จังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 35 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบทดสอบความรู้ แบบวัดทัศนคติ แบบประเมินการเลือกใช้ยา และแบบสอบถามการยอมรับเว็บแอปพลิเคชัน ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC เฉลี่ย 0.87) และความเชื่อมั่น (KR-20 = 0.75; Cronbach’s Alpha = 0.91 และ 0.87) การวิจัยดำเนินการระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม 2567 ถึง 30 ตุลาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบ Wilcoxon Signed-Rank Test และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

      ผลการวิจัย พบว่า สถานการณ์และปัญหาที่สำคัญ ได้แก่ การจ่ายยาเกินขอบเขตของประเภทสถานพยาบาลตามที่กฎหมายกำหนด การทำฉลากยาและการบันทึกข้อมูลการใช้ยาที่ไม่สมบูรณ์ รวมทั้งช่องทางการสืบค้นข้อมูลทางยายังกระจาย ยากต่อการค้นหาและหลังการพัฒนามาตรฐานการใช้ยาในกลุ่มตัวอย่าง มีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 8.57 เป็น 9.29 และคะแนนการเลือกใช้ยาเพิ่มขึ้นจาก 3.80 เป็น 5.89 (ร้อยละ 63.3 เป็น 98.1) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ขณะที่ทัศนคติไม่แตกต่างกัน(p = 0.987) โดยอยู่ในระดับปานกลางทั้งก่อนและหลัง (3.07 และ 3.08) และการยอมรับเว็บแอปพลิเคชันสำหรับช่วยในการเลือกใช้ยา ชื่อ “ยาประจำบ้าน ประจำใจ” อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.36)