ชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลาในยุคโลกาภิวัตน์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลาในยุคโลกาภิวัตน์ พบว่า ชุมชนย่านเมืองเก่ามีประวัติความเป็นมายืนยาวกว่า 200 ปี  มีอาคารเก่าแก่หลากหลายรูปแบบของสถาปัตยกรรมเรียงรายสองข้างถนนนครนอก ถนนนครใน และถนนนางงาม ถนนนครนอกซึ่งอยู่ติดกับฝั่งทะเลสาบ มีท่าเทียบเรือที่สำคัญในการขนส่งสินค้า  มีโรงสีข้าวขนาดใหญ่ เรียกว่า “หับ โห้ หิ้น” คนสงขลาเรียกว่า  “โรงสีแดง” ส่วนถนนนางงาม เดิมชื่อ “ถนนเก้าห้อง” เพราะมีบ้านเรือนเพียงเก้าห้องเท่านั้น ถนนสายนี้เปรียบเสมือนหัวใจของย่านเมืองเก่าสงขลา  ในอดีตเมืองเก่าสงขลามีการค้าขายกับชาวจีน  ย่านนี้จึงเป็นศูนย์กลางของเศรษฐกิจที่รุ่งเรือง เพราะสะดวกในการขนส่งสินค้าทางทะเล แต่เมื่อมีการพัฒนาการขนส่งจากทางน้ำเป็นทางบก พร้อมกับการพัฒนาเมืองหาดใหญ่ให้เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจของภาคใต้  ทำให้ย่านชุมชนเมืองเก่าเริ่มซบเซา มีการอพยพย้ายถิ่นไปทำการค้าขายที่เมืองหาดใหญ่แทน  อาคารบ้านเรือนถูกทิ้งจนกระทั่งปี 2552 กลุ่มคนที่มีจิตสำนึกรักท้องถิ่น ต้องการฟื้นฟูย่านเมืองเก่าให้กลับมารุ่งเรืองอีกครั้ง   จึงได้พัฒนาและปรับเปลี่ยนชุมชนให้ก้าวทันยุคมากขึ้น ภายใต้ชื่อ “ภาคีคนรักเมืองสงขลา” ได้ร่วมกันขับเคลื่อน โดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยเก็บรวบรวมข้อมูล ประชาสัมพันธ์กิจกรรมต่าง ๆ ของชุมชน ผ่านสื่อสังคมออนไลน์ทั้งเฟซบุ๊กและไลน์ในการพัฒนาชุมชนในย่านเมืองเก่า จึงทำให้มีการเปลี่ยนแปลงไปในมิติของวัฒนธรรม สังคม เศรษฐกิจ การเมือง อย่างรวดเร็ว จนปัจจุบันชุมชนย่านเมืองเก่าสงขลาเป็นต้นแบบชุมชนแห่งการอนุรักษ์และเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของภาคใต้