Power Relations in the Poems Winning the Phan Waen Fah Award 2023
Main Article Content
Abstract
This research article aims to examine the power relations depicted in the thirteen poems that won the Phan Waen Fah Award in 2023. The findings reveal that the poets address power through four primary forms of relationships: (1) between rulers (seen in the conflict between warring nations); (2) between rulers and the ruled (illustrated by family dynamics and the teacher-student relationship); (3) between the ruled and rulers (reflected in interactions between citizens and politicians); and (4) among the ruled (shown through relations between citizens with differing opinions and those promoting democratic values within the nation). The poets effectively employ diverse linguistic strategies to portray the exercise of power, negotiation, and ideological dominance across personal, familial, educational, social, and international contexts. Ultimately, these representations are intended to stimulate reflection and raise awareness among both the rulers and the ruled regarding the legitimate use of power, thereby encouraging positive change within Thai democratic society.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The contents and the data in the article published in “Journal of Thai Language and Thai Culture” are considered as the opinions and the direct responsibilities of the author. These do not require any agreement or responsibility of the editorial department.
The article, the data, the contents, the data and any other part published in “Journal of Thai Language and Thai Culture” are considered as the copyrights of “Journal of Thai Language and Thai Culture”. If any person or organization wants to publish or take any action with any part or all parts, the written permission is required from “Journal of Thai Language and Thai Culture.
References
จักริน สร้อยสูงเนิน. 2566. “เปลี่ยน.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (33). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
จันทิมา อังคพณิชกิจ. 2557. การวิเคราะห์ข้อความ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ชญาพร นามวงศ์. “เราทุกคนคือหมากบนกระดาน.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (40-41). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
ชำนาญ รอดเหตุภัย. 2522. สัมมนาการใช้ภาษาไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: กรุงสยามการพิมพ์.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. 2556. วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ถวิลวดี บุรีกุล และคณะ. 2566. การศึกษาอนาคตและฉากทัศน์การเมืองไทย เพื่อสร้างประชาธิปไตยที่ยั่งยืนในมิติ การเมืองภาคพลเมือง. กรุงเทพ: สถาบันพระปกเกล้า.
ไทยพีบีเอสออนไลน์. 2565. แนะปรับค่านิยมลูกเป็นสมบัติของพ่อแม่ หยุด “รักวัวให้ผูกรักลูกให้ตี”. ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2568, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/311355.
ธเนศ เวศร์ภาดา. 2549. หอมโลกวรรณศิลป์. กรุงเทพฯ: ปาเจรา.
บุญเกียรติ การะเวกพันธุ์. 2562. “ใครควรจะเป็นผู้ปกครอง.” วารสารรามคําแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์ 2 (2): 172-198.
ปุรวิชญ์ วัฒนสุข. 2566. การเมืองหลังเลือกตั้ง 66 การเปลี่ยนแปลงกับพลังสื่อโซเชียล. ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2568, จาก https://tu.ac.th/thammasat-070666-politics-after-the-election.
ร็อกเกต มีเดีย แล็บ. 2566. สำรวจปรากฏการณ์ทัวร์ลง ครึ่งปีหลัง 2022: แค่ชาวเน็ตทะเลาะกัน หรือมีอะไรมากกว่านั้น. ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2568, จาก https://rocketmedialab.co/controversial-issue/?utm_source=chatgpt.com.
วรุณญา อัจฉริยบดี. 2563. “บทบาทการควบคุม: ความสัมพันธ์เชิงอำนาจในคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่องช้าง.” วารสารวรรณวิทัศน์ 20 (2): 29-62.
วรุณญา อัจฉริยบดี. 2566. “ความสัมพันธ์เชิงอำนาจในกวีนิพนธ์ร่วมสมัยในคอลัมน์ “กวีกระวาด” และกวีนิพนธ์รางวัลพานแว่นฟ้าปี พ.ศ. 2559-2564.” วารสารมนุษยศาสตร์ ฉบับบัณฑิตศึกษา 12 (1): 37-57.
วันมูหะมัดนอร์ มะทา 2566. “คำนิยม.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (คำนิยม). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
วัฒน์ ยวงแก้ว. 2566. “กำแพง.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (20-21). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
วิชัย ตันศิริ. 2551. วัฒนธรรมพลเมือง. กรุงเทพ: สถาบันนโยบายการศึกษา.
วิฬาร์ วลี. 2566. “ไม้แขวนเสื้อ.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (14-16). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
วิภาดา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. 2560. “ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างความเป็นผู้ใหญ่-ความเป็นเด็กในหนังสือชุด เมื่อคุณตาคุณยายยังเด็ก.” วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร 39(2): 104-125.
สงกาสังข์. 2566. “อัตตาอวตาร.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (17-19). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สำนักราชบัณฑิตยสภา. 2561. พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา (แก้ไขเพิ่มเติม). พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สํานักราชบัณฑิตยสภา.
สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา. 2549. เจิมจันทน์กังสดาล: ภาษาวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุปาณี พัดทอง. 2540. ศิลปะการประพันธ์ภาษาไทย: ร้อยกรอง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อติรุจ ดือเระ. 2565. OHCHR ระบุปี 2565 เป็นปีที่ชาวปาเลสไตน์ถูกคร่าชีวิตในเขตเวสต์แบงก์มากที่สุดในรอบ 17 ปี พร้อมประณามอิสราเอลใช้กำลังเกินกว่าเหตุ. ค้นเมื่อ 27 กันยายน 2568, จาก https://www.sdgmove.com/2022/12/29/ohchr-israeli-violence-palestinians-2022/.
อลิษา วาหับ. 2566. “จิตรกร.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (26-28). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
ฮีดายะห์ เบ็ญโกบ. 2566. “ความทรงจำสุดท้ายของซากีนะฮ์.” ใน วาสนา ชูรัตน์ (บรรณาธิการ), เฮือกสุดท้ายของบทผญา, (22-25). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
THE STANDARD. 2566. อะไรที่ไม่คิดว่าจะได้เห็น ก็ได้เห็นบทสรุปการเมืองไทยปี 2566. ค้นเมื่อ 27 กันยายน 2568, จาก https://thestandard.co/thailand-politics-2566/?utm_source=chatgpt.com.