ทวารวดี : มิติทางความเชื่อและศาสนา

บทคัดย่อ

ทวารวดีเป็นอาณาจักรโบราณในดินแดนประเทศไทยก่อนสมัยสุโขทัย มีความหมายว่า เป็นปากประตูทางการค้า และเป็นชื่อเมืองของพระกฤษณะในมหากาพย์มหาภารตยุทธ กำหนดอายุอยู่ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 12-16 เมืองที่เชื่อว่าเป็นศูนย์กลางมี 3 แห่ง คือ เมืองโบราณนครปฐม เมืองโบราณอู่ทอง และเมืองโบราณศรีเทพ คนในอาณาจักรแห่งนี้ นับถือวิญญาณนิยม เหมือนคนทั่วไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ศาสนาพราหมณ์ พระพุทธศาสนาเถรวาท และมหายาน โดยที่ศิลปกรรมในทางพระพุทธศาสนาในระยะแรกเหมือนกับต้นแบบคือศิลปะคุปตะของอินเดีย ต่อมาได้พัฒนามาเป็นแบบแผนของทวารวดีเองอย่างแท้จริงในราวพุทธศตวรรษที่ 13-15