การพัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครู ระดับชั้นมัธยมศึกษา สังกัดคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคกลาง : การทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของการวัดตามประสบการณ์การทำงาน

ผู้แต่ง

  • สิริกมล มงคลยศ มหาวิทยาลัยศิลปากร
  • พิทักษ์ สุพรรโณภาพ มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม, การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน, การทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของการวัด

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครู 2) ตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครูที่พัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) ทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครูระหว่างประสบการณ์การทำงานของครูที่แตกต่างกัน โดยดำเนินการวิจัย 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อกำหนดกรอบแนวคิดทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมและสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และตอนที่ 2 การตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครูกับข้อมูลเชิงประจักษ์และการทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมระหว่างกลุ่มที่มีประสบการณ์การทำงานตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และกลุ่มที่มีประสบการณ์การทำงานต่ำกว่า 10 ปี กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูระดับชั้นมัธยมศึกษา สังกัดคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตภาคกลาง จำนวน 810 คน โดยใช้การสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงบรรยายและสถิติเชิงอ้างอิง ประกอบด้วย ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าความเบ้ ค่าความโด่ง สัมประสิทธิ์การกระจาย การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สอง และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างกลุ่มพหุโดยใช้โปรแกรมLISREL

ผลการวิจัยพบว่า

  1. ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครู ระดับชั้นมัธยมศึกษา ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ 15 ตัวบ่งชี้ ดังนี้ 1) องค์ประกอบด้านการเอาใจใส่ ประกอบด้วย 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ช่างสังเกต มองเห็นปัญหา และคิดแตกต่าง 2) องค์ประกอบด้านการถ่ายทอดจินตนาการ ประกอบด้วย 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ทักษะการสื่อสารที่ดี การจัดการข้อมูลที่ซับซ้อน และสร้างความคิดรวบยอด 3) องค์ประกอบด้านการร่วมมือกับผู้อื่น ประกอบด้วย 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ การทำงานเป็นทีม การรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และการนำแนวคิดมาประยุกต์ใช้ 4) องค์ประกอบด้านการทดลอง ประกอบด้วย 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ นักทดลอง นักแก้ปัญหา และมีกระบวนการสรุปองค์ความรู้ 5) องค์ประกอบด้านความละเอียดในการทำความเข้าใจข้อมูลและการเชื่อมโยง ประกอบด้วย 3 ตัวบ่งชี้ ได้แก่ ความละเอียดรอบคอบ ทักษะการเชื่อมโยง และความสามารถในการตีความ
  2. โมเดลตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครู มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยพิจารณาจากค่า Chi-Square = 69.611, df = 54, p = .075, GFI = .989, AGFI = .975, RMR = .005, RMSEA = .019
  3. โมเดลตัวบ่งชี้ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมสำหรับครู มีความไม่แปรเปลี่ยนของรูปแบบโมเดลระหว่างกลุ่มที่มีประสบการณ์การทำงานตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป และกลุ่มที่มีประสบการณ์การทำงานต่ำกว่า 10 ปี แต่มีความแปรเปลี่ยนของค่าน้ำหนักองค์ประกอบของตัวบ่งชี้แต่ละตัว

เอกสารอ้างอิง

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2558) เปิดประตูสู่อาเซียนด้วยการคิดเชิงนวัตกรรมอย่างสร้างสรรค์. จุลสาร ป.ป.ช. “สุจริต”. 15(55) : 43-45.

คณะกรรมการกองบริหารงานวิจัยและประกันคุณภาพการศึกษา. (2560). Thailand 4.0 โมเดลขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ความมั่งคั่ง มั่นคง และยั่งยืน. กรุงเทพฯ: กองบริหารงานวิจัยและประกันคุณภาพการศึกษา.

จุฑารัตน์ บันดาลสิน. (2557) การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์สู่นวัตกรรมการบริการพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก. 15(3) : 9-17.

ชัยณรงค์ วงศ์ธีรทรัพย์. (2557). ถอดรหัสแนวคิด เพื่อชีวิตที่มีคุณค่า. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

เนาวนิตย์ สงคราม. (2557) การสร้างนวัตกรรมเปลี่ยนผู้เรียนให้เป็นผู้สร้างนวัตกรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เพลินจิต กิตติยงวิวัฒน์. (2563). การสร้างเครือข่ายการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษา (STEM) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดเพชรบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 10. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.

วิจารณ์ พานิช. (2555). การศึกษาไทย 2552-2553 สู่เส้นทางแห่งอาจารย์บูชา “ครูเพื่อศิษย์” ส.ค.ส. 2553. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เพื่อสังคม.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2555) แนวคิดเชิงนวัตกรรม สำหรับการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 4(2) : 117-128.

สุพรรณี อาวรณ์ และแก้วเวียง นำนาผล. (2557) การพัฒนาครูในการจัดการเรียนรู้ด้านการคิดวิเคราะห์โรงเรียนผาน้ำทิพย์วิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 27. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย พิชญทรรศน์. 9(2) : 56-61.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2558). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ.2560-2564. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2562). วิสัยทัศน์ พันธกิจ ของสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2566. เข้าถึงได้จาก http://www.vec.go.th/

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาชาติ พ.ศ.2560-2579. กรุงเทพฯ: บริษัทพริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

Amelink, C., Fowlin, J., & Scales, G. (2013). Defining and Measuring Innovative Thinking Among Engineering Undergraduates. 120thASEE Annual Conference and Exposition,June 22-23 (1-5). Atlanta: American Society for Engineering Education.

Australian Government. (2009). The Australian Government Quality Teacher Programme Strategic Plan 2006-2009. Canberra: Parliament of the Commonwealth of Australia.

Australian National Training Authority (ANTA). (2001). Innovation: Ideas That Work for Trainers of Innovation at Work Skills. Brisbane: Australian National Training Authority.

Ekanem, A. (2018) The Power of Positive, Creative and Innovative Thinking. [Online]. Retrieved June 20, 2021, from https://www.amazon.com/Power-Positive-Creative- Innovative-Thinking/dp/1542667968.

Horth, D., and Buchner, D. (2014). Innovation Leadership: How to use innovation to lead effectively, work collaboratively and drive results. London: Center for Creative Leadership.

Johnston R.E. and Bate J.D. (2013). The power of strategy innovation: A new way of linking creativity and strategic planning to discover great business opportunities. New York: Amacom.

Lee, C., & Benza, R. (2015). Teaching Innovation Skills: Application of Design Thinking in a Graduate Marketing Course. Business Education Innovation Journal 7 (1) : 43-50.

Maxwell, J. C. (2009). How successful people think: Change your thinking, change your life. London: Hachette UK.

Miller, W. C., Couger, J. D. and L.F. Higgins. (1996). Person : Innovation styles profile of IS personnel VS other occupation. Creative lnnovation Management 5 (4) : 226-233.

Miller A. and Dess G.G. (1996). Strategic Management. New York: McGraw-Hill.

Weiss, D. S. and Legrand, C. (2011). Innovative intelligence: The art and practice of leading sustainable innovation in your organization. New York: John Wiley & Sons.

Wheeler, J. (1998). The Power of Innovative Thinking: Let New Ideas Lead You to Success. New York: Career Press Inc.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-01-08

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย