LEGAL PROBLEMS FOR THE REORGANIZATION OF DEBTORS FOR SMALL AND MEDIUM - SIZED ENTERPRISES
Keywords:
Law , Reorganization , Debtor , Small and Medium-sized Enterprises (SMEs)Abstract
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและเสนอแนวทางพัฒนากระบวนการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ โดยเฉพาะกลุ่มSMEsที่เข้าสู่กระบวนการภายใต้พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2561 แม้กฎหมายจะเปิดโอกาสให้ธุรกิจที่มีศักยภาพสามารถขอฟื้นฟูกิจการได้ แต่ยังพบช่องโหว่ที่เอื้อต่อการใช้สิทธิโดยไม่สุจริต ทั้งจากฝั่งลูกหนี้และเจ้าหนี้ รวมถึงปัญหาค่าใช้จ่ายสูงที่ทำให้ SMEs ไม่สามารถเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการได้โดยง่าย นอกจากนี้ยังพบปัญหาเมื่อศาลปฏิเสธคำร้องในภายหลัง จึงทำให้ลูกหนี้แบกรับหนี้เพิ่มโดยไม่จำเป็น จากการศึกษายังตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับความไม่ชัดเจนของบทกำหนดโทษกรณีใช้กระบวนการโดยไม่สุจริต การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษารวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากตัวบทกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกา เอกสารทางวิชาการ และเปรียบเทียบกับกฎหมายของต่างประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ประเทศญี่ปุ่น และสาธารณรัฐสิงคโปร์จึงเสนอแนวทางเพื่อปรับปรุงระบบการฟื้นฟูกิจการของไทยให้มีประสิทธิภาพ ยุติธรรม และเหมาะสมยิ่งขึ้นสำหรับ SMEs
ผลการศึกษาพบว่า กฎหมายฟื้นฟูกิจการของประเทศไทยยังมีข้อจำกัดสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ (1) ยังไม่มีหลักเกณฑ์ในการตรวจสอบความสุจริตของผู้ยื่นคำร้องขอฟื้นฟูกิจการที่ชัดเจนเช่นเดียวกับกฎหมายของสหรัฐอเมริกา (2) ต้นทุนและค่าใช้จ่ายในการดำเนินกระบวนการฟื้นฟูกิจการยังเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการเข้าถึงกระบวนการของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และ (3) ยังขาดมาตรการเฉพาะในการลงโทษหรือป้องกันการใช้สิทธิในกระบวนการฟื้นฟูกิจการโดยไม่สุจริต เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายของสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และสิงคโปร์ พบว่าประเทศดังกล่าวได้กำหนดกลไกในการตรวจสอบความสุจริต มาตรการลดภาระค่าใช้จ่าย และบทลงโทษสำหรับการใช้สิทธิโดยไม่สุจริตไว้อย่างชัดเจน อันเป็นแนวทางที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนากฎหมายฟื้นฟูกิจการของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมมากยิ่งขึ้น
ดังนั้นผู้เขียนจึงเสนอให้ปรับปรุงกฎหมายให้ชัดเจน โปร่งใส และยุติธรรม โดยควรกำหนดเกณฑ์พิสูจน์ความสุจริต ควบคุมค่าใช้จ่าย และลงโทษการใช้สิทธิในทางที่ไม่เหมาะสมเพื่อสร้างความสมดุลและเชื่อมั่นในระบบเศรษฐกิจ
References
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6523/2561. ระหว่าง ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) เจ้าหนี้ผู้ร้อง กับ บริษัท เอ็กซ์ จำกัด ลูกหนี้.
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5646/2562. ระหว่าง บริษัท เจริญยิ่ง จำกัด ลูกหนี้ กับ บริษัท บริหารสินทรัพย์ กรุงเทพพาณิชย์ จำกัด (มหาชน).
พระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2561.
พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม พ.ศ. 2543 และที่แก้ไขเพิ่มเติม.
วันเฉลิม อินสุวรรณโร. (2561). ปัญหากฎหมายกรณีการฟื้นฟูกิจการตามพระราชบัญญัติล้มละลายและฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ พ.ศ. 2483 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง, กรุงเทพมหานคร.
สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.). (2566). รายงานสถานการณ์วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ปี 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. สืบค้นจาก https://www.sme.go.th
เอื้อน ขุนแก้ว. (2566). กฎหมายฟื้นฟูกิจการ (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพมหานคร: วิญญูชน.
Asian Business Law Institute. (2020). Corporate restructuring regimes in Asia-Pacific. Singapore: Asian Business Law Institute.
Baird, D. G. (1986). The uneasy case for corporate reorganizations. The Journal of Legal Studies, 15(1), 127–147. https://doi.org/10.1086/467805
Baird, D. G. (2014). Elements of bankruptcy (6th ed.). New York, NY: Foundation Press.
Beck, T., & Demirguc-Kunt, A. (2006). Small and medium-size enterprises: Access to finance as a growth constraint. Journal of Banking & Finance, 30(11), 2931–2943. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2006.05.009
Civil Rehabilitation Act of Japan (Act No. 225 of 1999). Japan.
Ehmke, D., Gant, J. L., Boon, G. J., Langkin, L., & Madaus, S. (2019). The convergence of international insolvency standards: A close look at SME insolvency frameworks. International Insolvency Review, 28(3), 356–378. https://doi.org/10.1002/iir.1354
Financial Services Agency. (2022). Guidelines for business revitalization, etc. of small and medium-sized enterprises. Tokyo: Financial Services Agency.
Ginsberg, R. E., Martin, R. D., & Kelley, D. V. (2020). Insolvency and restructuring under Japanese law. New York, NY: LexisNexis.
Ho, L. C. (2021). Cross-border debt restructuring. Singapore: LexisNexis.
Insolvency, Restructuring and Dissolution Act 2018 (Singapore). Singapore.
Jackson, T. H. (1986). The logic and limits of bankruptcy law. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Jackson, T. H. (2001). The logic and limits of bankruptcy law (Reprint ed.). Cambridge, MA: Harvard University Press.
Loo, W. L. (2019). The pre-packaged rehabilitation scheme: Lessons for Singapore from international practices. Singapore Academy of Law Journal, 31, 455–489.
Morrison, E. R., & Saavedra, B. (2021). Bankruptcy's role in mitigating the economic injury of theCOVID-19 pandemic on SMEs. Journal of Corporate Law Studies, 21(1), 201–230.
Small Business Reorganization Act of 2019, Pub. L. No. 116-54. United States.
United States Bankruptcy Code, 11 U.S.C. §§ 1112(b), 1129(a)(3). United States.
Warren, E. (1987). Bankruptcy policy. The University of Chicago Law Review, 54(3), 775–814.
Wood, P. R. (2007). Principles of international insolvency (2nd ed.). London: Sweet & Maxwell,4
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Local Management and Development Pibulsongkram Rajabhat University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น
