รูปแบบการนิเทศเชิงพุทธเพื่อส่งเสริมสมรรถนะครูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งนำเสนอรูปแบบการนิเทศเชิงพุทธเพื่อส่งเสริมสมรรถนะครูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น โดยใช้หลัก “กัลยาณมิตรธรรม 7” เป็นกรอบแนวคิดของการนิเทศ ซึ่งประกอบด้วย ปิโย กลฺยาณมิตร วาจา อัตถจริยา สมานัตตตา ตนุภาวนา และสังคหวัตถุ 4 เป็นหลักเกื้อหนุน เพื่อพัฒนาครูให้เกิดสมรรถนะด้านคุณธรรม ด้านการจัดการเรียนรู้ และด้านการพัฒนาตนเอง เชื่อมโยงกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งประกอบด้วย 2 เงื่อนไข 3 หลักการ และ 4 มิติ รวมทั้งสอดคล้องกับพระบรมราโชบายด้านการศึกษาในรัชกาลที่ 10 ที่เน้นให้ผู้เรียนเป็นคนดี มีวินัย และมีความสุข การนิเทศเชิงพุทธจึงมิใช่เพียงการติดตามงานหรือประเมินผล แต่เป็นการเสริมสร้างจิตวิญญาณของครู เพื่อให้การจัดการเรียนรู้เป็นไปด้วยเมตตา ปัญญา และความรับผิดชอบต่อสังคม ผลการศึกษา ชี้ให้เห็นว่า การนิเทศเชิงพุทธสามารถขับเคลื่อนครูให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต และสร้างความยั่งยืนของสถานศึกษาแบบอย่างการจัดการเรียนรู้และการบริหารจัดการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (สถานศึกษาพอเพียง) โดยรูปแบบที่เสนอนี้อยู่บนพื้นฐานของการนิเทศ การมีส่วนร่วม และการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างศึกษานิเทศก์ ผู้บริหาร และครู อันนำไปสู่การพัฒนาการศึกษาอย่างสมดุลและยั่งยืน
คำสำคัญ: การนิเทศเชิงพุทธ, กัลยาณมิตรธรรม 7, สมรรถนะครู, หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2564). แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นสู่สถานศึกษาพอเพียง. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมชนท้องถิ่นไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). นโยบายและจุดเน้นการจัดการศึกษา พ.ศ. 2562–2565. กรุงเทพฯ: สำนักงาน
ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับ
การพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
จันทร์ฉาย ศิริไสย. (2565). การบริหารเชิงพุทธกับการพัฒนาจิตวิญญาณความเป็นครู. วารสารพุทธบริหาร
การศึกษา, 8(2), 45–59.
ชญานินทร์ พิทักษ์วงศ์. (2566). การนิเทศการศึกษาตามหลักกัลยาณมิตรธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพครู
ในสถานศึกษาท้องถิ่น. วารสารวิชาการการศึกษาและการบริหาร, 12(3), 89–104.
ณัฐวดี วงศ์สุวรรณ. (2564). การพัฒนาสมรรถนะครูในศตวรรษที่ 21 ด้วยกระบวนการนิเทศภายในแบบพุทธ.
วารสารส่งเสริมการเรียนรู้, 10(2), 113–128.
นภัสรพี พงษ์ไทย. (2563). การประยุกต์หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการบริหารสถานศึกษา.
กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรียาภรณ์ วิรัชศิลป์. (2562). กัลยาณมิตรธรรมกับภาวะผู้นำทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สำนัก
พุทธธรรม.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2561). กรอบสมรรถนะครูและบุคลากร
ทางการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: ก.ค.ศ.
สุทธิชัย วัฒนากูล. (2560). การบริหารและการนิเทศเชิงพุทธในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Choompol, W., & Siripong, S. (2021). Integrating Sufficiency Economy Philosophy into
Educational Administration in Thailand. Journal of Education and Development, 7(4),
–45. https://doi.org/10.5539/jed.v7n4p33
Krairiksh, S. (2020). The Philosophy of Sufficiency Economy and Its Application in Thai
Educational Contexts. Asian Journal of Moral Education, 4(2), 55–68.
Lovat, T., & Toomey, R. (2021). Values Education and Quality Teaching: The Double Helix
Effect. Springer.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2019). Buddhist Economics: A Middle Way for the
Market Place. Bangkok: Buddhadhamma Foundation.
Sirisophon, S. (2022). Buddhist-Based Leadership for Teacher Development in Local
Administration Schools. Journal of Buddhist Educational Review, 5(1), 41–60.
The Office of the National Education Commission. (2020). The National Scheme of Education
B.E. 2563–2570. Bangkok: ONEC.
UNESCO. (2021). Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. Paris: UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707
Viboon, P. (2022). Buddhist Supervision and Spiritual Leadership in Thai Schools: A New
Model for Holistic Development. International Journal of Education, 15(3), 74–89.