สมรรถนะของนักสารสนเทศที่ตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงาน ในยุคดิจิทัล

Main Article Content

ศรัณย์ลิตา โชติรัตน์
นวพล แก้วสุวรรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ทักษะและสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับแรงงานด้านสารสนเทศในยุคดิจิทัลที่สถานประกอบการต้องการในการปฏิบัติงานด้านสารสนเทศของหน่วยงานหรือองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน 2) วิเคราะห์ความต้องการของตลาดแรงงานตำแหน่งบรรณารักษ์และนักสารสนเทศ และโอกาสในการพัฒนาบุคลากรด้านสารสนเทศเพื่อตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงของยุคดิจิทัล และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการแรงงานในตำแหน่งบรรณารักษ์ นักสารสนเทศในยุคดิจิทัล โดยใช้แบบสอบถามกับกลุ่มหัวหน้างาน ผู้ปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ จำนวน 100 คน และวิธีสนทนากลุ่มด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับคณาจารย์ที่สอนในหลักสูตรทางด้านสาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ บรรณารักษศาสตร์และการจัดการสารสนเทศ จากสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาและบรรณารักษ์นักสารสนเทศ จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามด้วยค่าสถิติ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์ประเด็นเนื้อหาและการจำแนกหมวดหมู่ ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะด้านคุณลักษณะบุคคล ถือเป็นสมรรถนะหลักสำคัญในระดับมากที่สุด (equation= 4.74) รองลงมาคือ สมรรถนะทักษะทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัล (equation= 4.50) ทักษะทางวิชาชีพบรรณารักษ์ (equation= 4.46) และสมรรถนะด้านความรู้ทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัล (equation= 4.44) ตามลำดับ ผลจากการวิจัยสามารถสะท้อนให้เห็นว่าหลักสูตรและสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาทางด้านสารสนเทศ ควรเน้นกระบวนการเรียนรู้ที่ทั้งความรู้ในวิชาชีพทางด้านบรรณารักษศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัลควบคู่กันไป นอกจากนี้ทักษะการสื่อสารและคุณลักษณะบุคคลถือเป็นสมรรถนะสำคัญที่สถานประกอบการและผู้ปฏิบัติงานด้านสารสนเทศตระหนักถึงและให้ความสำคัญต่อสมรรถนะของนักสารสนเทศในยุคดิจิทัลในระดับมากที่สุดการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ทักษะและสมรรถนะที่จำเป็นสำหรับแรงงานด้านสารสนเทศในยุคดิจิทัลที่สถานประกอบการต้องการในการปฏิบัติงานด้านสารสนเทศของหน่วยงานหรือองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน 2) วิเคราะห์ความต้องการของตลาดแรงงานตำแหน่งบรรณารักษ์และนักสารสนเทศ และโอกาสในการพัฒนาบุคลากรด้านสารสนเทศเพื่อตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงของยุคดิจิทัล และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาให้สอดคล้องกับความต้องการแรงงานในตำแหน่งบรรณารักษ์ นักสารสนเทศในยุคดิจิทัล โดยใช้แบบสอบถามกับกลุ่มหัวหน้างาน ผู้ปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ จำนวน 100 คน และวิธีสนทนากลุ่มด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างกับคณาจารย์ที่สอนในหลักสูตรทางด้านสาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ บรรณารักษศาสตร์และการจัดการสารสนเทศ จากสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาและบรรณารักษ์นักสารสนเทศ จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามด้วยค่าสถิติ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์ประเด็นเนื้อหาและการจำแนกหมวดหมู่ ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะด้านคุณลักษณะบุคคล ถือเป็นสมรรถนะหลักสำคัญในระดับมากที่สุด (equation=4.74) รองลงมาคือ สมรรถนะทักษะทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัล (equation= 4.50) ทักษะทางวิชาชีพบรรณารักษ์ (equation= 4.46) และสมรรถนะด้านความรู้ทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัล (equation= 4.44) ตามลำดับ ผลจากการวิจัยสามารถสะท้อนให้เห็นว่าหลักสูตรและสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาทางด้านสารสนเทศ ควรเน้นกระบวนการเรียนรู้ที่ทั้งความรู้ในวิชาชีพทางด้านบรรณารักษศาสตร์ เทคโนโลยีสารสนเทศและดิจิทัลควบคู่กันไป นอกจากนี้ทักษะการสื่อสารและคุณลักษณะบุคคลถือเป็นสมรรถนะสำคัญที่สถานประกอบการและผู้ปฏิบัติงานด้านสารสนเทศตระหนักถึงและให้ความสำคัญต่อสมรรถนะของนักสารสนเทศในยุคดิจิทัลในระดับมากที่สุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Chotirat, S. (2020). Trends in needs of the job market and the desired attributed of graduates in information management program. Journal of Information Science, 38(1), 88-106. [In Thai]

Deelert, J. (2020). Information technology skills for personnel demand by the entrepreneurs in industrial estate and industrial enterprises zone, Phranakhon Si Ayutthaya province. Journal of Humanities and Social Sciences, Rajapruk University, 6(3), 60-72 [In Thai]

Eiamrit, W., Thammasatitkul, A., Voravickositt, P., Wells, S. and Theeraruangsiri, S. (2020). The curriculum assessment of information studies program, Burapha University: guidelines for developing the curriculum that meets the entrepreneurs' requirements. Information, 27(2), 122-140. [In Thai]

Khon Kaen University. (2012). มาตรฐานกำหนดตำแหน่ง [Information specialist position standard]. Retrieved from https://hr.kku.ac.th/wphrdkku/wp-content/uploads/เรื่องควรรู้/งานกลยุทธ์ทรัพยากรบุคคล/การขอกำหนดตำแหน่งสูงขึ้น/ตำแหน่งนักสารสนเทศ.pdf [In Thai]

Kulvanitchaiyanunt, A. (2023). Road to data-driven organization. Bangkok: Intelligence. [In Thai]

Ministry of Labour. (2021). รายงานการศึกษาวิจัยแนวทางการเพิ่มผลิตภาพแรงงานเพื่อพัฒนาคุณภาพของผลิตภาพแรงงานไทย [A research report on approaches to increasing labor productivity to improve the quality of Thai labor productivity]. Retrieved from https://www.dsd.go.th/DSD/Km/Download/6153 [In Thai]

Ministry of Labour. (2023). ระบบฐานข้อมูลอุปสงค์และอุปทานกำลังคนเพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย [Labor demand and supply database to support targeted industries]. Retrieved from https://ldls.mol.go.th/reportDemandCountryorganization [In Thai]

Office of the Teacher Civil Service Commission and Educational Personnel. (2013). มาตรฐานตำแหน่ง [Librarian position standards], Retrieved from https://otepc.go.th/images/00_YEAR2562/05_PK/บรรณารักษ์.pdf [In Thai]

Pandey, S. and Prasda, H.N. (2023). Core competencies of library and information professionals among universities libraries. Library Philosophy and Practice (e-Journal). Retrieved from https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/7639/

Pantrakool, S., Tumnanchit, B., Pijitkamnerd, B. and Jittisukaphong, J. (2021). Desirable characteristics of the library and information science graduates as perceived of business enterprises in Digital Era. TLA Research Journal, 14(1), 35-48. [In Thai]

Promwong, N. and Chaochaikon, S. (2019). Guidelines on enhancing desirable digital age librarians' professional competencies of Rajamangala University of Technology Isan. Graduate School Journal. 16(73), 203-215.

Rathachatranon, W. (2019). Determining an appropriate sample size for social science research: The Myth of using Taro Yamane and Krejcie and Morgan Method. Journal of Interdisciplinary Research: Graduate Studies, 8(2),11-28. Retrieved from https://ssrn.com/abstract=3461247

Sonzini, V. (2022). The IFLA competency guidelines for rare books and special collections professionals. Bibliotheca It, 11(1), 402–410. Retrieved from https://doi.org/10.6092/issn.2283-9364/15082

Tian, Y., Chen, K., and Yang, T. (2023). Exploring the LIS academic labor market in China: A supply and demand analysis. portal. Libraries and the Academy, 23, 427-448.

Tümen Akyıldız, S., and Ahmed, K. H. (2021). An overview of qualitative research and focus group discussion. International Journal of Academic Research in Education, 7(1), 1–15. Retrieved from https://doi.org/10.17985/ijare.866762

Wilaisakoolyong, N. (2019). The IT technologists that were required by the private sector. TNI Journal of Business Administration and Language, 7(1), 54-60, Retrieved From https://so06.tci-thaijo.org/index.php/TNIJournalBA/article/view/188470/138215 [In Thai]