ยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของขบวนการทางสังคมในประเทศไทย: กรณีศึกษาการเคลื่อนไหวของเยาวชน
คำสำคัญ:
เยาวชน, ขบวนการทางสังคม, การเคลื่อนไหวทางการเมือง, การกระทำแบบตรรกะเชื่อมโยง, สื่อสังคมออนไลน์บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทและยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของขบวนการทางสังคมในประเทศไทยซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวของเยาวชน” การศึกษาวิจัยเรื่องยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของพรรคการเมืองไทยภายใต้บริบทระบบรัฐสภาและการเปลี่ยนแปลงทางสังคมยุคดิจิทัล พบว่า บทบาทของพรรคการเมืองและขบวนการทางสังคมถูกขับเคลื่อนผ่านกระบวนการจัดการปัญหาอย่างเป็นระบบด้วยการคิดเชิงตรรกะ เพื่อกำหนดแนวทางและขั้นตอนการแก้ปัญหาที่มุ่งเน้นผลลัพธ์ภายใต้ทรัพยากรที่จำกัด โดยมีองค์ประกอบสำคัญคือการวิเคราะห์โครงสร้างโอกาสทางการเมือง ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมภายนอกที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของการเคลื่อนไหว ในบริบทของประเทศไทยช่วงปี พ.ศ. 2557-2564 พบว่าโครงสร้างทางการเมืองมีความเป็นเอกภาพและมีเสถียรภาพสูงจากการวางรากฐานผ่านรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 โดยเฉพาะมาตรา 65 ที่กำหนดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศ ส่งผลให้พรรคการเมืองต้องแสดงบทบาททั้งในฐานะกลุ่มกดดัน เพื่อบีบบังคับหรือจูงใจให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนโยบายรัฐให้เป็นประโยชน์แก่กลุ่มตน และการปรับยุทธวิธีเข้าสู่การสื่อสารทางการเมืองในยุคดิจิทัลผ่านแนวคิดสื่อใหม่ ที่มีลักษณะการสื่อสารแบบ “จากคนสู่คน” ซึ่งช่วยให้ประชาชนเข้าถึงและเผยแพร่เนื้อหาได้อย่างเป็นอิสระผ่านเครือข่ายออนไลน์ เช่น การใช้แฮชแท็กเพื่อระดมกำลังทางการเมือง ยุทธวิธีเหล่านี้มีลักษณะเป็น “การกระทำแบบตรรกะเชื่อมโยง” ที่ช่วยให้ขบวนการเคลื่อนไหวสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดของพื้นที่และเวลา อีกทั้งยังช่วยสร้างปริมณฑลสาธารณะ ในการถกเถียงและวิพากษ์วิจารณ์ประเด็นที่เป็นความสนใจส่วนรวมได้อย่างเสรี อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางการต่อสู้ทางอุดมการณ์ภายใต้อำนาจอธิปไตยที่เป็นของปวงชนชาวไทยตามมาตรา 3 ของรัฐธรรมนูญ พรรคการเมืองยังต้องเผชิญกับความท้าทายจากกลไกทางเศรษฐศาสตร์การเมืองที่พยายามจำกัดการรับรู้ของประชาชนให้อยู่ในกรอบคิดของชนชั้นนำ ยุทธวิธีการเคลื่อนไหวของพรรคการเมืองไทยจึงเป็นการประสานกันระหว่างการเคลื่อนไหวตามกรอบกฎหมายในระบบรัฐสภาและการสร้างพื้นที่ทางเลือกผ่านสื่อดิจิทัลเพื่อสร้างความชอบธรรมในการนำเสนอนโยบายสู่สังคม
เอกสารอ้างอิง
กนกรัตน์ เลิศชูสกุล. (2564). สงครามเย็น (ใน) ระหว่างโบว์ขาว. มติชน
กนกรัตน์ เลิศชูสกุล. (2567). ผลกระทบ ผลสะเทือน และสิ่งที่ตามมา ขบวนการเคลื่อนไหวคนรุ่นใหม่ปี 2563-2564 ต่อการเมืองและสังคมไทย. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 54(2), 288-317
ณัฐพล ตันตระกูลทรัพย์. (2566). สื่อสังคมออนไลน์กับการประท้วง: กรณีศึกษาแฟลชม็อบนักเรียนนักศึกษาไทย ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ 2563. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 19(1), 163-197.
บุญเลิศ วิเศษปรีชา. (2563). แฟลชม็อบ จุดเริ่มต้นของการต่อสู้. https://www.thaipost.net/main/detail/59111
อนุสรณ์ อุณโณ และคณะ. (2566). ขบวนการเยาวชนไทยในบริบทสังคมและการเมืองร่วมสมัย. แสงดาว.
เอกพลณัฐ ณัฐพันธนันท์. (2566). ขบวนการทางสังคม เดินข้ามพรมแดนบนเส้นทางวิชาการและงานเคลื่อนไหวในวาระ 60 ปี ประภาส ปิ่นตบแต่ง. เรือนแก้วการพิมพ์.
Bennett, W. L., & Pfetsch, B. (2018). Rethinking political communication in a time of disrupted public spheres. Journal of Communication, 68(2), 243-253.
Castells, M. (2015). Network of outrage and hope: Social movement in internal age (2nd ed., enlarged and updated). Polity Press.
Curran, J. (2002). Media and power. Routledge.
Curran, J. (2005). What democracy requires of the media. In G. Overholser & K. H. Jamieson (Eds.), The institutions of American democracy: The press. Oxford University Press.
Curran, J. (2002). Media and power. Routledge.
Dahl, R. A. (1998). On democracy. Yale University Press.
Diamond, L. (2010). Liberation technology. Journal of Democracy, 21(3), 69-83. https://doi.org/10.1353/jod.0.0190
Goodwin, J., & Jasper, J. M. (1999). Caught in a winding, snarling vine: The structural bias of political process theory. Sociological Forum, 14(1), 27-54.
Jost, J. T., Barberá, P., Bonneau, R., Langer, M., Metzger, M., Nagler, J., & Tucker, J. A. (2018). How social media facilitates political protest: Information, motivation, and social networks. Political Psychology, 39(1), 85-118.
Koopmans, R. (1999). Political. Opportunity. Structure. Some splitting to be done. Sociological Forum, 14(1), 93-105.
McAdam, D., Tarrow, S., & Tilly, C. (2001). Dynamics of contention. Cambridge University Press.
McCargo, D. (2021). “Disruptors’ dilemma? Thailand’s 2020 gen Z protests” Critical Asian Studies. Critical Asian Studies.
Noble, S. U. (2018). Algorithms of oppression: How search engines reinforce racism. In Algorithms of oppression. New York university press.
Porta, D. (2014). Mobilizing for democracy comparing 1989 and 2011. Oxford University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตสิรินธรราชวิทยาลัย และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
