การเพิ่มประสิทธิภาพการสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศด้วยคำสำคัญร่วมกับหัวเรื่อง

Main Article Content

นภัสกร กรวยสวัสดิ์
แกมกาญจน์ สมประเสริฐศรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการใช้คำสำคัญและหัวเรื่องในการสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุด เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เอกสาร เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลคือ แบบวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า คำสำคัญและหัวเรื่องต่างก็มีความสำคัญกับการสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศ แต่ผู้ใช้ส่วนใหญ่เลือกสืบค้นโดยใช้ทางเลือกคำสำคัญมากที่สุด แม้จะได้ผลลัพธ์มากแต่มีรายการที่ตรงกับความต้องการของผู้ใช้น้อยกว่าการสืบค้นจากหัวเรื่อง 2) พัฒนาแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศด้วยคำสำคัญร่วมกับหัวเรื่อง เป็นการวิจัยเชิงทดลอง ใช้แบบจำลอง Word2Vec สร้างการฝังคำในการหาหัวเรื่องที่มีความคล้ายคลึงกับคำค้น ผลการวัดประสิทธิภาพของการสืบค้นโดยคำนึงถึงการจัดลำดับผลลัพธ์ พบว่า การสืบค้นโดยใช้คำสำคัญร่วมกับหัวเรื่องด้วยแบบจำลอง Word2Vec ให้ประสิทธิภาพสูงกว่าการสืบค้นโดยใช้คำสำคัญ ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศด้วยคำสำคัญร่วมกับหัวเรื่องแบบอัตโนมัติ เพื่อช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่ตรงกับความต้องการของผู้ใช้มากที่สุด

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

Aklouche, B., Bounhas, I., & Slimani, Y. (2018). Query Expansion Based on NLP and Word Embeddings (pp.1-7). The 27th Text REtrieval Conference (TREC 2018). Gaithersburg, Maryland, USA.

Baeza-Yates, R. & Ribeiro-Neto, B. (2011). Modern information retrieval the concepts and technology behind search (2nd ed.). Harlow: Pearson.

Buettcher, S., Clarke, C.L.A. & Cormack, G.V. (2010). Information retrieval: implementing and evaluation search engines. Cambridge: MIT Press.

Cabanac, G, et al., (2016). Joint workshop on bibliometric-enhanced information retrieval and natural language processing for digital libraries (BIRNDL 2016)(pp.299-300). 2016 IEEE/ACM JointConference on Digital Libraries (JCDL).

Cheysiri, P. (2000). Student Usage of Online Public Access Catalog Service : A Study at Ramkhamhaeng University (Master’s thesis). Ramkhamhaeng University, Thailand. [In Thai]

Halder, S. N. (2021). Empirical Study on Subject-Based Information Retrieval with Special

Reference to Bengali Documents. Journal of Library and Information Science, 15(2), 130-139.

Han, J., Kamber, M., & Pei, J. (2012). Data Mining: Concepts and Techniques. Amsterdam: Morgan Kautmann.

Informatic Innovation Center of Excellence. Walailak University. (2019). OPAC&Utility. Retrieved from https://www.lib.buu.ac.th/KM/wp-content/uploads/2020/06/User-Doc-OPAC-Manual-Ultimate-1-May-2019.pdf [In Thai]

[Information Technology for Works] เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการจัดการอาชีพ. (2017). Retrieved from http://avangerthefor.blogspot.com/2017/06/33.html [In Thai]

Intraprapan, C. (2014). Optimization of Information Retrieval Using ThaiWordNet. Retrieved from https://research.kpru.ac.th/sac/fileconference/7672018-05-11.pdf [In Thai]

Intraprapan, C. & Kesorn, K. (2014). Ontology-based Technique for Cross-Language (Thai-English) Information Retrieval. Information Technology Journal, 10(1), 21-30. [In Thai]

Jutopama, S. (2007). Using Service on Information Retrieval Through OPAC System of Burirum Rajabhat University Students. Retrieved from http://dspace.bru.ac.th/xmlui/bitstream/handle/123456789/3284/2549-research-Siranee.J.pdf?sequence=2&isAllowed=y [In Thai]

Kruaysawat, N. (2016). Integating folksonomy concept in building subject heading for information resources in the fields of Business administration and economics. (Doctoral dissertation). Khon Kaen University, Thailand. [In Thai]

Kruaysawat, N., Manmart, L., & Kabmala, M. (2018). Users’s Behavior In Accessing and Using Key Words to Retrive Business and Economic Information. Journal of Information Science, 36(1), 69–108. [In Thai]

Lertmahakiat, W. & Mingkwan, A. (2010). The Innovation of Multiple Relations Information Retrieval. The Journal of KMUTNB, 20(3), 514-523. [In Thai]

Mikolov, T., Corrado, G., Chen, K., & Dean, J. (2013). Efficient Estimation of Word Representations in Vector Space (pp.1-12). Proceedings of the International Conference on Learning Representations.

Nimsomboon, N. (2018). การกำหนดคำสำคัญ [Using keyword]. Retrieved from http://203.131.219.167/km2559/2018/06/12/การกำหนดคำสำคัญ-keyword/ [In Thai]

Ouantrai, S. (2008). The Use of Web Online Public Access Catalog of Undergraduate Students, Khon Kaen University (Master’s thesis). Khon Kaen University, Thailand. [In Thai]

Panommit, P., Arayaphan, W., & Julrode, P. (2017). Retrieving and Accessing to the Knowledge of Lanna Textiles from Information Resources in the Upper Northern Thailand. Veridian E-Journal, Silapakorn, 10(3), 1545-1559. [In Thai]

Shera, J.H. & Egan, M. E. (1956). The classified catalog : basic principles and practices. Chicago: American Library Association.

Sriwantan, P. & Arayaphan, W. (2022). Storage and Retrieval of Lanna Information Resources at the Institutes of Information Services in the Upper North of Thailand. Journal of LiberalArts Maejo University,10(1), 42-66. [In Thai]

TaKham, T., Kabmala, M., & Manmart, L. (2016). Scholar and Researchers’ Behavior in Retrieving. Journal of Information Science, 34(1), 54-93. [In Thai]

Yu, W. & Chen, J.(2020). Enriching the library subject headings with folksonomy. The Electronic Library, 38(2), 297-315.