แนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน และปัญหาของการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา และ 2) เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครู และผู้บริหารที่ปฏิบัติงานในกลุ่มบริหารงานงบประมาณของสถาน ในปีการศึกษา 2564 จำนวน 12 สถานศึกษา สถานศึกษาละ 7 คน จำนวน 84 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามชนิดมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน

          ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจุบันการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด พบว่า การตรวจสอบ ติดตาม ประเมินผล และรายงานผลการใช้เงินและผลการดำเนินงาน รองลงมา คือ การบริหารบัญชี ส่วนรายการที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การจัดทำและเสนอของบประมาณ 2) ปัญหาการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด พบว่า การบริหารพัสดุและสินทรัพย์ รองลงมา คือ การจัดทำและเสนอของบประมาณ ส่วนรายการที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ การระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา และ 3) แนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษามัธยมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา คือ ด้านการจัดทำและเสนอของบประมาณ ดังนี้ สถานศึกษาควรมีการแต่งตั้งกรรมการวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และการจัดทำข้อมูลสารสนเทศ การจัดลำดับความสำคัญของปัญหา การกำกับ ติดตาม และสรุปผลการประเมินโครงการ ด้านการจัดสรรงบประมาณ ดังนี้ สถานศึกษาควรมีการจัดทำรายละเอียดของแผนปฏิบัติการประจำปีให้สอดคล้องกับ วงเงินงบประมาณที่ได้รับจัดสรร ควรดำเนินการโดยมีการวิเคราะห์สภาพปัญหาภายใน จุดอ่อน จุดแข็งของสถานศึกษา และนำข้อมูลมาดำเนินการจัดทำแผนปฏิบัติการประจำปี ร่วมถึงควรปรับปรุงกรอบงบประมาณรายจ่ายที่ได้รับการจัดสรรให้สอดคล้องกับวงเงินงบประมาณที่ได้รับการอนุมัติ  ด้านการตรวจสอบ ติดตาม ประเมินผล และรายงานผลการใช้เงินและผลการดำเนินงาน ดังนี้ สถานศึกษาควรมีการจัดทำแผนการตรวจสอบ ติดตามและป้องกันความเสี่ยง สำหรับโครงการที่มีความเสี่ยงสูงในการใช้งบประมาณของสถานศึกษาให้มีการนำเสนอรายงานการใช้งบประมาณทุกครั้งเมื่อเสร็จสิ้นโครงการ ในรูปแบบ PDCA ด้านการระดมทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา ดังนี้ สถานศึกษาควรมีการจัดหารายได้โดยขอบริจาคจากผู้ปกครองนักเรียน ในการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมมอบทุนการศึกษา กิจกรรมชมรมศิษย์เก่า กิจกรรมช่วยน้อง กิจกรรมผ้าป่า งานการกุศลต่าง ๆ และสถานศึกษาควรมีกองทุนสวัสดิการเพื่อการศึกษา ด้านการบริหารการเงิน ดังนี้ ผู้บริหารสถานศึกษาควรสร้างความตระหนัก และมีมาตรการให้แก่บุคลากรเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า และควรมีการตรวจความเรียบร้อยของระบบบัญชีทางการเงินของสถานศึกษาว่าจัดทำรายการถูกต้อง การใช้เงินตามโครงการและทำเวลาที่กำหนดหรือไม่ เจ้าหน้าที่ต้องมีความซื่อตรง เสียสละต่อการดำเนินการเบิกจ่ายเงินงบประมาณไปตามระเบียบ ด้านการบริหารบัญชี ดังนี้ สถานศึกษาควรมีเจ้าหน้าที่ที่มีความรู้ความสามารถด้านบัญชีโดยตรง การจัดทำบัญชีของสถานศึกษาให้ถูกต้องตามหลักการบริหารบัญชีขอลภาครัฐ และใช้เครื่องมือที่ทันสมัยอำนวยความสะดวกในการบริหารจัดการการบัญชี และควรมีการตรวจสอบ ติดตามการจัดทำบัญชี อย่างสม่ำเสมอ  และด้านการบริหารพัสดุและสินทรัพย์ ดังนี้ สถานศึกษาควรมีการจัดทำระเบียบการใช้ทรัพย์สินของสถานศึกษาให้เป็นปัจจุบัน ผู้บริหารสถานศึกษา ควรสร้างความตระหนัก และมีมาตรการให้แก่บุคลากรเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า มีการควบคุม ติดตาม ตรวจสอบ การใช้ทรัพยากร อย่างชัดเจน และสม่ำเสมอทุก ๆ ปี