ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับการเยี่ยมบ้านโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ เพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลขอนแก่น
คำสำคัญ:
ชะลอไตเสื่อม, พฤติกรรมดูแลตนเอง, ผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับการเยี่ยมบ้านโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ เพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลขอนแก่น เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่าง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 33 คน สุ่มตัวอย่าง อย่างง่าย ระยะเวลาดำเนินการ 12 สัปดาห์ ศึกษาระหว่างพฤศจิกายน 2568 - เมษายน 2569 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองร่วมกับกายเยี่ยมบ้านโดยใช้แอปพลิเคชั่นไลน์ เก็บรวบรวมข้อมูลใช้ แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือด้านความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ .72 และค่าความเชื่อมั่น สัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบัค ได้เท่ากับ 0.84 วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ความเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ สถิติทดสอบ Paired t-test และ Unpaired t-test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ 95%
ผลการศึกษา พบว่า ค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองสูงกว่าก่อนการทดลอง และกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ, ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดต่ำกว่าก่อนก่อนทดลอง และกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และอัตราการกรองของไตสูงกว่าก่อนการทดลอง และกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2568, 9 สิงหาคม). กรมควบคุมโรค รณรงค์วันไตโลก “หมั่นดูแลไต ใส่ใจคัดกรอง ป้องกันโรคไต” เน้นย้ำผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ต้องตรวจคัดกรองโรคไตทุกปี. https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=50932&deptcode=brc&news_views=528
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อแนะนำเวชปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565 (ฉบับปรับปรุงเพิ่มเติม) (พิมพ์ครั้งที่ 1). ศรีเมืองการพิมพ์.
ณัฐภัสสร เดิมขุนทด, สว่างจิต สุรอมรกุล, รัชนีวรรณ ขวัญเจริญ, & ชาญวัฒน์ ชวนตันติกมล. (2565). ผลของการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้เป็นเบาหวานในผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ดีโรงพยาบาลวชิรพยาบาล. วารสารวชิรเวชสาร, 24, 1–23.
Kanfer, F. H., & Gaelick-Buys, L. (1991). Self-management methods. In F. H. Kanfer & A. P. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods (pp. 305–360). Pergamon Press.
Blum, J., Smith, R., & Williams, T. (2019). The impact of new treatments in chronic disease management. Journal of Clinical Medicine, 28(5), 459–465.
ผกากรอง ผาสุก. (2566). ผลลัพธ์ของโปรแกรมประยุกต์ไลน์เพื่อจัดการด้านยาในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
พรทิพย์ อุสาหะ, นิตยาภา นันทขว้าง, & สมพร กวงแหวน. (2566). ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองผ่านการตรวจติดตามสุขภาพทางไกล ต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับความดันโลหิต ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตได้ไม่ดี. https://chiangmaihealth.go.th/document/240919172671931666.pdf
สุพัตรา สิทธิวัง, นิตยาภา นันทขว้าง, & สมพร กวงแหวน. (2563). ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองผ่านการตรวจติดตามสุขภาพทางไกล ต่อพฤติกรรมสุขภาพและระดับความดันโลหิต ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตได้ไม่ดี. วารสารพยาบาลสาร, 47(4), 112–123.
พลัฏฐ์ วัฒนา, นภาเพ็ญ จันทขัมมา, & พรรณี ปานเทวัญ. (2565). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองร่วมกับโมบาย แอปพลิเคชันฉันชนะ เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของกลุ่มเสี่ยง จังหวัดสุโขทัย. วารสารพยาบาลตำรวจ, 14(1), 92–104.
ปัญจนีย์ ทองโปร่ง, ประพัสสร แย้มโกสุม, ศรีสุพรรณ นันทไพบูลย์, & ธวัลรัตน์ จรสระน้อย. (2568). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อ ความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิก ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ โรงพยาบาลบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 43(1), 1–16.
เนตรนภา บุญธนาพิศาน, สุภาพร แนวบุตร, & วรวรรณ์ ทิพย์วารีรมย์. (2565). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอพพลิเคชั่นไลน์ต่อพฤติกรรม สุขภาพ และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
กมลชนก เจริญวงษา, วิราพรรณ วิโรจน์รัตน์, & ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ. (2565). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความร่วมมือการรับประทานยาโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ ในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุ. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(2), 313–325.
รัฐกานต์ ขำเขียว, & ศนิกานต์ ศรีมณี. (2568). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อความรู้ และพฤติกรรมการป้องกันโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 18(2), 1–13.
วารี ไอยราคม. (2568). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการจัดการตนเอง ร่วมกับการติดตามด้วยแอพพลิเคชั่นไลน์ ต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ โรงพยาบาลทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช. Science, Technology, and Social Sciences Procedia, 2025(1), 1–14.
ปิยะพร ศิษย์กุลอนันต์, & พรสวรรค์ คําทิพย์. (2563). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองและ การติดตามด้วยแอพพลิเคชั่น LINE ต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกกำลังกายแกว่งแขน และระดับน้ำตาลในเลือดของสตรีที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์. วารสารสภาการพยาบาล, 35(2), 52–69.
วนิดา เชื้อผู้ดี. (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพและความดันโลหิต ของผู้ป่วย โรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลศรีสังวรสุโขทัย. [suspicious link removed]
ปรีชญา ตักโพธิ์. (2567). ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพผ่านแอปพลิเคชันไลน์ต่อระดับนํ้าตาลสะสมในเลือดในผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ชัชพงศ์ สมุทรอาลัย. (2567). ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพผ่านแอปพลิเคชันไลน์ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับไขมันความหนาแน่นต่ำของผู้ที่มีภาวะหัวใจขาดเลือดเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160.
กรรณิการ์ ตันติกิตติชัยกุล, ศรินรัตน์ ศรีประสงค์, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ, & สุพจน์ ศรีมหาโชตะ. (2567). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองผ่านแอปพลิเคชันไลน์ ต่อการจัดการตนเองในผู้ที่มีภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน. วารสารพยาบาล, 73(2), 12–21.
ไชยา ท่าแดง. (2563). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการรับรู้สมรรถนะแห่งตน พฤติกรรมการจัดการตนเอง ระดับน้ำตาลในเลือด และระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในอำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
