ยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของขบวนการทางสังคมและการเคลื่อนไหว ของพรรคการเมืองในรัฐสภา

ผู้แต่ง

  • ชัชวาลย์ โชติโก คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย นครปฐม ประเทศไทย
  • พระพนมศักดิ์ กตสกฺโก คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย นครปฐม ประเทศไทย
  • พระอภิรักษ์ ปภาโส คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย นครปฐม ประเทศไทย
  • พระวิศวะ วรวิชฺโช คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย นครปฐม ประเทศไทย

คำสำคัญ:

พรรคการเมือง, ขบวนการทางสังคม, ยุทธวิธีการเคลื่อนไหว, ประชาธิปไตยไทย

บทคัดย่อ

            บทความวิชาการฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทและยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของพรรคการเมืองไทยภายใต้บริบทของระบบรัฐสภาและการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในยุคดิจิทัล โดยวิเคราะห์จากแนวคิด ทฤษฎี และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษา พบว่า พรรคการเมืองทำหน้าที่เป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพของประชาธิปไตย โดยเป็นตัวกลางเชื่อมโยงเจตจำนงของประชาชนสู่การตัดสินใจเชิงนโยบาย ในปัจจุบันพรรคการเมืองไทยได้พัฒนาบทบาทจากการเป็นเพียงกลไกเลือกตั้งสู่การเป็นส่วนหนึ่งของ “ขบวนการทางสังคม” (Social Movement) เพื่อรับมือกับข้อจำกัดเชิงโครงสร้างและรัฐธรรมนูญ ยุทธวิธีที่สำคัญประกอบด้วยการใช้พื้นที่สาธารณะใหม่ผ่านสื่อสังคมออนไลน์เพื่อระดมมวลชน และการใช้กลไกการยุบสภาเป็นเครื่องมือสร้างความชอบธรรมทางการเมืองใหม่เมื่อเกิดวิกฤตศรัทธา ข้อเสนอแนะจากการศึกษาเน้นย้ำถึงการสร้างความเป็นสถาบันของพรรคการเมืองที่โปร่งใส และการเปิดพื้นที่ให้การเคลื่อนไหวภาคประชาชนดำเนินไปภายใต้กรอบของกฎหมายและสิทธิมนุษยชนเพื่อความมั่นคงของประชาธิปไตยในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

เกษียร เตชะพีระ. (2554). อนุรักษ์นิยม ใน การเมืองไทยร่วมสมัย. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2542). ขบวนการทางสังคมรูปแบบใหม่/ขบวนการประชาธิปไตยในไทย. วิภาษา.

ณัฐฐินนท์ นันทะเสนา. (2563). ยุทธวิธีการเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มฟื้นฟูประชาธิปไตย. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. https://so03.tcithaijo.org/index.php/vujssh /article/view/246473

ธนากรณ์ อินทร. (2564). การสื่อสารผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในการเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นลินา ไชยะ. (2562). การเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ในยุคดิจิทัล: กรณีศึกษากิจกรรมวิ่งไล่ลุง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ประภาส ปิ่นตบแต่ง. (2552). กรอบแนววิเคราะห์การเมืองแบบขบวนการทางสังคม. สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ. (2566). ว่าด้วยพรรคการเมือง (ฉบับที่ 2). https://share.google/9GkYPPLXjIjSWA6xn

วราพร ดำจับ. (2562). สื่อสังคมออนไลน์กับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. https://search.tci-thailand.org/article.html? b3BlbkF ydGljbG UmaWQ9NTY2MDc2

วรารัตน์ ทักษิณวราจาร. (2554). สื่อใหม่กับการเคลื่อนไหวทางการเมือง. ใน การเมืองไทยร่วมสมัย. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

วิวัฒน์ เอี่ยมไพวัน. (2544). สถาบันการเมืองและพรรคการเมือง. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วุฒิพร ลิ้มวราภัส. (2562). การสื่อสารทางการเมืองผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในการเคลื่อนไหวทางการเมืองของกลุ่มคนรุ่นใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ทินพันธ์ นาคะตะ. (2543). การเมือง การวิเคราะห์เชิงระบบ. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2569). คณะกรรมการการเลือกตั้ง. https://www.ect.go.th/ect_th/th/main.

เองเกิลส์, ฟ. (2564). สังคมนิยม: จากเพ้อฝันสู่ปัญญา. (ต้นฉบับพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1880).

McAdam, D. (1983). Tactical Innovation and the Pace of Insurgency. American Socio logical Review, 48(6), 735-754. https://doi.org/10.2 307./2095322.

Thai PBS. (2569). รู้จักกลไกการ “ยุบสภา”. https://www. thaipbs.or.th/now/content/3107

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-22